Kızda ve erkekte, cinsiyetle ilgili olarak bedende ortaya çıkan değişme ve gelişmeler, gencin başkalarıyla ve çevresiyle iletişimini etkiler. Gençte kendi beden yapısına, değişme ve gelişmelere ilişkin birbirine karşıt, çeli­şik değerlendirmeler ve düşünceler ortaya çıkar. Bir yandan beden yapısı­nın, yüzünün çirkinleştiğini kabul edip kaygı duyar, sıkılıp üzülür, utanır. İçine kapanır, çevreden uzaklaşır. Öte yandan bedenindeki değişme ve ge­lişmeleri ortaya çıkarmak, kazandığı güzellikleri başkalarına göstermek için çaba harcar.
Gencin kendine özgü olarak oluşturduğu çirkinlik ve güzellik kavramı, kaygı ve endişeyle neşe ve sevinç arasında gidip gelen duygusal değişmeler yaratır. Gençlik çağında çirkinlik ve güzellik kavramlarının oluşmasında ço­cukluk çağı yaşantıları ve ailenin tutumu önemli rol oynar. Çocuğun güzel ve çirkin olarak yaptığı değerlendirmelerin gençlik çağında değişmesi, onda bu kavramlarla ilişkili türlü duygusal durumların ortaya çıkmasına yol açar. Gen­ci bedeninin görünüşüne aşırı duyarlı yapar.
Psikologlar, bu döneme formel işlemsel dönem derler. Kişinin, bu dö­nemde çevresiyle ilişkileri yoğunlaşır. Çevresinde olup bitenleri sık sık eleştirir.
Ülkemizde buluğ çağındaki ve bu dönemi izleyen bir iki yıl içindeki, fark­lı ekonomik ve toplumsal düzeylerden gelen bir grup kız ve erkek öğrenci üzerinde yapılan araştırmalar, bunların yüzde otuzunun bedensel değişme ve gelişmeden kaynaklanan birtakım sorunları olduğunu ortaya koymuştur. Bu sorunlar sıklık sırasına göre, aşırı duyarlılık ve heyecan, utangaçlık, çevre­den uzaklaşma, sorumluluktan kaçma, bilişsel süreçlerde azalma, girişim ye­tersizliği, ilgisizlik olarak sıralanabilir.