Aşağıdaki gelişim kategorisi çocuğunuzun bulunduğu gelişim seviyesini daha iyi değerlendirebilmenizi sağlasa da, çocuğunuzun bu özelliklerin hepsini taşımasını beklemeyin. Unutmayın, her çocuk birbirinden farklıdır! Tavır, davranış ve vücut gelişimi çocuktan çocuğa farklılıklar gösterir...


İKİ HAFTALIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Bebek kolları ve bacakları hafif bükülmüş olarak yatar.
 Bu dönemde emme, yakalama, arama gibi yeni doÄŸan dönemine ait refleksler (otomatik hareketler) bebeÄŸin tek hareketleri olabilir.
 Zaman zaman bakışınızı yakalayıp size bakabilir. Bu durumda ona bakarak, gülümseyerek, başınızı sallayarak yanıt vermeye çalışın.
 Bulanık görür. 20-25 cm mesafeyi seçebildiÄŸi için onu tutanı çok rahat görebilir.
 Henüz başını kaldıramaz, yatarken dönemez ve oturamaz.
 Sakin olduÄŸu kısa dönemler olacaktır; bu dönemlerde ona ÅŸarkı söyleyin, konuÅŸun, evde gezinin.

BİR AYLIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Görebilir, duyabilir, tat alabilir, acıyı hisseder!
 Başını tutabilir, karın üstü yattığında başını saÄŸa-sola çevirebilir.
 Emerek kendini sakinleÅŸtirebilir.
 Agu- ıkınma sesi- kumru sesi-mırıldanma gibi sesler çıkarmayı dener.
 Kısa süreli izleyebilir, yakın tutunca dikkatle bakabilir.
 Sizi tanıdığını belli edebilir. Sesinizi duyunca sakinleÅŸebilir.
 El ve ayaklarının farkına varmaya baÅŸlar.

İKİ- ÜÇ AYLIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Başını daha uzun süre dik tutabilir, göğsünden destek alıp kalkmaya çalışabilir.
 Ellerini bacaklarını sallamaya, basmaya çalışabilir.
 Parmaklarını açabilir, ellerini birleÅŸtirip aÄŸzına götürebilir ama henüz elini bütün olarak kullanır.
 Gülmeye baÅŸlar, tanır. Tek heceli sesler çıkarmaya, cıvıldamalara baÅŸlar.
 90-180 derece izleyebilir.

DÖRT AYLIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Etrafıyla ilgilenmeye baÅŸlar, yatmak deÄŸil oturmak ya da dolaÅŸtırılmak ister. Biraz destekle 1-2 dakika oturabilir.
 Karnının üstüne yattığında elleriyle itip minik push-up’lar yapar, hatta bir tarafa dönebilir.
 Uzanıp cisimleri iki eliyle kavrar, biraz inceleyip sonra aÄŸzına götürür. Salyası bollaşır.
 Kendi kendine oynayabilir.
 Tek heceler 4-5 aylarda çıkmaya baÅŸlayabilir, ancak anlamlı deÄŸildir.
 Ã‡Ä±ÄŸlık atmayı dener.
 BebeÄŸinizin kiÅŸiliÄŸi belirginleÅŸmeye baÅŸlar. Size tüm yüzü ve vücuduyla yanıt vermesi yakındır.

ALTI AYLIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Artık herÅŸeyi görüp izleyebilir.
 Destekle oturabilir. EÄŸer ek gıdalara geçtiyseniz kaşıkla beslenmeyi bebek otururken yapmalısınız.
 Her iki yöne de dönebilir. Yüzükoyun yatarken poposunu havaya kaldırmaya bile çalışabilir.
 Bebek 3 boyutu kavrayabilir ve büyüklük ve ÅŸekillerine göre cisimleri gruplandırabilir.
 Aynada, arkasında sizi görürse, arkasına bakıp sizi arayabilir.
 Bir eliyle kavradığı cismi diÄŸer eline geçirebilir, iki saplı bir bardaktan yardımınızla su içebilir.
 Cisimleri birbirine vurur, ellerini birleÅŸtirir, oyuncağını tek eliyle tutabilir.
 Sesli güler, çığlıklar atar.
 BebeÄŸiniz artık eÄŸlenmeye baÅŸlar. Sizinle saklambaç oynayabilir.
 Yabancıları ayırmaya baÅŸlayabilir.
 Emme, baloncuklar çıkarma, yalama; konuÅŸma öncesi hareketlerdir.

