Ä°STANBUL - Sık görülmelerinin yanında, erken tanı ve tedavi uygulanmadığı takdirde bu hastalıkların neden olduÄŸu ek bazı saÄŸlık sorunları ile de karşılaşılır. Bu hastalıklar, cinsel eÅŸlerden sadece birinin saÄŸlık sorunu deÄŸildir. Korunmasız cinsel iliÅŸki (prezervatif kullanmama) hastalığın saÄŸlam eÅŸe de bulaÅŸmasına neden olur.
 
Bunun yanında, tedavisi yapılmamış cinsel yolla bulaşan bir hastalığı olan hamile kadınların, doğum öncesi veya hemen doğum sonrası dönemde, bebekleri de risk altındadır. Kadın veya erkekte kısırlık, düşük, yenidoğan bebeklerde görülen bazı enfeksiyonlar, dış gebelik, genital organ kanserleri ve ölüm cinsel yolla bulaşan hastalıkların neden olduğu sağlık sorunlarındandır.

Hangi hastalıklar cinsel ilişki yoluyla bulaşabilir?
Bugün için 40’dan fazla cinsel yolla bulaşan hastalık bilinmektedir.
En sık rastlanılanları:
 HIV enfeksiyonu (AIDS )
 Hepatit B
 Bel soÄŸukluÄŸu (Gonore)
 Frengi
 Klamidyoz
 Kandidiyazis
 Trikomoniyazis
 YumuÅŸak ÅŸankır
 Granuloma inguinale
 Genital herpes
 Lenfogranuloma venerium

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda belirtiler ne zaman ortaya çıkar?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda bazen belirti yoktur ya da kişiyi rahatsız etmeyecek kadar hafif belirtileri olabilir. Özellikle kadınlarda bazen hiç belirti görülmez. Ancak, tedavi edilmediği sürece, belirtisiz enfeksiyonu olanlar, bilmeden hastalığı başkalarına bulaştırırlar.

Cinsel temastan sonra hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için geçen süre (kuluçka süresi) hastalıktan hastalığa farklıdır. Hastalık etkeni bulunduran biriyle girilen cinsel ilişki sonucu bulaşan mikroplar ya da virüsler cinsel organlarda akıntı, şişlik, ağrılı/ağrısız yaralar gibi belirtilere neden olabilirlerse de bazen, bulaştıktan sonra hiç bir belirti vermeyebilirler. Bu nedenle sağlıklı görünen biriyle girilen cinsel ilişkiden hastalık kapmak ya da kendi hastalığını bilmeden başkalarına bulaştırmak çok kolaydır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon etkenleri ilişki sırasında salgı alışverişi dışında, herhangi bir nedenle etken bulunduran kan nakli, hasta biri tarafından kullanılmış iğne ile enjeksiyon, anneden bebeğine kan yoluyla ya da doğum sırasında hatta kısmen emzirme ile geçebilir. Yiyecekler ve kaplardan ya da aynı ortamda yaşamakla bu tür hastalıklar bulaşmazlar.

Cinsel ilişki sırasında erkeklerden kadınlara hastalık bulaşması cinsel organların yapısı nedeniyle daha kolaydır. Birlikte yaşayanların başkalarıyla cinsel ilişkide bulunmamaları kendilerini ve eşlerini bu tür hastalıklardan korur. Ancak bireyler daha önceki cinsel ilişkilerinden edindikleri bulaşmaları yeni eşlerine taşıyabilirler. Herkes, özellikle de çok eşli olanlar için karşılıklı olarak korunma yolu, her cinsel ilişkide erkeğin ya da kadının kondom kullanmasıdır. Alışılmışın dışında bir durum olduğunda hekime başvurulmalıdır.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Her İki Cinste de Görülebilen Ortak Belirtiler
 AÄŸrılı idrar yapma, idrar yaparken güçlük, sık idrara çıkma.
 Cinsel organlarda aÄŸrılı/aÄŸrısız açık yaralar ya da kabarıklar.
 Cinsel organlarda siÄŸil ve uçuklar.
 Kol ve bacaklarda kaşıntısız kızarıklıklar, döküntüler.
 Cinsel organda karıncalanma hissi ya da kaşıntı.
 BaÅŸ aÄŸrısı, halsizlik, bulantı, kusma.
 AteÅŸ, üşüme.
 Ağızda yaralar.
 Kasıklarda ÅŸiÅŸ ve aÄŸrılı bezeler.
 Deri altında ÅŸiÅŸlikler.

