Normal mi, değil mi?Tedavi görmeli mi yoksa zor bir dönemden mi geçiyor?Hasta mı yoksa sadece biraz fazla hareketli mi?Dikkat bozukluğu çeken,hırçın ve aşırı hareketli çocuklarıyla çaresiz kalan ana babaların kafalarını kurcalayan sorular bunlar.İradelerini kontrol edemeyen ve uyarımlara yanıt veremeyen bu çocuklar,uzmanlara göre psikolojik sorunlar yaşıyorlar.

Kısaca HADE (Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği) olarak anılan hastalık çok farklı belirtiler göstermekte: Huzursuzluk, öğrenme güçlüğü, konsantrasyon bozukluğu,beceriksizlik,özgüven eksikliği ve saldırgan davranışlar gibi.Hiperaktif çocuklar arkadaşları arasında alay konusu olduğu kadar öğretmenler tarafından sa umutsuz vaka olarak görülür.Bu çocukların tedavisinde yıllardan beri Ritalin kullanıl- makta.Dünyada yaklaşık 10 milyon çocuk bir zamanlar iştah açıcı ve antidepresan olarak geliştirilen metilfenidat sayesinde gerçekten de daha huzurlu bir yaşama kavuşmakta.

Alman ilaç endüstrisi 1999 yılında 1995 yılına oranla altı misli daha fazla Ritalin üreterek 1.2 milyon Euroluk cirosunu 12.8 milyon Euroya çıkardı.Ritalin bugün de en çok satılan psikomatik ilaçlar liste- sinde altıncı sırada yer alıyor.Uzun vadede ne tür yan etkiler yarattığı henüz bilinmiyor.Uyuşturucu uzmanları ilacın okullarda kokaine alternatif olarak yaygınlaşabileceği konusunda uyarıyorlar. Beyin üzerindeki etkisi amfetamin maddesinin etkisine benziyor.

Ritalin ilacı üzerindeki tartışmalara şimdi nörobiyolog Gerald Hüther, "Neues vom Zappelphilipp" (Huzursuz Philipp'ten yeni haberler) adlı kitabıyla katıldı.Bir çok meslektaşının aksine Hüther hiperaktiviteyi düşük değil aşırı dopamin salgısına bağlıyor.Gerçi Ritalin dopamin akımını durduruyor ama beynin gelişimi üzerinde de olumsuz etkiler yaratmakta.Hüther bu yüzden uzun vadede,mesela parkinsonizm gibi hastalık belirtilerinin çıkabileceğinden endişeleniyor...