DOKUZ AYLIK BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Bebekler ayaÄŸa kalkmak için kendilerini çekmeye baÅŸlarlar.
 Ses çıkarmak için bir ÅŸeyleri birbirine vurmaya bayılırlar. ‘Baba’, ‘mama’ gibi sesler çıkarmaya baÅŸlarlar.
 BebeÄŸiniz bu dönemde eÅŸyaları, kaplara koyup çıkarabilir.
 Bazı 9 aylıklar, destekle birkaç adım bile atabilir. BebeÄŸiniz ayrıca, dizlerini kırarak eÄŸilmeyi ve ayakta durduktan sonra tekrar oturabilmeyi öğrenir.
 Bu yaÅŸtaki bir bebek, hareket etmenin verdiÄŸi özgürlük duygusu ile emekleyerek veya iki ayak üzerinde, hareket etmek, ulaÅŸmaması gereken ÅŸeyleri almak ister.
 Bu yaÅŸta, belki de merdivenleri emekleyerek çıkabilir ve eÅŸyalara tutunarak hareket edebilir.
 9-10 aylık olunca bebekler bir ÅŸekilde oda içinde sürünerek, emekleyerek, eÅŸyalara tutunup sıralayarak dolaÅŸmaya baÅŸlarlar.
 Bir oyuncağını uzaklaÅŸtırırsanız, gittikçe daha çok kendine güvenen bebeÄŸiniz buna karşı çıkacaktır. Aslında artık kendi istek ve ihtiyaçlarını belirtmeyi öğrenmeye baÅŸlıyor.
 Problem çözme yeteneÄŸi geliÅŸir ve ÅŸimdi ÅŸeffaf bir kabın içinde gördüğü oyuncağı almak için direkt uÄŸraÅŸmak yerine kapağını açmayı dener.

Dil geliÅŸimi:
 Kelimeleri kullanmasa da, onları anlar. ?ba?, ?ma? gibi heceleri tekrarlayarak gerçek kelimeleri taklit etmeye uÄŸraşır. (Sakın çok heyecanlanmayın, henüz konuÅŸamıyor, ancak heceleri tekrarlıyor.)
 Kelimelerinizden çok, tonlamanızdan anlam çıkarır.
 Onunla ne kadar çok konuÅŸursanız-yemek hazırlarken, araba kullanırken, üzerini giydirirken- o kadar çabuk iletiÅŸim yeteneklerini geliÅŸtirir.
 Bir çalışmada, çocukların bir gün içinde ne kadar çok kelime duyarsa, o kadar zeki olduklarını gösterilmiÅŸ. (Tabiki televizyondan veya arka plandaki sohbetlerden duyulan kelimeler deÄŸil; bebeÄŸinizin anlamasına yardım etmek için konuÅŸmalar interaktif olmalı.)

BİR YAŞINDA BEBEĞİNİZ NELER YAPABİLİR?
 Kendi başına ilk adımlarını bu yaÅŸta atabilir. (Aslında bunu, bundan sonraki birkaç hafta veya ay yapamayabilir, yani eÄŸer bu ay yürüyemezse üzülmeyin).
 Ã‡oÄŸu çocuk bu ilk adımları parmak ucunda, ayakları dışa dönük olarak yapar.
 Kaşık kullanarak, her ne kadar aÄŸzını ıskalasa da kendini beslemeye baÅŸlayabilir.
 â€˜Mama’ ve ‘baba’ dışında birkaç kelime daha bilebilir.
 Uyduruk bir dille konuÅŸabilir.
 Her ÅŸeyi itmenin, fırlatmanın ve yere çarpmanın çok eÄŸlenceli olduÄŸunu düşünür.
 Oyuncağını size verir, geri alır.
 Blokları bir kaba doldurur, boÅŸaltır. Bu kaplar ve tavalar için de geçerlidir.
 Küçük olanları, büyük olanların içine koyar, ayrıca onları birbirine çarparak korkunç gürültüler çıkarır.