Erkeklerdeki Belirtiler
 Penisten akıntı (yeÅŸil, sarı renkli) gelmesi.

Kadınlardaki Belirtiler
 Düzensiz adet kanaması.
 Kasık ve/veya bel aÄŸrısı.
 Her zamankinden farklı nitelikte vajinal akıntı (beyaz, grimsi, yeÅŸil, sarı, köpüklü, iltihaplı, kokulu)
 AÄŸrılı ya da güç cinsel iliÅŸki.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve HIV/AIDS Aşağıda Belirtilen Yollarla Bulaşmaz:
 Havadan bulaÅŸmaz.
 Birlikte yaÅŸama, çalışma, mutfak malzemeleri, telefon, kağıt-kalem gibi eÅŸyaların paylaşımıyla bulaÅŸmaz.
 Hamam böceÄŸi, kene, tahta kurusu, sivrisinek, karasinek gibi hayvanların ısırması ile CYBE ve HIV bulaÅŸmaz.
 Aksırık, öksürük, tükürük ve balgamla bulaÅŸmaz.
 Aynı taşıt aracını kullanma ya da evcil hayvanların bakımıyla bulaÅŸmaz.
 Kan vermeyle bulaÅŸmaz.
 Yüzme havuzu, banyo küveti, hamam ve duÅŸtan bulaÅŸmaz.
 Ã‡eÅŸmeler, su içilen musluklar ya da dolaplardan bulaÅŸmaz.
 Kucaklama ya da kısa süreli okÅŸama ile bulaÅŸmaz.


TEDAVÄ°
 Tedavi edilebilen gonore, klamidya, frengi, trikomonas gibi CYBE’de antibiyotikler kullanılmaktadır. Ä°laçları doktorun gerekli gördüğü durumlarda, önerdiÄŸi süre ve dozda eÅŸle birlikte kullanmak gerekir. Aksi halde yararı deÄŸil zararı vardır. Tedavi edilemeyen yani çaresi olmayan CYBE’nin bazı belirtilerini azaltmak ya da yok etmek mümkündür. Fakat bu, hastalığı tamamen ortadan kaldırmak demek deÄŸildir.CYBE’yi tedavi etmenin en iyi yolu, bir klinikte erken teÅŸhis ve tedavidir. Özel laboratuvar testleriyle tanı konulmalı, yayılmayı önlemek için olabildiÄŸince çabuk tedavi edilmelidir. Yeni bir CYBE ya da hastalığın tekrarlanmasını önlemek için, hastanın cinsel eÅŸi(leri) de izlenmeli ve tedavi edilmelidir.

Sizde herhangi bir cinsel yolla bulaşan hastalık olduğundan kuşkulanıyor musunuz?
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tanısı hekim tarafından konabilir. Yukarıdaki belirtiler cinsel yolla bulaşan hastalıklara işaret edebilir.
 Hekim önerisi olmadan ilaç kullanmayınız!
 Cinsel yolla bulaÅŸan hastalık belirtilerinden kuÅŸkulandığınızda hekime baÅŸvurunuz.
 Cinsel eÅŸinizin de muayene ve gerekirse tedavisini yaptırınız.


UNUTMAYINIZ:
 Cinsel iliÅŸkide kondom kullanınız.
 Cinsel eÅŸ sayısının artmasının, hastalık bulaÅŸma riskini de arttırdığını unutmayınız.
 Hastalık belirtisi olmadan da bulaÅŸma olabileceÄŸini unutmayınız.
 Size nakledilecek kanda gerekli testlerin yapılıp yapılmadığını sorunuz.
 BaÅŸkalarının kullandığı şırınga ve iÄŸneyi kullanmayınız. Bir defa kullanılıp atılan şırınga ve iÄŸne kullanılmasını isteyiniz.