İSTANBUL - 1-7 Ağustos ‘Anne Sütü ve Bebek Beslenme Haftası’ dolayısıyla Anadolu Sağlık Merkezi’nden Çocuk Hastaları Uzmanı Dr. Ela Tahmaz, anne sütünün yararları ile ilgili faydalı bilgiler verdi.

 

ANNE SÃœTÃœNÃœN YARARLARI
Anne sütünde bebeğiniz için gerekli besinle doğru miktar ve oranlardadır ve anne sütü ile beslenen çocuklarda başta enfeksiyon hastalıkları olmak üzere birçok hastalığın ve allerjilerin görülme sıklığı azalmakla birlikte beyin ve zeka gelişimi daha iyi olmaktadır.


ANNE SÜTÜ İLE BESLENMEYE HASTAHANEDE BAŞLANMALIDIR
Anne sütü ile beslenme hem bebeğiniz hemde sizin için bir öğrenme sürecidir.
Göğüslerinizde zaten erken süt, diğer adıyla kolostrum mevcuttur. Bebeğiniz bu sütü, doğumdan hemen sonra almaya başlayabilir. Kolostrum onu birçok hastalıktan koruyacaktır. Hastahanemizdeki deneyimli bebek hemşireleri anne uygun olur olmaz zaman hemen emzirmeyi başlatacaklardır.
Bebeğinizi en azından her 2-3 saatte bir veya günde 8-12 kez emzirmeniz gerekir. Eğer emmek istemiyorsa bir yarım saat-1 saat sonra tekrar deneyebilirsiniz ancak ilk haftalarda 5 saatten daha uzun süre emzirmedem uyumasına izin vermeyin.

Bebeğinizi uyandırmak için yapabilecekleriniz:
 Ãœzerini soyun veya bezini deÄŸiÅŸtirin
 Oturtun ve sırtını, karnını, ayaklarını nazikçe sıvazlayın
 Yüzünü nemli bir havluyla silin
 BebeÄŸi teninizle temasa geçirin


EMZİRME TEKNİĞİ
Anne sütünün yapımı, annenin beslenmesinden bağımsız olarak bebeğin doğru teknik ve sık aralıklarla emzirilmesi sonucu artar. Doğru emzirme tekniğinde bebeğin anne kucağında memeyi kavraması açısından aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:
 Meme ucunuzu baÅŸ ve iÅŸaret parmağınızla yuvarlayarak daha belirgin hale getirebilirsiniz.
 BebeÄŸi kavramadığınız kolunuzla göğsünüzü destekleyin. BaÅŸparmağınzı areolanın (meme ucunu çevreleyen koyu renkli bölge) 1-2 cm üzerine üzerine koyun, diÄŸer parmaklarınızı da göğsünüzü alttan desteklemek için kullanın. Parmaklarınızın areolaya dokunmamasına dikkat edin.
 Göğüs ucunuzu bebeÄŸin alt dudağına deÄŸdirerek aÄŸzını açmasını saÄŸlayın. AÄŸzını açar açmaz aÄŸzını göğsünüze yaklaÅŸtırarak tüm areolayı kavramasını saÄŸlayın. Süt areolanın arkasında depolandığından bebeÄŸin aÄŸzı tüm areolayı kavramalıdır. Sadece meme ucunu alırsa süt gelmeyebilir ve göğüs ucunuz acır. BebeÄŸin burun ucu ve çenesi göğsünüze deÄŸmelidir. Sabırlı olun tam yakalama saÄŸlamak için bir çok kez denemeniz gerekebilir.
 Emzirme normalde aÄŸrılı veya memeyi acıtan bir olay deÄŸildir.


EMZÄ°RME POZÄ°SYONLARI
 Kucak pozisyonu
 

Bebeği kucağınıza koyduğunuz yastığın üzerine yatırın. Başını kolunuzun kıvrımına yaslayarak poposunu elinizle destekleyin ve karnını kendi karnınıza doğru çevirin ki yüzü göğsünüze doğru dönsün.
 Ters kucak pozisyonu
 

Bu pozisyon bebeğin başını daha iyi kontrol etmenizi ve göğsünüze daha kolay yaklaştırmanızı sağlar. Bebeğin karnını karnınıza çevirin ve elinizle başını, ensesini ve omuzlarını kavrayın. Diğer elinizle de göğsünüzü tutun. Bebek meme ucunu tam kavrayınca, ellerinizi yukarıdaki pozisyona geçirebilirsiniz.
 Koltuk altı pozisyonu 
 

