Göz tümörleri 
 Tümör, kitle manasına gelen bir terimdir. Halkımız arasında tümör denince kanser akla gelmektedir. Ancak tümör daha geniÅŸ kapsamlı bir tabir olup iyi huylu kitleleri de içerir. Göz bölgesinde iyi huylu kitlelere çok sık rastlanır. Bunların bazıları kesin tanı için bazıları da estetik kaygılarla çıkarılırlar. Bazısı ise takibe bırakılabilir. Fakat kötü huylu bir tümörden şüpheleniliyorsa estetik kaygıların ikinci plana bırakılarak tedavi planının yapılması gerekir. AÅŸağıda göze ait iyi ve kötü huylu tümörleri konumlarına göre inceleyeceÄŸiz. 
  Göz kapağı tümörleri
 
  Nevus 
  Halk arasında "ben" olarak bilinir. Göz kapağı nevusları sık görülen iyi huylu tümörlerdendir. DoÄŸumda daha açık renklidirler, zamanla koyulaşırlar. Nadiren kötü huylu bir tümöre dönebilirler. Görünüş bozukluÄŸu yapan veya kötü huylu tümör şüphesi uyandıran nevuslar cerrahi olarak çıkartılır. 
  SiÄŸil (verrü) 
  Daha çok kapak kenarında olurlar, saplı ya da sapsızdırlar. Virüslerden ileri geldikleri düşünülmektedir. Cerrahi olarak kolayca alınabilir. 
  Moluskum kontagiozum 
  Kapak kenarında küçük, düz, simetrik ve ortası çukur lezyonlar olarak görülürler. Konjunktivaya döküldükleri takdirde iltihap oluÅŸturabilirler. Cerrahi yöntemle kolayca tedavi edilirler. 
  Ksantelazma 
  Özellikle göz kapaklarının burun tarafında kalan kısmında sarı ve pürüzlü lezyonlar olarak görülürler. YaÄŸ toplanması sonucu geliÅŸir. Kan yaÄŸ düzeyinin fazlalığı ile iliÅŸkili olabilir. Ameliyatla çıkarılabilir, ancak tekrar edebilir. 
  Hemanjiom 
  Genellikle doÄŸuÅŸtan olur, iyi huylu damar tümörüdür. Mavi, mor veya kırmızı renkte olabilirler. YaÅŸ ilerledikçe genellikle kendiliÄŸinden küçülürler. Bu nedenle tümör fazla büyük deÄŸilse ve göz tembelliÄŸi riski oluÅŸturmuyorsa tedavi gerekmez. 
  Keratoz 
  Fazla kabarıklık yapmayan ve yüzeyi pullu gibi görünen lezyonlar oluÅŸturur. ÇoÄŸunlukla sütlü kahve rengindedir. Açık havada yaÅŸayanlarda ve güneÅŸte korumasız kalanlarda sık görülür. Kötü huylu tümöre dönüşme riski taşır.
  Kistler 
  Göz kapağı bölgesinde salgı yapan pek çok bez ve hücre bulunur. Bunların her birine ait kistler oluÅŸabilir. Hemen hemen hepsi iyi huyludur. 
  Karsinomlar 
  Göz kapaklarının en sık rastlanan kötü huylu tümörleridir. Erkeklerde ve 50-70 yaÅŸ arasındaki kiÅŸilerde daha sık görülürler. ÇoÄŸunlukla alt göz kapağını tutarlar. Birkaç deÄŸiÅŸik tipi vardır. En çok görülen tipi en iyi seyre sahiptir. Az görülen tipleri daha kötü seyreder. Erken evrelerde sadece tümör dokusu çevresindeki bir miktar saÄŸlam doku ile çıkarılır ve vücudun baÅŸka bölümlerinden nakleden cilt dokuları ile kapak onarımı yapılır. Ä°lerlemiÅŸ karsinomlarda ışın tedavisi denenebilir ya da gözün alınmasını gerektiren cerrahi giriÅŸimler yapılabilir. 
  Melanom 
  Oldukça nadirdir. Önceden mevcut olan nevustan veya saÄŸlam deriden geliÅŸebilir. Renkli ve kötü huylu bir tümördür. 
  Kseroderma pigmentozum 
  Anne ve babası arasında kan bağı bulunan çocuklarda daha sık görülen kalıtsal bir hastalıktır. Göz kapakları ve yüz derisinde güneÅŸe çıkıldığında kızarıklıklar oluÅŸur. Daha sonra renkli lekeler oluÅŸur, deri kurur ve ülserler görülür. Kötü huylu tümörler ortaya çıkar. 
  Orbita tümörleri 
  Orbita, göz küresi ve üzerindeki dokuları içinde barındıran huni ÅŸeklindeki yapıya verilen addır. Hem yumuÅŸak hem de sert dokularına ait tümörler görülebilir.