ONBEŞİNCİ AYDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
 Artık yürüyor hatta koÅŸmaya çalışıyor olabilir. EÄŸilip yerden bir cismi rahatça alır.
 Parmağıyla iÅŸaret eder, vücut kısımlarını bilebilir. Çizgi çizebilir.
 Ãœst üste 2 küp koyabilir.
 Ã‡ocuÄŸunuz yeni ÅŸeyleri kurcalamaktan, araÅŸtırmaktan zevk alır.
 Yeri süpürmek, silmek, çamaşır yıkamak gibi aktiviteleri taklit edecektir.
 En az 1 anlamlı kelime söyler.

ONSEKİZ AYLIK ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
 KoÅŸabilir, topa vurabilir.
 Ä°ki basamaklı bir komutu yerine getirebilir. Hafızası geliÅŸmeye baÅŸlar.
 Vücut kısımlarını bilir.
 5-10 kelimesi olabilir.
 Ä°steklerini belirtebilir.
 3-4 küple kule yapabilir. Anahtarları, düğmeleri çevirebilir.
 Saçını tutmak, sallanmak, parmak emmek gibi kendini rahatlatıcı bazı alışkanlıkları oluÅŸabilir.

İKİ YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
İki yaşında fiziksel gelişim
 Sürekli hareket halindedir.
 Kolay yorulur KoÅŸar ve tırmanır.
 Tek başına merdiven iner ve çıkar.
 Ayak ucuna basarak yürümeyi becerebilir.
 3-5 küpü üst üste koyar.
 Rastgele çizgiler çizerken artık kontrollü yazmaya baÅŸlar.
 Büyük butonları açıp kapatabilir
 Tuvalet ihtiyacında daha bağımsızdır. (Hala biraz yardıma ihtiyacı olabilir.)
 Gece uykuya yatırmak zorlaÅŸabilir.

İki yaşında sosyal gelişim:
 Oldukça gerçekçi taklitler yapar.
 KardeÅŸleriyle daha fazla ilgilenir.
 Cinsiyetini bilir.
 Hayali bir oyun arkadaşı yaratabilir.
 DiÄŸer çocuklarla birlikte olmak ister ama onlarla oyun oynamaz.
 PaylaÅŸmayı sevmez.
 Her ÅŸeyi ‘benim’ diye sahiplenir.
 DiÄŸer çocukları tırmalayabilir, ısırabilir, vurabilir veya itebilir.

İki yaşında duygusal gelişim:
 Kolay sinirlenir ve çok sabırsızdır.
 Bağırıp çağırır, yumruklar atar.
 Kendi istediklerini yapmak ister.
 Günlük düzen bozulunca sinirlenir.

İki yaşında zihinsel gelişim:
 KonuÅŸmaya ilgisi artmıştır.
 Ã‡ocuk dili kullanır.
 3-5 kelimeli cümleler kurar.
 KonuÅŸabildiÄŸinden daha fazla sayıda kelimenin anlamını bilir.
 Kendi iÅŸini kendi yapar.
 Ä°kna etmek giderek zorlaşır.
 Alternatifler arasında seçim yapamaz.

ÜÇ YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
Üç yaşında fiziksel gelişim
 Kendi kendine yardımsız yemek yer.
 Zıplar, koÅŸar, parmak ucuna basarak yürür.
 ÃœÃ§ tekerlekli bisiklet sürer.
 Merdiven inip çıkar.
 Kendi soyunabilir, ancak giyinmek için yardıma ihtiyacı vardır.
 Büyük butonları açıp kapayabilir.
 Pastel boyaları daha iyi kullanır.
 Süt diÅŸleri düşebilir.

