Saldırgan çocuk, duygusal sorunları nedeni ile yaşıtları ve genel olarak çevresi ile uyumlu ilişkiler kuramayan çocuktur. Aşırı geçimsizdir. İlişkileri gergin ve sürtüşmelidir. Parlamaya hazırdır, kavgacıdır. Sürekli kuralları çiğner, sık sık ceza görür. Anne, baba, öğretmen ve genellikle büyüklere karşı gelmeye meyillidir. Olağan anlaşmazlıkları bilek gücü ile çözmeye çalışır. Öfkesini yenemez ve hep kendini haklı çıkarma eğilimindedir. Davranışlarından utansa bile yinelemekten kendini alıkoyamaz. Cezalardan hiç etkilenmez veya bir süre etkilenmiş görünür. Bu tanıma giren çocuklar, ruhsal sorunlarını davranışlarına aktarırlar. Evde, okulda, çevrede durmadan sorun yaratırlar. Yetişkinlerle sürekli çatışırlar.

Çocukta sık görülen yaramazlık, itişip kakışma, ara sıra geçimsizlik ve kavgalar bir çocuğu saldırgan olarak tanımlamaya yetmez. Burada söz konusu olan, tutum ve davranışta süreklilik gösteren saldırganlıktır. Saldırganlık cinsel dürtü gibi insanda doğuştan varolan bir dürtüdür. Aslında bireyin yaşaması için gereklidir. Ama insan aynı zamanda, en sevecen ve en uysal canlı olabilme yeteneği de gösterir. Kişinin yaşantı ve deneyleri kendisini bu iki uçtan birine doğru yaklaştırır. Kişinin eğitilmesi, bir bakıma yapısında varolan bu saldırganlığın yumuşatılması ve olumlu yollara aktarılması demektir. Toplumsal yaşam bireylerin saldırganlık eğilimlerinin törpülenmesine bağlıdır. Aslında insanda varolan saldırganlık yok olmaz veya bütünüyle bastırılmaz, ancak biçim değiştirir. Beden gücünün kavgada değil spor alanında yarışmaya araç olarak kullanılması, bu yararlı dönüşüme bir örnektir. Uygar kişi saldırganlık dürtüsünü kaba üstünlük sağlamak için kullanmaz. Onun yerine becerisi, yetenekleri ve zekası ile toplumsal amaçlara yönelir. Çocuk içinden gelen saldırganlığı başlangıçta bütün çıplaklığı ve yalınlığı ile dışa vurur. Çocukta güven duygusu geliştikçe beklemeyi ve tepkisini dizginlemeyi öğrenir. Gereksinimleri doyuruldukça yatışır. Daha az tepkiyle de isteklerinin karşılanabildiğini öğrenir. Başkaldırma yerine uysal davranmanın kendi yararına sonuçlandığını görür. Kendisine sevgi ile yaklaşıldıkça bu sevgiyi sürdürmek amacı ile kendi kendini kısıtlamaya başlar. Bir yandan da saldırganlığını oyuna aktarır; bastırmak zorunda kaldığı dürtülerine boşalım alanı sağlar. Daha sonra benimsediği anne-babasına benzemek, onlar tarafından beğenilmek için davranışlarını onlara uydurmaya çalışır. Bunlara, anne-babasının ilgisini yitirmek ve cezalandırmak korkusu da eklenince çocuk saldırganlığını daha da azaltır.

Saldırganlığın Nedenleri
   Dıştan gelen baskı ve kısıtlamalar.
 
 Dayak.
 
 Temel güven gereksiniminin azlığı.
 
 Psikolojik gereksinimlerin doyurulmaması, ilgisizlik.
 
 Evdeki eÄŸitim ortamının tutarsızlığı, dengesizliÄŸi.
 
 Evdeki gevÅŸek disiplin. Kurallara sınır getirilmemesi, çocuÄŸun kendi öz benliÄŸini denetleyememesi.
 
 Ã‡ocuÄŸun anne-babası ile saÄŸlıklı bir özdeÅŸim yapamaması.
 
 Organik bir rahatsızlık, beyin zarı yangısı ve doÄŸum sırasındaki beyin örselenmeleri sonucunda da saldırganlık olabilir.
 


Öneriler
   Anne-baba olarak çocuklara saldırgan birey örneÄŸi olmayınız. Onların gördüğü, duyduÄŸu veya fark ettiÄŸi yerlerde eÅŸinize, arkadaÅŸlarınıza ve özellikle çocuklarınıza karşı saldırgan davranışlar göstermeyiniz.
 
 
 Ã‡ocuÄŸunuza her fırsatta topluma uymayan, saldırganca yapılan davranışların zararlarını, topluma uyan davranışların yararlarını örneklerle anlatınız.
 
 
 Saldırgan davranışlar karşısında duyarlı olunuz, hoÅŸgörülü olmayınız. Özellikle saldırgan olduÄŸu zaman çocuÄŸunuzun isteÄŸini yerine getirmeyiniz. Davranışının istenmeyen davranış olduÄŸunu gösteriniz.
 
 
 Saldırgan davranışları dayakla cezalandırmayınız. Aksi halde çocuÄŸunuzun düşmanlık duygularını geliÅŸtirmiÅŸ olursunuz. BaÅŸka bir yer ve zamanda saldırganlık daha kötü biçimde patlama olarak ortaya çıkabilir.
 
 
 Ã‡ocuklar öfkeli, gergin, heyecanlı iken tartışmayınız. Çünkü bu anda etkilenme olmamaktadır. Çocuk sakinleÅŸip, hazır hale geldikten sonra davranışının mantıksızlığını ve düşünülmeden yapıldığını anlatınız.
 
 
 Ã‡ocukta saldırgan davranışlar görüldüğü zaman, boÅŸalmasını saÄŸlamak amacı ile çocuÄŸa çekiçle bir ÅŸeyler kırması, yastığı yumruklaması, makasla kesmesini saÄŸlayınız. Bunlar çocuÄŸun saldırgan yönlerini doyuracak ve biriken saldırgan enerjilerini zararsız ÅŸekilde harcamalarını saÄŸlayacaktır.
 
 
 Ã‡ocuklarınıza her yaÅŸta beden, ruh ve zihin olgunluÄŸu ile uyuÅŸan çeÅŸitli sorumluluklar vererek saldırganlığını olumlu durumlara yöneltiniz.
 
 
 Saldırgan çocuklar mümkün olduÄŸu kadar grup etkinliklerine teÅŸvik edilmelidirler. Buradaki görev ve sorumluluk sonucu elde edeceÄŸi baÅŸarı onun üstünlük elde etme, hakim olma, herkese varlığını hissettirme duygularını doyurur.
 
 
 Ã‡ocuklarınızın akla uygun gereksinimlerini ve isteklerini, olanaklar ölçüsünde yerine getirmeye çalışın, gereksiz engeller koymayınız.
 
 
 Ã‡ocukların haklarına saygılı olduÄŸunuzu her fırsatta gösteriniz.