 
  Dermoid kist 
  Dermoid içinde saç, kıkırdak, diÅŸ, kemik gibi deÄŸiÅŸik dokuları barındıran genellikle kistik yapılı bir tümördür. Gözün dış yan kısmında yer aldığında göz yaşı bezinin tümörleri ile karıştırılabilir. Kist yırtılma ve iltihaplanma yapabilir. Ameliyatla alınır. 
  Hidatik kist 
  Ekinokok parazitinin insan dokusunda oluÅŸturduÄŸu kistlere daha çok karaciÄŸer, akciÄŸer ve beyinde rastlanır. Orbitaya nadiren yerleÅŸir. Gözü ileri doÄŸru iter ve aÄŸrı yapar. Cerrahi yöntemle çıkarılır. 
  Hemanjiom 
  Gençlerde daha sık görülürler. Damarlardan köken alırlar. Fazla büyüme yaparlarsa gözü öne doÄŸru itebilirler. Bu durumda tedavi edilmesi gerekir. 
  Rabdomiyosarkom 
  10 yaşından küçük çocuklarda oluÅŸur. Hızlı büyüme yapar ve kötü huyludur. Göz küresini dışa ve aÅŸağı doÄŸru iter. Beyin ve akciÄŸer gibi dokulara yayılım yapabilir. Işınlama veya cerrahi ile tedavi yapılır. 
  Lenfomalar 
  Orbitanın hem iyi hem de kötü huylu lenfoid doku tümörlerine eriÅŸkinlerde daha sık rastlanır. Ayrımlarının yapılması için biyopsi gerekir. Bu hastaların genel bir fizik muayeneden de geçirilmesi gerekir. 
  Görme siniri tümörleri 
  Görme sinirindeki destekleyici hücrelerden veya kılıfından köken alırlar. Her ne kadar iyi huylu olsalarda konumları itibariyle kötü seyir gösterirler. Görme azalması, renk görme bozukluÄŸu, gözün öne doÄŸru itilmesi, ÅŸaşılık ve gözde titreÅŸme ÅŸeklinde ÅŸikayetler meydana getirirler. Cerrahi ile tüm tümör dokusunun çıkarılması gerekir.

Göz yaşı bezinin iltihabi ve iltihabi olmayan tümörleri mevcuttur. Ä°ltihabi olmayan tümörler iyi veya kötü huylu olabilir. Ä°yi huylu tümörleri de çevre dokulara yayılabildiÄŸi için çıkartılması gerekir. Kötü huylu tümörlerinde tüm göz ve çevresinin alındığı detaylı cerrahi iÅŸlemlere gerek olabilir. Orbitada yalancı tümörler de olabilir. Bunların sebebi bilinmemektedir. Klinik seyirleri çok farklılık gösterir. Tedavide yüksek doz kortizonlar uzun süreli olarak kullandırılır. Orbita bölgesine çocuklarda nöroblastom ve Ewing sarkomundan, eriÅŸkinlerde ise meme ve akciÄŸer kanserlerinden yayılım olabilir. Ayrıca komÅŸu dokuların tümörleri de direkt yayılım gösterebilir. 
  Konjunktiva tümörleri 
  Dermoid ve lipodermoid 
  Orbitada olduÄŸu gibi konjunktivada, korneada ve konjunktiva altındaki dokuda da dermoidler olabilir. Konjunktivada daha çok limbusta dış alt kadranda, içi dolu, yuvarlak veya oval, kabarıklık yapan deri adacığı görünümündedir. Derin katları kornea veya sklera ile devam ettiÄŸi için hareketsizdir. Cerrahi olarak çıkarılması zordur ve nüksedebilir. 
  Papillom 
  Yüzeyi pürtüklü, çilek görünümünde, pembe renkli, saplı veya sapsızdır. Kapak konjunktivasında, göz yaşı havuzu bölgesinde veya göz yaşı kesesinde görülebilirler. Cerrahi giriÅŸimle çıkartılırlar. 
  Karsinom 
  Gözde et veya yaÄŸ toplanması ÅŸeklinde baÅŸlar. Birkaç tipi vardır. Genellikle çevre dokulara yayılım gösterirler. Tedavisinde cerrahi olarak tümörün çıkarılması, dondurulması, ışın uygulanması, gözün alınması gibi seçenekler vardır. 
  Nevuslar 
  Konjunktivanın en sık rastlanan tümörüdür. ÇoÄŸunlukla doÄŸuÅŸtandır veya ilk 10 yaÅŸ içinde ortaya çıkar. BüluÄŸ çağında veya hamilelikte büyüme gösterir. Konjunktivanın herhangi bir yerinde kahverengi, siyah veya pembe renkli olarak görülürler. Kötü huylu tümöre dönüşme riskleri çok düşük olduÄŸu için genellikle takip edilirler. 
