Esasen kas-iskelet ağrısı olup, milyonlarca insanın derdi olan fibromiyalji de anlatılması ve anlaşılması sabır ve ilgi isteyen bir hastalıktır.

“Başım ağrıyor, kolumu kımıldatacak halim yok.”

“Ben böyle değildim doktor; cıvıl, cıvıl hareketliydim. Yerimde duramazdım ama şimdi her daim yorgunum. Hiçbir şeyden keyif alamıyorum.”

“Dost davetlerine sırt çevirmeye başladım. İşime bile öyle. Dengesizim, nasıl giderim diye tasalanıyorum.”

“Öyle böyle değil, sanki bir araba yük taşımışım gibi. Yataktan sürünerek kalkıyorum.”

“Kötüyüm ama kimseye anlatamıyorum derdimi. Yüzüme bakan, “ Haline şükret! ” diyor. Bitmeyen ağrılar, yorgun günler ve uykusuz geceler daha ne kadar devam edecek?”

Fibromiyalji; müzmin, inatçı ve yaygın bir ağrıdır. Kas ve iskelet ağrısıdır, ancak eklemleri tutmaz. Bu nedenle romatizma hastalığı değildir. Dünyada en yaygın ağrı nedenlerinden biridir.

Günümüzde milyonlarca insanı etkilemektedir. Her 100 kişiden 3’ünde bu hastalığın var olduğu tahmin edilmektedir. Hastaların %90’ı kadındır. Cinsiyet ayrımcılığı bu oran da belirleyicidir.

Genelde genç ve orta yaşlarda başlar. Çocuk yaşlarda da görülebilir. Hatta genç yaşlarda romatoid artrit tanısı alan hastalar vardır. Fibromiyalji, soyaçekimsel yani ailesel geçiş gösterir.

Hastalarımıza “ Neren ağrıyor? ” diye sorduğumuzda büyük bir kısmı “ Her yerim ağrıyor!” diye yanıt verir.

Ağrı; sızlama, kasılma ya da acıma şeklinde dile getirilir. Uyuşma, yanma ve üşüme hissi tanımlayan hastalarımız da vardır.

Fibromiyalji; vücudun tek bir bölgesinden değil pek çok yerinden ses verebilir. Yalnızca ağrı ile değil uykusuzluk, bitkinlik, baş dönmesi gibi pek çok sorunla birliktedir. Bu görüntüsü ile karmaşık bir hastalıktır. Bir türlü iyileşmeyişi ve karmaşık şikayetler nedeniyle teşhis ve tedavide ciddi gecikmeler olmaktadır. Bu durum hasta ve hekim arasında güven duygusunu etkileyebilir. Öyle ki teşhis için 7 yıl yitiren ve 7 doktor değiştiren fibromiyalji hastaları nerdeyse şanslı addedilir. Hatta 40 doktor dolaşanı da vardır, 15 yıl bekleyeni de.

Anlaşılamamak, en büyük üzüntüleridir. Hele doktoru, “ Üzme kendini, strestendir! ” dediği an dünyası kararır, kendinden bir kez daha kuşku duymaya başlar. Oysa bu hastaların yaşam kalitesi, bir kanser çilesi kadar kötü olabilmektedir. Bu son derece önemli bir saptamadır ve özel bir ilgi gerektirir.

Alınganlık

Dışardan bakınca son derece sağlıklı görünürler. Ama yaşadıkları, “ İçi beni yakar, dışı seni yakar” misalidir. Ağrıların sürekliliği, uykusuzluğa neden olur. Bu ise bir sonraki güne halsizlik, yorgunluk olarak yansır. Giderek sinir sitemi etkilenir; aşırı duygusallık, alınganlık ve karamsarlık gelişebilir.

Ağrıya karşı çok duyarlıdırlar. Bir taraflarına hafifçe dokunsanız şiddetli ağrı hissedebilirler. Bu yapmacık bir davranış değil gerçektir.

İnatçı ve müzmin ağrı, ruhsal davranışlara doğrudan yansır. Duygu bozukluğu, depresyon, endişe, panik atak ve korku gelişebilir.

Sonuç itibarı ile neredeyse iş yapamaz hale gelir. Çalışmaya isteksizlik ve başarısızlık, iş hayatını olumsuz etkiler.

Hassas noktalar

Bu hastalığın teşhisi için bedenimizdeki 18 hassas noktadan en az 11’inde ağrı ararız. Hassas noktalar, boyundan kalçaya kadar dağılan alandadır. Ayrıca söz konusu yakınmaların uzun süreden beri devam ediyor olması gerekir. İç hastalıkları ile beraber fizik tedavi uzmanı, ağrı uzmanı, uyku uzmanı, nöroloji ve psikiyatri uzmanlarının işbirliği hastalığın erken tanısı ve tedavisi için büyük yarar sağlar.

Yorgunluk, hemen her hastada vardır. Gün içinde had safhadadır. Akşama doğru azalabilir. Kendisini koltuk ya da sandalyeye külçe gibi atar. Kolunu kıpırdatmak bile istemez.

Tutukluk, son derece önemli bir yakınmadır. Bu durum sabah sertliği olarak da bilinir. Sabah yataktan zor kalkar. Kalksa dahi işe gitmekte zorlanır. Romatizmalı hasta buna alışkındır ve gayret eder. Fibromiyalji hastası ise buna alışamaz ve bu yüzden de anlaşılamaz. Az bir hasta grubunda eklemlerde şişlik, romatizma sanısı uyandırabilir. El ve ayaklarda üşüme duygusu pek çok hastada vardır.

Doğrudan hastalık ya da neden olduğu ağrıdan ötürü, dingin olmayan bir uyku söz konusudur. Yani uyku hafif ve huzursuzdur. Bir kısmında ise uykuda solunum durması olabilir.

Fibromiyalji tanısı için özel bir laboratuar testi yoktur. Laboratuar ve röntgen tetkiklerini olası bazı hastalıkları dışlamak amacıyla isteriz. Dışlanması gereken başlıca hastalıklar; romatizma, hipotiroidi, kansızlık ve enfeksiyonlardır.

Tedavide öncelik iyi bir uyku düzeni sağlamaktır. Sağlıklı bir uyku ile elde edilecek dinginlik önemlidir. İkinci adım ise kas gevşetici yöntemler uygulamaktır. Bunun için fizik ve ilaç tedavisi seçeneklerini kullanırız.

Fibromiyalji, eklem ve kaslarda şekil bozukluğu ya da sakatlığa neden olmaz. Hayati tehlikesi de yoktur. Ancak ciddi bir erk kaybına neden olur. Bu nedenle yardımsever duygular, merhamet ve dostluk çok önemlidir.

Ne yapmalıyız?

*Spor yapın

*Dengeli beslenin

*Bol meyve tüketin

*Zeytinyağı tercih edin