Üç yaşında sosyal gelişim:
 Anne, babasını idolleÅŸtirir.
 Telefona cevap verir.
 Büyüklerden onay almak ister.
 Sınırlamaları sürekli test eder.
 Sıklıkla yalnız oynamayı tercih eder.
 Hayali bir oyun arkadaşı olabilir.
 DiÄŸer çocuklarla oyunlar kurar.
 Oyunda sırasını bilir.

Üç yaşında duygusal gelişim:
 Daha sakin ve uyumludur.
 Bazen aÄŸlama ve tutturmaları olabilir.
 Yabancı olduÄŸu nesne ve faaliyetlerden korkabilir.
 Bazen bebek gibi davranabilir.
 Rüyaları hakkında konuÅŸmaya baÅŸlayabilir.

Üç yaşında zihinsel gelişim:
 Yaşını, adını, soyadını, oturduÄŸu semti bilir.
 Yaklaşık 1.000 kelime bilir.
 Bazı gramer prensiplerini kavrar.
 Bazı hikayeleri tekrar tekrar dinlemekten hoÅŸlanır, öğrenebilir.
 Temel renkleri tanıyabilir.
 Bazı çok basit sorumluluk üstlenebilir.
 Merak edip sorular sorar.
 Dikkat süresi birkaç dakikadan uzun deÄŸildir.

DÖRT YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
Dört yaşında fiziksel gelişim:
 Sıçrama,koÅŸma,tırmanma yeteneÄŸi artar.
 Kolay yorulur.
 Sakardır.
 Bağırmaktan hoÅŸlanır, beklenmedik seslerden korkar.
 Kendi kendine tuvalet ihtiyacını karşılar.
 Kendi giyinir,soyunur,fermuarını çeker.
 BildiÄŸi nesnelerin resmini çizer.

Dört yaşında sosyal gelişim:
 20 dakika süreyle televizyon seyreder.
 Son karar için ailesine danışır.
 Sınırlamaları test eder.
 Tepkinizi gözlemek için argo sözler kullanır.
 Grup aktivitelerine hazırdır.
 Farklı cinsiyet rollerini bilir.
 YetiÅŸkinlerin aktivitelerini taklit eder.

Dört yaşında duygusal gelişim:
 Zaman zaman bebek gibi davranır.
 Yeni korkular gösterebilir.
 Åžakacı olma eÄŸilimindedir.

Dört yaşında zihinsel gelişim:
 Yaklaşık 1.500-2.000kelime bilir;4-5 kelimeli cümleler kurar.
 EÄŸlenceli, abartılı hikayelerden hoÅŸlanır.
 Ona kadar sayabilir; bazı ÅŸekilleri tanır.
 Bazı zaman kavramlarını anlamaya baÅŸlar. (dün,bugün,yarın)
 Sürekli ‘neden’ diye sorar.
 Yardımsız oyuncaklarını toplar.
 Basit iÅŸlerde yardım etmeyi sever.
 DoÄŸru ve yanlış arasındaki farkı anlamaya baÅŸlar.
 Hayal ile gerçek hayatı ayırma yeteneÄŸi geliÅŸir.

BEŞ YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
5 yaşında Fiziksel gelişim:
 Süt diÅŸleri düşmeye baÅŸlayabilir.
 SaÄŸ veya sol el tercihi belirginleÅŸir.
 Ayrıntılı yapıları kurar.
 Kolay yorulur.
 Kendi başına banyo yapar, yemek yer, giyinir, tuvalete gider.
 Semistructured oyunlara katılmaya baÅŸlar.
 Hareketli oyunlardan hoÅŸlanır.
 Sesli ritim çalgılardan hoÅŸlanır.
 DoÄŸum ve üreme hakkında sorular sorar.

Beş yaşında duygusal gelişim:
 Duygularını kelimelerle ifade etmeye baÅŸlar.
 Kolayca utanır and cannot yet laugh at self.
 Ã–lüm hakkında duygular ortaya çıkar.
 Aşırı yaramazlıklar yapar.
 Bağımsızlıktan hoÅŸlanır.
 Ağır baÅŸlı ve güvenilirdir.