  Melanozis 
  DoÄŸuÅŸtan melanoziste sklera, episklera, gözün renkli tabakası ve damar tabakasının melanozisi ile birlikte konjunktivanın derin katlarında yaygın renklenme görülür. Bazılarında göz tansiyonu yükselebilir. Addison hastalığı, radyasyon sonrası ve hamilelikte edinsel melanozis görülebilir. 
  Melanom 
  Nevuslardan ve melanozisten geliÅŸebildikleri gibi yeni olarak da ortaya çıkabilirler. Kabarık, bazı olgularda saplı, kolaylıkla kanayan, sürekli büyüyen ve çok damarlı bir tümördür. Rengi pembe veya siyah olabilir. Konjunktiva melanomları çevre dokulara yayılabildikleri gibi kan yoluyla karaciÄŸer, kemikler ve akciÄŸerlere de yerleÅŸebilir. 
  Göz içi tümörleri 
  Ä°ris nevusu 
  Ä°ris yüzeyinde düz veya hafifçe kabarık koyu pigmentli bir kitle olarak görünür. Ä°yi huyludur. Küçük lekelere iris çilleri denir. Her ikisi de iris yapısında deÄŸiÅŸiklik yapmaz, ama göz bebeÄŸi kenarında bulunursa düzensizlik oluÅŸturabilir. 
  Ä°ris kistleri 
  Kendiliklerinden olabildikleri gibi bazı etkenlerin ardından da geliÅŸebilirler. KendiliÄŸinden olanlar daha çok eriÅŸkinlerde görülür, koyu kahverengidirler ve melanomla karışabilirler. Ä°ris kistleri irisin deÄŸiÅŸik kat ve bölümlerinde bulunabilirler. Yaralanmalar, göz bebeÄŸini küçülten ilaçların uzun süre kullanımı ve parazitler iris kisti oluÅŸturabilir. 
  Ä°ris melanomu 
  Açık renkli iris nevus ve melanom açısından risk oluÅŸturur. Ä°ris üzerinde bazen pigmentli bazen pigmentsiz bir kabarıklık yapar. Ä°riste renk deÄŸiÅŸimi olur. göz bebeÄŸinde düzensizlik dikkati çeker. Kötü huylu olduÄŸunu ayırmanın en iyi yolu takip edip büyüdüğünü görmektir. Tedavide tümörün durumuna göre deÄŸiÅŸik cerrahi teknikler uygulanır. 
  Ksantogranulom 
  ÇoÄŸunlukla bebeklerde görülür. En sık iris, silier cisim, nadiren episklera, konjunktiva, kornea, koroid, göz kapakları ve orbitada yer alır. Hastaların yarısında deride de bulgular meydana gelir. Ä°risteki tümör iyi sınırlı, sarı-gri renkte bol damarlı bir kitle olarak görünür. Deride iyi sınırlı, küçük, turuncu sarı renkte tek tek veya kümeler halinde özellikle baÅŸ boyun bölgesinde yer alan kabarık lezyonlar vardır. Tekrarlayan kanamalarla göz tansiyonunu yükseltebilir. 
  Leyomiyom 
  Ä°ris üzerinde iyi sınırlı bir nodül, saplı bir polip veya düz, yaygın bir tümör ÅŸeklinde görülür. Genellikle açık renktedir. Ä°risin düz kasından köken alır. 
  Silier cisim melanomu 
  Ä°risin gerisinde yer aldığı için silier cisme ait tümörler geç dönemde farkedilir. GeliÅŸimi irise, koroide ve skleraya doÄŸru olur. katarakt, glokom ve retina dekolmanı gibi sorunlar meydana getirebilir. Silier cisim melanomu nadir görülen pekçok tümör ile karışabilir. Bunlara birbirinden ayırmak için ultrason, manyetik rezonans görüntüleme, transiluminasyon ve ince iÄŸne biyopsisi gibi pekçok yöntem kullanılır. Tedavide cerrahi ve ışın tedavileri kullanılır. 
  Koroid melanomu 
  Koroid melanomu eriÅŸkinlerde en sık görülen göz içi tümörüdür. Sebebi tam bilinmemekle birlikte güneÅŸ ışınları ve çevresel faktörler sorumlu tutulmaktadır. Tanı konduÄŸunda hastaların üçte birinde hiçbir ÅŸikayete rastlanmaz. DiÄŸerleri ışık çakması, sinek uçuÅŸması, baktığı yerde bazı kısımları görememe, görüntülerde çarpıklık, göz kızarması ve aÄŸrı gibi ÅŸikayetler belirtirler. Tanının konmasında detaylı bir muayenenin büyük önemi vardır. Ayrıca transiluminasyon, fundus floresein anjiografi, ultrasonografi, sintigrafik incelemeler, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme ve biyopsi gibi incelemeler yapılabilir. Lazer, dondurma, termo terapi, ışın ve cerrahi gibi yöntemler tedavi kullanılır. 
