BOZUKLUKLARIN SEBEBLERİ NELERDİR ?



Bilim adamları 30 - 60 yaş arasında koku alma duyusunun en doruk noktada olduğunu tespit etmişlerdir. 60 yaşından sonra bu duyuda azalma görülmektedir. Yaşlı insanların çoğu bu yüzden iyi koku alamazlar.

Kadınlar erkeklere oranla tüm yaşlarda kokuyu doğru tanımlamada daha yeteneklidirler. Bazı insanların doğuştan koku duyusu azdır. Bazıları ise değişik bir nedenle bu hissi kaybetmişlerdir. Üst solunum yolu enfeksiyonları ve kafa travmaları en önemli nedenlerdir.
Koku ve tat duyusundaki kayıpların kaynağı burun ve sinüslerdeki polipler, hormonal bozukluklar veya dental problemler olabilir. Uzun süre belli kimyasal maddeleri soluyan insanlarda (örneğin, böcek öldürücüler) bu hissin kaybı görülmektedir. Sigara dumanı insanların en çok maruz kaldığı durumlardır.

Kokuyu tanımlama yetisini azalttığı gibi tat almayı da bozar. Sigara bırakıldığında koku alma duyusu yavaş yavaş iyileşir. Baş-boyun kanserleri için yapılan radyoterapiden sonra hastalarda tat ve koku alma hissinde kayıplar olur. Sinir sistemine ait bazı hastalıklardan sonra da benzeri kayıplar görülür.

Gırtlağı alınan hastalarda genellikle tat duyusu azalır. “By-pass” tüpü ile burundan nefes aldırılarak bu şikayetler giderilebilir (Bu da koku ve tat almak için havanın mutlaka burundan geçmesi gerektiğini gösteren bir örnektir).



KOKU VE TAT RAHATSIZLIKLARI TANISI NASIL YAPILIR ?

Koku ve tat almadaki kaybın derecesi herkesin tanıyabileceği bir kimyasal maddenin en düşük konsantrasyonu ile ölçülür. Ayrıca hastalar farklı maddeleri karşılaştırma testine tabi tutulur.

Bu maddeleri algılama şiddeti ve maddenin konsantrasyonu arttrıldığında koku ve tadı algılama şiddetindeki artışlar da test edilir. Koku emdirilmiş kağıtlarda hızlı bir test uygulanır.



KOKU VE TAT RAHATSIZLIKLARI TEDAVİ EDİLEBİLİRMİ ?

Bazen bir ilaç, koku veya tat rahatsızlığının sebebi olabilir. Bu ilaç kesildiğinde veya değiştirildiğinde düzelme başlar. Bazı ilaçlar kimyasal algılama sisteminde probleme yol açarken, bazıları özellikle antihistaminik ilaçlar tat ve koku hissini artırırlar.

Ciddi solunum yolu hastalığı ya da mevsimsel allerjisi olan kişilerde kayıp hissin geri gelmesi için semptomların geçmesini beklemekten başka yapacak bir şey yoktur. Poliplerin yol açtığı koku kaybı, poliplerin alınması ile ortadan kalkar. Bazen bu his kendiliğinden de düzenlenebilir.