Beş yaşında sosyal gelişim:
 Kurallara daha fazla uyumludur.
 Bazen ispiyon (tattle), kötü söz (name-call), vurma, itme gibi davranışlar gösterebilir.
 Farklı cinsiyet rollerini bilir.
 Basit grup ödevlerine uyum gösterir.
 Büyükleri sevindirmekten hoÅŸlanır.
 Takes turns during playing and speaking.
 DiÄŸer çocuklarla daha rahattır.
 Aile aktivitelerine çok ilgilidir.

Beş yaşında zihinsel gelişim:
 Harf ve kelime farkını anlamaya baÅŸlar.
 Oyunları daha fazla süreyle devam ettirir.
 Has developed an overall image of self.
 Gerçekleri ister.
 Temel renkleri bilir.
 SaÄŸ ve sol kavramını anlar.
 2.000-2.500 kelime bilir.
 Kolay ev iÅŸlerine yardım edebilir.
 Adres ve telefon numarası öğrenebilir.
 10’a kadar sayabilir.
 Karşıtlık kavramını anlamaya baÅŸlar.
 6-8 kelimeli cümleler kurabilir.
 Paraları ayırt eder.
 Sabah, öğleden sonra, akÅŸam, dün, bugün, yarın gibi kavramları anlar.
 Gerçek hayat ile hayal ürünü arasındaki farkı daha iyi ayırt eder.
 Tek düşüncenin kendisininki olduÄŸuna inanır.

ALTI YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
Altı yaşında fiziksel gelişim:
 Oyunlarda aktif rol almayı sever.
 Bazı motor kabiliyetleri geliÅŸmektedir.
 Banyo yapmak istemeyebilir.
 Mum boyayla iyi boyar ancak yazı yazma ve kesmede zorlanabilir.

Altı yaşında duygusal gelişim:
 Ruh hali oynaktır.
 EleÅŸtirilmekten hoÅŸlanmaz.
 Yanlış yapmaktan çekinir.

Altı yaşında sosyal gelişim:
 Oyun oynarken kurallar koyar.
 ArkadaÅŸlarını deÄŸerlendirebilir.
 Yaşıtlarıyla ortak oyunlar kurar.
 Ã–zgürlüğüne düşkündür.

Altı yaşında zihinsel gelişim:
 Basit ev iÅŸlerini yüklenebilir.
 100’e kadar sayabilir.
 Åžekil, zaman, renk, sayı gibi kavramları daha iyi anlar.
 Kaza ve maksatlı davranışları artık algılayabilir.
 Dikkat süresi 15 dakikayı geçmez.
 Fikir farklılıklarının olabileceÄŸini anlar.

SEKİZ YAŞINDA ÇOCUĞUNUZ NELER YAPABİLİR?
Sekiz yaşında fiziksel gelişim:
 Yazı ve çizgisi ince motor yeteneÄŸinin artmasıyla hızla ilerleyecektir.
 Dış görünümü ve davranışları konusunda rahattır.
 Kilosu ve boyuyla ilgilenir.
 Sonsuz enerjisi vardır.

Sekiz yaşında sosyal gelişim :
 Tartışır, bazen üstünlük taslar.
 Aynı zamanda sevgi dolu ve tepkilidir.
 BaÅŸkalarının fikirlerine yorumlar getirir.
 ArkadaÅŸları arasında gruplaÅŸmalar baÅŸlar.
 Sır saklar.
 Karşı cinse biraz hırçındır.

Sekiz yaşında zihinsel gelişim :
 Ä°dealistir.
 Ã‡eÅŸitli projeler geliÅŸtirir; koleksiyon yapar.
 Verilen iÅŸi bitirmekten gurur duyar.

Sekiz yaşında ruhsal gelişim :
 Hemen utanır.
 Korku, kızgınlık, üzüntü gibi duyguların paylaşıldığını hisseder.
 Umudu kolay kırılır.