BoÅŸanma ve etkileri

Evlilik, her kurum gibi zaman zaman aksayan yönleri olan bir kurum, bu aksaklıklar giderilemediğinde ise sonuç ne yazık ki boşanmayla noktalanıyor. Evlilik süresince aileye yeni bir birey katıldıysa boşanma daha sancılı oluyor. Evliliğin bitmesine yol açan sebepler çok çeşitli olabilir, en çok görülen sebepleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
   ekonomik sorunlar
 
 eÅŸlerin sosyo-kültürel yapı farklılıkları
 
 cinsel sorunlar
 
 iletiÅŸim bozukluÄŸu
 
 eÅŸlerden birinin ihaneti
 
 aile içi ÅŸiddet
 


Yukarıdaki sebepler nedeniyle evlilik sorunları yaşayan bir çiftin anne-baba olarak da çocuklarıyla sağlıklı ilişkiler kurabilmelerini bekleyemeyiz; anne ya da baba ayrı ayrı çocuklarıyla sağlıklı ilişkiler kursalar bile, birlikte çocuklarına karşı tutarlı, dengeli tutum ve davranışlar sergilemekte güçlük çekeceklerdir. Bir evliliği başa çıkılamayan, çözüm üretilemeyen, süregen sorunlarla devam ettirmenin çocuk üzerinde yaratacağı olumsuz etkiler, bazen boşanmanın kendisinin yaratacağı etkilerden daha fazla ve yıkıcı olabilir.

Boşanmanın sebebi ve şekli, çocukların boşanmadan ne kadar etkileneceğini belirler;

Örneğin, anlaşmazlık (iletişim bozukluğu) nedeniyle biten bir evlilikle, eşlerden birinin ihaneti sonucu biten bir evliliği karşılaştıralım. İlkinde, eşler daha uzlaşmacı ve çocukla ilgili sorunların üstesinden gelmek konusunda daha akılcı davranabilirler. İkinci durumda ise, eşler birbirlerine karşı daha öfkeli ve düşmanca tutumlar sergilerler, durum böyle olunca isteseler de uzlaşmacı olamazlar. İkinci tip boşanmalarda ise çocuklar doğal olarak daha fazla zarar görürler.

BOÅžANMA SÃœRECÄ°NDE DÄ°KKAT EDÄ°LMESÄ° GEREKEN NOKTALAR

Sizi boşanma kararı almaya iten sebepler ne olursa olsun, boşanma kararınızı kesin olarak vermeden önce, aşağıdaki konuları gözden geçirdiğinizden emin olun;
   YaÅŸadığım sorunların ve mutsuzluÄŸumun sebebi evliliÄŸim, baÅŸka sorunları evliliÄŸime atfetmiyorum,
 
 EvliliÄŸimi kurtarmak için elimden gelen her ÅŸeyi yaptım,
 
 Bu kararı uzun sürede ve etki altında kalmadan verdim,
 
 EÅŸim de, ben de iliÅŸkimize yeterince zaman tanıdık,
 
 Ã‡ocuÄŸumuz ve ben boÅŸanma olayından etkileneceÄŸiz,
 
 BoÅŸandıktan sonra ortaya çıkabilecek yeni sorunlarla baÅŸa çıkabilecek gücüm var,
 
 Yalnızca eÅŸimden boÅŸanıyorum, çocuÄŸumdan deÄŸil (özellikle babalar için),
 
 EÅŸimin de benim de çocuÄŸumuza ihtiyacımız var, çocuÄŸumuzun hem bana hem eÅŸime ihtiyacı var, o yalnız birimize ait deÄŸil.
 


