Dünya Bankası'nın Sağlık Bakanlığı işbirliği ile İstanbul'da düzenlenen Basın Eğitim Semineri'nde Dünya’da ve Türkiye’de tütün ekonomisi ve tütünün insan sağlığına olan etkisi ile ilgili raporlar sunuldu.Dünya Bankası tarafından hazırlanan “Salgını Durdurmak: Yönetimler ve Tütün Kontrolünün Ekonomisi” başlıklı raporda,2030’lu yıllarda tüm dünyada tütün kullanımı yüzünden yılda 10 milyon insanın hayatını kaybedeceği ve tütün kullanımının en önemli ölüm nedeni haline geleceği vurgulandı.

Dünya Bankası Tütün Koordinatörü Dr.Joy de Beyer’in de konuşmacı olarak katıldığı seminer,Dünya Bankası’nın dünya çapında yürüttüğü bilinçlendirme kampanyası çerçevesinde gerçekleştirildi.Dünya Bankası,insanların sağlık düzeyini geliştirme ve yoksulluğu azaltma misyonun bir parçası olarak yürüttüğü bu projeyi Türkiye’ ye taşıyarak Türk halkını sigara tüketimi konusunda bilinçlendirmeyi hedefliyor.

Seminerde konuşan Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Dr. Tahir Soydal, sigara tüketiminin bir salgın olduğunu söyleyerek, “Bu salgın durdurulmazsa önümüzdeki 25 yılda 100 milyondan fazla kişi bu nedenle ölecektir.Halen dünya genelinde yılda 4 milyon kişi sigara nedeniyle ölmektedir.” dedi.Sigara salgınının arttığı ül- keler içinde Türkiye’nin de bulunduğunu söyleyen Dr. Soydal, “Türkiye’de 1984 sonrasında sigara tüketimi %80 oranında artmıştır.Oysa aynı dönemde ABD’de sigara tüketimi %30 oranında azalmıştır.Üniversite öğrencileri arasında sigara içme oranı %23 ile 48 arasında değişmektedir.Liselerde sigara içme oranı %20.1’dir.7-13 yaş grubundaki ilkokul öğrencilerinin %11.7’si sigara içmektedir.Bu verilere göre sigara ülkemizin en önemli halk sağlığı sorunu ve önlenebilir ölüm nedenidir.Koroner kalp hastalığı nedeniyle 65 yaş öncesi ortaya çıkan ölümlerin erkeklerde %45’i, kadınlarda %41’ i sigara kaynaklıdır. Türkiye’ de erişkinleri en çok öldüren hastalık kanserdir.Ülkemizdeki kanserlerin yarısı akciğer kanseridir.Akciğer kanserinden ölümlerin yaklaşık %90’ı sigaradan kaynaklanmaktadır.Ülkemizde erişkinleri öldüren üçüncü hastalık ise serebrovasküler hastalıklardır. Bu hastalıklar nedeniyle 65 yaş altı ölümlerin yaklaşık yarısı ise sigara kaynaklıdır.Bu oranlara göre Türkiye’de halen yaklaşık 100 bin kişi sigara nedeniyle zamansız ölmekte- dir.Ekonomik kayıp ise 2.72 milyar dolardır.”dedi. Dr. Tahir Soydal Sağlık Bakanlığı tarafından “Tütün Kontrol” programının yürütüldüğünü belirterek, “Bu program çerçevesinde tütün üreticisine ve tüketicisine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.Programın hedeflerinden biride 2001 yılına kadar,15 yaş üzerinde sigara içmeyenlerin oranını %80’in üzerine çıkarmak;15 yaş altında ise %100’e yakın olmasını sağlamaktır” dedi.

Tütün dumanının 24 ayrı hastalığa neden olan tek yasal madde olduğunu söyleyen Marmara Üniversitesi Pediatri Anabilim Dalı Başkanı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, istemsiz sigara içiminin önlenebilir üçüncü ölüm nedeni olduğunu vurgulayarak,”İstemsiz sigara içimi çocuklarda,alt solunum yolu enfeksiyonları,ani beşik ölümleri ve astıma neden olmaktadır.Dünyadaki çocukların yarısı sigara dumanına maruz kalabiliyor. Bunun sonucunda astımlı çocukların %20’sinin semptomları ağırlaşıyor. Yapılan çalışmalarda sigara dumanının çocuklarda prenatal ve postnatal dönemde allerjik rinit ve astımı kolaylaştırdığı gösterilmiştir.Astımlı çocuklarda evde sigara içen bireyin olması,hastane yatışlarını %63 arttırmaktadır.Amerikan çocukları için anne babaların sigara kullanımı önemli ve önlenebilir bir mortalite ve morbidite nedeni olarak ortaya konmuştur.Yılda 4.6 milyar dolar sağlık harcamasına ve 8.2 milyar dolar değerinde yaşam kaybına neden olmaktadır.”diye konuştu. Tütün tüketiminin az gelişmiş ülkelere kaydığını söyleyen Dünya Bankası Tütün Koordinatörü Dr. Joy de Beyer, “Dünyada 1.1 milyar kişi sigara içiyor.Bunların 800 milyonu gelişmekte olan ülkelerde...Dünyada her gün,80- 100 bin genç sigara içmeye başlıyor.Sigara içenler sağlık açısından aldıkları risklerin bilincinde değil.Tütün kullanımı,daha yüksek vergilerle ve tüketiciyi bilgilendirerek,kapsamlı reklam ve promosyon yasağı getirilerek,kamuya açık alanlarda ve işyerlerinde sigara yasağı getirerek ve sigarayı bırakmaya yardım ederek azaltılabilir.Örnekler göstermiştir ki,  fiyat arttıkça tüketim azalır.Fiyatlardaki %10’luk artış sigara tüketimini gelişmiş ülkelerde %4’,gelişmekte olan ülkelerde %8 oranında azaltmaktadır.Geliri daha düşük olan gençler fiyat artışına karşı daha duyarlıdırlar.”dedi.

Dünya Bankası’nın Washington’ daki merkez ofisinde “Tütün Ekonomisti olarak görev yapan Dr. Ayda Yürekli de yaptığı konuşmada, tütün kontrolünün neden Türkiye için öncelikli olması gerektiğini açıkladı.2001 yılında dünyadaki sigaraların %2’sinin ve bölgedeki sigaraların %14’ünün Türkiye’de içildiğini söyleyen Dr. Yürekli,”Sigara içmek Türkiye’ de normal bir davranış olarak kabul ediliyor.Ve başlama yaşı 12’lere kadar iniyor.Ge- lişmiş ülkelerde sigara içmek ikinci düşük kültür ve gelir grubunun bir davranışı olarak görülüyor.Oysa ülkemizde gelir grubu ve eğitim seviyesi yükseldikçe sigara tüketimi artıyor.”dedi.