  Koroid nevusu 
  2 mm yüksekliÄŸi aÅŸmayan tümörler genellikle nevus olarak kabul edilir. Nevuslar yıllarca deÄŸiÅŸmeden kalır. Ä°yi huylu olmaları nedeniyle kötü huylu olan koroid melanomundan ayırt edilmeleri gerekir. Tipik nevus yılda bir, şüpheli nevus altı ayda bir fotoÄŸraf, anjiografi ve ultrason ile izlenir. Kötü huylu tümöre dönüşüm riski düşüktür. Büyüme tespit edilirse küçük melanom gibi tedavi edilir. 
  Koroid hemanjiomu 
  Damarsal iyi huylu bir tümördür. Sınırlı veya yaygın tipte görülür. Åžikayet oluÅŸturmazsa genellikle tedavi edilmez. Åžikayet oluÅŸturanlarda lazer ve ışın tedavisi kullanılabilir. 
  Göz içi metastatik tümörleri 
  Ä°riste en sık meme, akciÄŸer, böbrek, sindirim sistemi, tiroid ve deriden metastaz görülür. Tedavide radyoterapi kullanılır. Koroid dokusuna ise kadınlarda meme, erkeklerde akciÄŸer kanserinden metastaza sık rastlanır. Daha sonra böbrek, testis ve sindirim sistemi tümörleri gelir. Prostat kanseri göze nadiren metastaz yapar. Bu metastazların tedavisinde amaç gözün ve görmenin korunması, aÄŸrının giderilmesidir. Tedavide kemoterapi, ışın, lazer ve gözün alınması gibi seçenekler vardır. 
  Retinoblastom 
  Retinoblastom çocukluk çağının en sık görülen tümörüdür. DiÄŸer yaÅŸ grupları ile birlikte deÄŸerlendirildiÄŸinde uvea melanomundan sonra ikinci sıklıkta karşılaşılan kötü huylu göz içi tümörüdür. Tanı genellikle 3 yaşın altında konur. Olguların bir kısmında ailesel geçiÅŸ söz konusudur. SaÄŸlıklı birey olup bir çocuÄŸunda retinoblastom geliÅŸen ailenin diÄŸer çocuklarında retinoblastom riski %5'dir. Ä°ki ya da daha çok kardeÅŸte retinoblastom geliÅŸmiÅŸ ise her yeni doÄŸacak çocukta risk %50'dir. Retinoblastom nedeniyle tedavi görmüş bireyin doÄŸacak çocuÄŸunda risk %50'dir. 
  Tümörün yerleÅŸim yerine göre göz bebeÄŸinde beyazlık, ÅŸaşılık, glokom ve iltihap gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Tedavi edilmediÄŸinde retinoblastomun ölümle sonuçlanması kaçınılmazdır. Günümüzde modern tanı ve tedavi yöntemleri ile tedavi edilebilirlik oranı %90 düzeyine ulaÅŸmıştır. Tedavi seçenekleri ışın, dondurma, lazer, kemoterapi ve cerrahidir. 
  Retinal astrositom 
  Retina sinir lifleri tabakasında çoÄŸunlukla görme siniri başı veya kenarında yerleÅŸir. Kitle fazla kabarık olmayıp sınırları belirgindir. Genellikle tedavi gerektirmez. 
  Retina hemanjiomları 
  Üç tip olarak görülürler. Genellikle ÅŸikayet oluÅŸturmazlar. Åžikayet oluÅŸturdukları takdirde lazer veya dondurma gibi tedavi yöntemleri tedavi edilirler. 
  Melanositom 
  Görme siniri başının koyu kahverengi-siyah lezyonudur. ÇoÄŸunlukla tesadüfen farkedilen bu tümörün kötü huylu bir tümöre dönüşme riski çok düşüktür. Zamanla deÄŸiÅŸmediÄŸi için tedavisi de gereksizdir.
 
  Buraya kadar anlattıklarımız göz tümörlerinin sadece bir kısmını içermektedir, fakat bunlar sık görülenleridir. DiÄŸer göz tümörlerinin görülme sıklığı çok düşüktür. Gerek yukarıda bahsettiÄŸimiz gerekse bahsedemediÄŸimiz pekçok tümörün tedavisi ancak bu konuda ihtisaslaÅŸmış kliniklerde yapılabilmektedir. Önemli olan tanının erken dönemde konulmasıdır. Tümörü tespit eden doktor bu konuda uzman deÄŸilse sizi ilgili merkezlere sevk edecektir.