Kararınızı kesin olarak verdiyseniz veya siz istemeseniz de eşiniz kesin olarak sizden boşanmaya karar verdiyse çocuğunuzun boşanma sürecinden olabildiğince az etkilenmesini sağlayabilmek için aşağıdaki maddeleri yerine getirmeye çalışın;
   BoÅŸanmanın ne olduÄŸu ve boÅŸanmadan sonra anne, baba ve çocuÄŸun yaÅŸamında ne gibi deÄŸiÅŸiklikler olacağı konusunda çocuÄŸu bilgilendirmek ve bilinçlendirmek gerekir. BoÅŸanma sürecinde, ÅŸehir veya ev deÄŸiÅŸtirme, bakıcı deÄŸiÅŸtirme, yeni bir evlilik vb. yaÅŸam deÄŸiÅŸikliklerini erteleyin. YaÅŸanması zorunlu bazı deÄŸiÅŸiklikler varsa, bunlara kademeli geçiÅŸler yapmaya gayret edin. Çünkü her deÄŸiÅŸim, olumlu da olsa ekstra çaba gerektirir ve çocuÄŸunuz için hepsine birden uyum saÄŸlamak güç olabilir. Aynı sebeple, boÅŸanma sonrası çocuk eÅŸlerden hangisiyle kalacaksa, o ve çocuk ailenin boÅŸanmadan önce yaÅŸadığı mekanda yaÅŸamaya devam etmelidir.
 
 
 EÅŸler, kendi ailelerini de toplayarak (babaanne, hala , dayı vb.) hep birlikte bir toplantı yapmalı ve çocukla ilgili alınan kararlardan herkesin haberi olmalıdır. Böylece herkes çocuk için iÅŸbirliÄŸinin kaçınılmaz olduÄŸunu hatırlatmış olur, çocuÄŸun bu durumdan çok etkilenebileceÄŸinin ve bu konuda herkesten duyarlılık beklendiÄŸinin altı çizilir ve kararlarda herkesin katkısı olduÄŸundan kurallar daha az çiÄŸnenir.
 
 
 Ã‡ocuktan ayrı yaÅŸayacak olan eÅŸ, kademeli olarak evden ayrı kalmaya baÅŸlamalıdır; bu süreç haftada bir günden 5-6 güne kadar çıkarıldığında çocuk ayrılığa daha kolay adapte olur. BoÅŸanmadan sonra, çocuklar her iki eÅŸle de sürekli ve düzenli olarak görüşmeye devam etmelidir. Siz artık sevgili veya karı-koca olmayabilirsiniz ama onun için halen anne-babasınız. O sizleri beraber tanıdı ve beraber istiyor, bunu anlamaya çalışın ve ayrılığınıza alışması için ona zaman verin. ÇocuÄŸunuza anne ve babanın bibirlerinden ayrılmalarının çocuklarından ayrılmaları anlamına gelmediÄŸini anlatın. Hep birlikte sık sık bir araya gelin (Kendinizi,eÅŸinizle bu bir araya geliÅŸleri kimseye açıklamak zorunda hissetmeyin !!!).
 
 
 EÅŸler boÅŸanmanın çocukları için olduÄŸu kadar kendileri için de zor olduÄŸunu unutmamalı ve boÅŸanmayı bir son deÄŸil, bir baÅŸlangıç olarak kabul etmelidirler. Öfke, yalnızlık duygusu, depresyon, kaygı gibi psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir, bunlar doÄŸaldır, gerekirse profesyonel yardım almaktan çekinmemek gerekir. Kendilerini ne kadar çabuk toparlarlarsa çocuklarına da o kadar çok yararlı olabilirler. Unutmamak gerekir ki, çocuklar yeni karşılaÅŸtıkları her durumun ne denli tehdit edici olup olmadığını anlamak için genellikle yetiÅŸkinlerin tepkilerine bakarlar. Sürekli aÄŸlayan bir anne çocuÄŸa durumun kötü olduÄŸu, neÅŸeli ve çabalayan bir anne ise her ÅŸeyin yolunda gittiÄŸi izlenimini verecektir.
 
 
 EÅŸler çocukları kesinlikle birbirlerine karşı kullanmamalıdır; çocuk hiçbir ÅŸekilde taraf ve tanık tutulmamalıdır. Yeni düzenlemelerle ilgili kararlar alırken çocuÄŸunuzun onayını alın ama çocuÄŸunuzu karar verme sorumluluÄŸu altında ezmeyin.
 
 
 Ã‡ocuk, boÅŸanmış bir anne-babanın çocuÄŸu olmayı çevresine karşı bir silah gibi kullanmamalıdır. Her konuda gereksiz tavizler vererek çocuÄŸun boÅŸanmadan alacağı yaralar yalnızca artırılır, azaltılmaz. Her gün çikolata yemesine izin vererek çocuÄŸunuzun boÅŸanma olayından daha az etkilenmesini saÄŸlayamazsınız, sadece çikolataya daha çok alışmasını saÄŸlarsınız.
 