Bu pozisyon özellikle sezeryandan sonra dikişleriniz iyileşene kadar kullanmak isteyeceğiniz bir pozisyondur. Ayrıca ikizleri de iki taraflı emzirmek için de kullanılabilir. Yine koltuğunuzun altına yastık yerleştirerek bebeği ve kolunuzu destekleyiniz. Bebeğin vucudunu kotuğunuzun altına yerleştirerek başını ve ensesini elinizle destekleyin. Ayakları ve poposu arkanıza bakmalıdır. Diğer elinizi de göğsünüzü desteklemek için kullanın.Göğsünüzü bebeğe yaklaştırmak yerine, bebeği göğsünüze yaklaştırıp göğüs ucunuzu kavramasını sağlayın.
 Yatarak emzirme pozisyonu
 

Bir yastığı başınızın altına, diğerini de bebeğin altına koyun. Bebeği, karnı sizin karnınıza değecek şekilde yan yatırın. Gerekirse iki yastıkla destekleyip ağzı tam göğüs ucunuzun önünde olacak şekilde yatırın. Bir elinizle de göğsünüzü destekleyin. Bu pozisyonda sezeryan dan sonra tercih edilebilir.


BEBEĞİ MEMEDEN NASIL AYIRACAKSINIZ?
Emzirme bittikten sonra bebeğiniz eğer kendisi göğüsten ayrılmıyorsa göğüsten ayırmak için parmağınızla ağzının köşesineden göğsünüze doğru bastırın. Eğer hala memeyi yakalamışken göğsünüzü çekerseniz ğöğüs ucunuz acıyabilir.


NE KADAR SÃœRE VE SIKLIKLA EMZÄ°RECEKSÄ°NÄ°Z?
Anne sütü çabuk sindirilir ve bebeğinizin mide kapasitesi küçüktür. İki günlük olduğunda günde yaklaşık 8-10 kez emer buda her 2-3 saate karşılık gelir. Bebeğinizi her emmek istediğinde emzirin. Açlıklarını ağızlarıyla aranarak ve hareketlerini arttırarak gösterirler. Ağlama genelde en son belirtidir.
Eğer bebeğiniz 1-2 emme hareketinden sonra yutkunuyorsa süt alıyor demektir. Emmesini bitirene ve uyuyana kadar göğsünüzde kalabilir. 5-7 günlükten itibaren bir göğüste 20 dakika kalırlar. Yutması bitene kadar aynı göğüste kalmasını sağlayın, daha sonra gazını çıkartın ve diğer göğüse geçirin.


SÃœTÃœNÃœZÃœN YETERLÄ° OLDUÄžUNU NASIL ANLAYACAKSINIZ?
 Günde 6-8 kez bezini ıslatıyorsa,
 Günde 2 veya daha fazla hardal sarısı cıvık ve pürtüklü kaka yapıyorsa,
 Emdikten ve gazını çıkardıktan sonra sakinleÅŸip uyuyorsa
 Aktifse ve sesli aÄŸlıyorsa
yeterince anne sütü alıyor demektir.


GÖĞÜS UCUNUZUN YARA OLMAMASI İÇİN NELER YAPMALISINIZ?
Yapılan çalışmalar göstermiştir ki, bebeğin anne göğüs ucunu alış şekli göğüs ucu yara oluşmasını en fazla etkileyen faktördür. İlk 1-2 haftada hafif acı ve yanma hissetmeniz normaldir . Eğer bebek emmeye başladıktan sonra göğüs uçlarınızda ağrı hissediyorsanız bebeği memeden çekip vucut pozisyonunu ayarlayarak ağzını açıp göğüs ucunuzu dilinin üstüne ve damağına değdirerek tekrar deneyin.
Emzirmeden sonra 1-2 damla sütü meme uçlarına sürün ve açık bırakarak kurutun. Göğüs uçlarında çatlama, kanama ve sürekli ağrı olması normal değildir. Bu problemleriniz oluyorsa mutlaka bebek doktoruzla temasa geçin.


