Gençlik çağının bedensel-ruhsal gelişimi, abartılmış, aşırı, çabuk, kolay de­ğişen duygu ve heyecanlarla yaşanır. Genç, kaygıdan mutluluğa, sevinçten sı­kıntıya, kızgınlıktan taşkınlığa kadar değişen çeşitli duygu ve heyecan du­rumlarından kaynaklanan iletişimler kurar. Başkasının tatlı ve yumuşak bakı­şı, gülümsemesi, bir iki övgü sözcüğü onu mutlu eder. Asık bir yüz, sert mi­mik ya da jest, örseleyici bir iki sözcük onu kaygının, kızgınlığın, umutsuzlu­ğun derinliklerine sürükler. İlgi ve sevgiyle iletişim kurduğu insanlara karşı kısa bir süre sonra kin ve nefret duyar. Kızıp öfkelendiği kişiyi kısa bir süre sonra beğenip yüceltir. Çekinip korktuğuna sokulup yaklaşır.
Gençlik çağına özgü duygu ve heyecanlar algı, dikkat, bellek, düşünme, mantık, akıl yürütme gibi bilişsel işlevleri de olumsuz yönde etkiler. Başarı, çalışma, yaratıcılık, verim düşer. Bilişsel alandaki bu olumsuz değişme, buluğ ve onu izleyen bir iki yıl içinde görülen okul başarısızlığının ve kazaların te­mel nedeni olarak kabul edilmiştir. Çalışması bozulan, başarısı azalan gencin evde ailesi, okulda öğretmeni ve arkadaşlarıyla süregelen iletişimi de bozu­lur. Çağını ve çağına özgü duygusal ve bilişsel özellikleri dikkate almadan gence yapılan "çalış" önerileri onda kaygı ve kızgınlık yaratır. Çalışma ve ba­şarının daha çok düşmesine yol açar.