 
 Ã‡ocukla ilgili her konuda eÅŸler birbirleriyle çeliÅŸen davranışlarda bulunmamaya gayret göstermeli, ortak bir yol izlenmelidir. Babanın evinde izin verilen bir ÅŸeye, annenin evinde yasak konulmamalıdır.
 
 
 Ã‡ocuklar anne-babalarının boÅŸanmasından kendilerini suçlayabilirler. Bu yüzden, boÅŸanma sebebeinin çocukla hiçbir ilgisinin olmadığı, bunun anne ile babanın arasındaki anlaÅŸmazlıktan kaynaklandığı açıkça anlatılmalıdır.
 
 
 Ã‡ocuk anne-babasının yerine kimseyi koymak istemez, buna saygı duymak gerekir. Boþanma sonrası eÅŸlerden biri yeni bir iliÅŸki yaşıyorsa çocuÄŸun bunu boÅŸanmayı kabullenene kadar bilmemesi gerekir.
 
 
 BoÅŸanma sırasında, çocuklar mahkeme, eÅŸya dağılımı, nafaka gibi konulardan haberdar edilmemelidir.
 


Anne-babası boşanmış veya boşanma aşamasında olan bir çocukla ilişkisi olan herkes için iki uyarı :

LÃœTFEN,
   Ã‡ocuÄŸun yanında bu konuyu konuÅŸmayın, özellikle de eÅŸlerden birinin tarafını tutan veya kötüleyen sözler sarf etmeyin.
 
 
 BoÅŸanma olayını çocukla iliÅŸkilendirmeyin ve çocuÄŸa bu anlama gelen sözler sarf etmeyin;
 


Anne ya da babasının kendisini sevmediği için, çok yaramazlık yaptığı için, başka bir kadınla birlikte olmayı tercih ettiği için vb. terkettiğini asla söylemeyin. Bu boşanan çiftlerin ailelerinin ve hatta kendilerinin de çok düştüğü bir hatadır. Hernekadar bu sözler gerekçelendirilirken "çocuk anne veya babadan soğusun da aramasın" gibi bir iyi niyet öne sürülüyor olsa da, bu ne inandırıcı ne de çok akılcıdır. Bu gibi sözlerle çocuğu teselli etmez, ona ancak "terkedilmişlik duygusu ve/veya suçluluk duygusu" enjekte etmiş oluruz. Böylece çocuk terkedildiğini çünkü sevgiye layık olmadığını, değersiz olduğunu düşünür. Bu gibi sözlerin çocuklarda ne kadar derin ve onarılması zor yaralar açabileceğini düşünebiliyor musunuz ?

Anne-babalar için son uyarı :

Boşanmaya karar vermeden önce, eşinizle birlikte hareket ederek, çocuğunuzun boşanmanızdan olabildiğince az etkilenmeslini sağlamak için tüm önlemleri alsanız da, çocuğunuz bu olaydan çok etkilenebilir. Bazen de çok dikkatsiz davranırsınız ama çocuğunuz fazla etkilenmez. Bunun iki sebebi vardır; birincisi her çocuk her olaydan aynı oranda etkilenmez, ikincisi olayın etkileri eşit olsa bile tepkiler ve tepkinin zamanı farklı olabilir.

Buna ilaveten, boşanma olayı çocukları kuşkusuz etkiliyor, ancak çocuklar olayın kendisinden çok, oluş biçiminden, süreç içerisinde yaşananlardan etkileniyorlar. Çocuklara bir şeyi anlatmanın bin çeşit yolu var. Önemli olan çocuğumuz için doğru olan yolu bulabilmek. Bizim çocuğumuz için, bizim koşullarımızda doğru olan bir yol, bir başka çocuk için onun koşullarında doğru olmayabilir. Çocuğunuzu boşanma sürecine hazırlama konusunda profesyonel yardım almaktan çekinmeyin lütfen, bunu utanılacak bir şey olarak görmeyin. Bunu yaparken de olabildiğince erken, boşanma kararı almadan veya hemen sonrasında yapın. Bu arada, boşanma aşamasında çocukları için profesyonel yardım alırken, iletişim sorunlarını çözebildiğini görerek, evliliğini sürdürmeye karar veren çiftlerin sayısının da çok olduğunu hatırlatmak isterim.