GÖĞÜSLERİNİZDE SÜT BİRİKİRSE NE YAPMALISINIZ?
Doğumdan sonraki 2.-3. günde göğüslerinizdeki süt artacaktır ve doluluk hissedeceksiniz. Bu dolgunluk hissi genelde 2-3 gün surer ve göğüslerinizde aşırı gerginlik ve ağrı hissedebilirsiniz.
Bu durumda yapmanız gerekenler:
 BebeÄŸin göğüsünüzün ucunu koyu renk kısmıyla beraber aÄŸzının içine alıp almadığını control edin. Sadece meme ucunu alıyorsa göğsü tam boÅŸaltamayabilir.
 BebeÄŸinizi her 1-3 saate bir sık aralıklarla besleyin.
 Bebek emmekte zorlanıyorsa emzirmeden once anne sütü sağılarak göğüsler bir miktar boÅŸaltılabilir böylece göğüs ucuda daha çok belirginleÅŸir.
 Emzirmeden önce aÄŸrılı göğsün üzerine ılık kompres, emzirdikten sonra hala dolgunluk ve aÄŸrı varsa soÄŸuk kompres uygulayın
 BebeÄŸinizi sakin ve stressiz bir ortamda emzirin, rahatlamak için müzik dinlemeyi deneyin. Emzirme aralarını dinlenmeye ayırın.

Eğer yukarıdakileri denedikten sonra halen göğüslerinizdeki şişlik aynıysa, kızarıklık varsa mutlaka doktorunuza danışın.


EMZÄ°REN ANNELERÄ°N DÄ°KKAT ETMESÄ° GEREKEN NOKTALAR
 Dengeli beslenmeye ve günde yaklaşık 4 lt sıvı alımına dikkat etmelisiniz.
 Emzirirken taze meyve suyu veya süt gibi besleyici bir içecek alabilirsiniz.
 Hamilelik sırasında aldığınız prenatal vitaminlere emzirdiÄŸiniz sürece devam edin.
 BebeÄŸinizi bir emzirme rutinine koymayı beklemeyin. Bebeler genellikle 6-8 haftada kendi rutinlerini oturturlar. Unutmayın ki bebek emdikçe, süt yapımı da artmaktadır.
 Bebekler hızlı büyüme dönemlerinde daha çok emmek isterler (genellikle 2-3 hafta, 6 hafta ve 3. ayda)
 Doktorunuz önermediÄŸi sürece bebeÄŸe su, ÅŸekerli su veya mama vermeye hiç gerek yoktur. Ä°lk 6 ay anne sütü bebeÄŸin tüm ihtiyaçlarını karşılamaya yeter.
 BebeÄŸinizin veya sizin hasta olduÄŸunuzu hissettiÄŸinizde ilaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuzu arayın.


SAĞILMIŞ ANNE SÜTÜNÜ NASIL SAKLAYABİLİRSİNİZ?
50-100cc sağılmış anne sütünü temiz bir kap veya süt saklama poşetine koyun. Donarken süt genişleyebileceğinden, tepeleme doldurmayın. Tüm torbalara mutlaka tarih ve miktar yazın. Sütü derin dondurucunun kapağına değil, en soğuk noktasına koyun.
GÃœVENLÄ° SÃœT SAKLAMA KOÅžULLARI
 Odanın serin bir yerinde 6-8 saat
 Buzdolabının rafında 72 saat (3 gün)
 Buzdolabının buzluÄŸunda 2 hafta-2 ay arası
 Derin dondurucuda 6 ay

Her zaman önce en eski tarihli sütü kullanın.


DONDURULMUÅž ANNE SÃœTÃœNÃœN ERÄ°TÄ°LMESÄ° VE ISITILMASI
Sakladıüınız anne sütünü kesinlikle ocağın üstüne veya mikrodalga fırına koymayın. Bu sütün proteinini bozar ve sütün içinde oluşan sıcak noktalar bebeğinizin ağzını yakabilir. Süt poşetini bir kaba koyduğunuz ılık suyun içine ağzı dışarda kalacak şekilde batırarak çözülmesini sağlayın (ben-mari usulü) ve salladıktan sonra sıcaklığını kontrol ederek bebeğinize verin.

UNUTMAYIN: Çözülmüş süt kullanılana kadar buzdolabında saklanmalıdır ve 24 saat içinde kullanılmalıdır. Bebeğinizi besledikten sonra sütün arta kalanını atın.