Hipotirioidi, tiroid bezi tarafından tiroid hormonunun eksik yapılması durumudur.

Başlıca üç nedenle oluşur:

1.Tiroid bezinin işlevsiz kalması

2.Tiroid bezinin hormonlarında azalma

3.Tiroid bezinin yetersiz uyarılması

Birinci ve ikinci durumlarda, kanda T3 ve T4 adı verilen tiroid hormonları düşerken, hipofizden salgılanan TSH hormonu yükselir.

Üçüncü durumda ise, beyinden salgılanan TSH düşüklüğüne bağlı olarak, tiroid hormonları azalır. Yani hem TSH, hem de tiroid hormonları düşüktür. Çok nadir olup, ameliyat edilmiş ya da ilaç ile tedavi edilmiş hipertiroidili hastalarda da görülebilir.

Hipotiroidinin en sık görülen şekli, bezin işlevsizliğinden kaynaklanan hipotiroidi olup burada, tiroid bezi harap olduğu için çalışmaz durumdadır ya da hipertiroidi tedavisi için verilen ilaçlar, tiroid bezinin çalışmasını bloke etmiştir. Bu durum, bütün hipotiroidi olgularının %95’ini oluşturmaktadır ve tıp edebiyatında primer hipotiroidi olarak tanımlanır. Kadınlarda erkeklerden daha sık görülmektedir.

Hastalığın seyri;180 derecelik bir açı düşününüz, işte bunun 1 derecesinden 179 derecesine kadar değişen açısal boyutlarda olabilir. Yani çok hafif ve hiçbir belirti vermeyeninden, komaya götürecek derecede ağır olanına kadar… Bu gelişim süreci içinde T3, T4 ve TSH adı verilen hormonların dansı başlar. Hastalık ileri noktaya varıncaya kadar T3 hep omuzlarda taşınır, yani normal düzeyini muhafaza eder, hatta başlangıçta yüksek bile kalır. Dengelerin korunması adına, yükselen TSH’ın sanki himayesi altındadır. Bu demektir ki, T3 seviyesi de düşmüş ise hastalık, ileri evrelerde kulaç atmaya başlamıştır.

Her şeyimizi etkiliyor
Tiroid hormon eksikliği tüm organ ve dokularda, elbette ruhsal davranışlarda da olumsuz sonuçlarını yansıtır. Bu, dokularımız adına ilerleme ve yenilenme değil, durgunlaşma ve duraklamaya tekabül eder. Hormon eksikliği ne kadar fazla ise, durgunluk ta o kadar fazladır.

Gözler, el ve ayak sırtları ve omuz çukurları şişer. Bunlar basmakla iz bırakmayan sert şişkinliklerdir. Göz kapakları ve yüzün şişkinliği, mimikleri engeller ve donuk bir ifadeye neden olur. Solgun ve sarımtırak bir görünüm vardır. Ses kalınlaşır, konuşmada zorluk çekilir. Kaba ve monoton bir konuşma tarzı gelişir. Tüyler ve kaşlar dökülebilir, erkeklerde sakallar seyrekleşebilir.

 

Saçlar dökülüyor
Saçlar kuru ve kepeklidir. Saç dökülmesi, tırnaklarda kırılma ve cilt kuruluğu, sıklıkla kadınlarda dile getirilen yakınmalardır. Eller ve ayaklar kuru ve soğuktur. Çabuk üşür, kansızlık ile birlikte bu daha belirgin hale gelir.

Nabız hızı azalır, dakikada 50’nin altına kadar inebilir. Göğüs ağrısı var ise son derece dikkatli davranmak gerekir; koroner anjiografiyi, bu durumlarda mutlaka önermekteyiz.

Nefes darlığı ve çabuk yorulma sık gözlenen durumlardır. Kalp yetmezliği, kalp veya akciğerde su toplanması, bu sıkıntıların kaynaklarıdır.
       
İştahsızlık ve kabızlık pek çok hastada görülür. Büyük bir kısmında mide asidi tamamen yok olmuş gibidir. Bu nedenle B12 vitamini eksikliğine bağlı kansızlık ortaya çıkar.
       
Entelektüel performans düşer. İsteksizlik ve uykuya eğilim görülür. Uykuya eğilim, depresyon zannıyla tedavi edildiğinde daha olumsuz sonuçlar ortaya çıkabilir.

         
Sağırlık ve kulak çınlaması       
Sağırlık! Hipotiroidi seyrinde sık görülen bir durumdur. Sağırlığı, emarlar bile çektirip hiçbir şeye bağlanamayan “makûs bir kader” olarak görmeden önce mutlaka hipotiroidi yönünden de araştırmak gerekir.

Ayrıca hastaların büyük bir kısmı sersemlik, baş dönmesi ve kulak çınlaması gibi yakınmaları da dile getirirler.
         
Kaslarda güçsüzlük ve buna bağlı aşırı yorgunluk, kas ağrıları, kramplar, sık görülen yakınmalardır.

         
Cinsel isteksizlik       
Kadın ve erkeklerde cinsiyet hormonlarının azalmasına ya da dengesiz salgılanmalarına neden olarak, bunlarla ilgili bir dizi hormonal rahatsızlıkları ortaya çıkartır. Her iki cinste yumurtalık işlevlerinin azalarak, cinsel isteksizlik ve yetersizliğe neden olması gibi…
       
Şişmanlık ve kilo verememe durumu, hemen tüm hipotiroidilerin ortak sorunudur. Bir yandan vücudun su toplaması yani ödem, diğer yandan yağları yakmak için gerekli enerji eksikliği, şişmanlığın asıl nedenleridir.
         
Kansızlık; hem demir eksikliği, hem de B12 eksikliğine bağlı olarak, karışık nedenli tablolar izletebilir.
         
En önemi tanı yöntemi serum TSH düzeyinin tayinidir. T4 ve T3 düzeyleri ise daha ileri evrelerde düşmeye başlar.

 

Hipotiroidi bulguları

*Güçsüzlük

*Kuru cilt

*Kaba cilt

*Uyuşukluk

*Yavaş konuşma

*Göz kapağında şişme

*Üşüme