A.   Hemşireler müdavi tabip tarafından tavsiye edilen tedavi tedbirlerini uygulamaya yetkilidirler.

   Hastanın tıbbi tanısı doğrultusunda hekim tarafından planlanan tedavilerin uygulanabilmesi ‘tavsiye’ nin ötesinde yazılı istemi gerektirmesine karşın çalışma ortamında rutin olarak adlandırılan bazı uygulamalar hekimin sözlü istemi ile de hemşireler tarafından yerine getirilmektedir. Tedavi istemlerinin sözlü iletilmesinde her iki taraf için yanlış anlamalar  ve algılamalara yol açmakta ve  bu durumdan daha çok hemşireler mağdur olmaktadırlar. Yasada hekimin yetkili mercii olarak istemlerini yazılı olarak vermesi konusu belirtilmemiştir. Bu  durumda hemşireleri hekimin sözlü istemini uygulamama durumunda suç işlemiş olacaklardır. Diğer yandan hemşirenin uygulayacağı  tedavi ile ilgili görüşlerini hekimle paylaşması yönünde bir ibare bulunmamaktadır. Önerilen tedavinin hastaya uygun olmadığı yönünde ki düşüncelerini hekime söylemesi eğilim olarak kabul edilemez. Tedavi sonucunda hastanın zarar görebileceği yönünde yeterli bilgiye sahip olsa bile hemşire tartışmasız uygulamayı yapmak durumundadır. Yeni TCK’ da ortaya çıkacak komplikasyon yada hatalardan  bizzat fiili işleyen kişinin sorumlu tutulacağı belirtilmektedir. Bu durumda yeterli donanımda bir hemşirenin bilgisi ve bilimsel açıklamalarına dayalı olarak hekimin tedavisini tartışma yetkisi yoksa yapılan işle ilgili sorumluluğunun değerlendirilmesi güçlük yaratacaktır.
 
(Örnek Vaka 1: Hekim istemi doğrultusunda (rutin)  göz muayenesi öncesinde göz bebeği genişletmek amacı ile hemşire tarafından damlatılan  midriyatik damla sonucunda  hastada açı kapanması oluşmuş. Yapılan müdahaleye karşın hastanın görme kalitesi bozulmuş. Yargıya başvuran hasta kurumu tazminat ödemeye mahkum etmiş.Kurum  hastaya ödediği tazminatı hemşireden tahsil etmiş. Hemşire  herhangi bir uygulama hatası olmadığı halde hekim kararı ile belirlenen ilaca karşı oluşan  allerjiden sorumlu tutulmuştur.)
 
   Klinik uygulamalarda, hastanın durumuna göre ihtiyaç halinde verilmek üzere
 ( LH) hekimlerin tedavi planı ile sıklıkla karşılaşılır. Bir anlamda hemşirenin hastayı değerlendirerek karar vermesini gerektiren bu durumda, karara bağlı oluşacak bir komplikasyonda, (hekimin yazılı istemi sözleşme olarak kabul edildiğinde), hemşirenin karar verici yetkide yargılanması söz konusu. Diğer yandan yapılan uygulamanın, yasalarda icrai davranış olarak karşılığının yer almaması hemşirenin yetkisiz uygulama yapmaktan sorumlu tutulmasına yol açabilir.

   Tedavi planları gün içinde belirli sıklıkta ve belirlenen saat aralıkları içinde uygulanır. Hemşirenin tedavi uygulaması esnasında (hekimin serviste bulunmadığı zamanlarda), ortaya çıkacak acil bir durumda, yine bir ilaç uygulaması ile müdahalesi gerektiğinde yaptığı işin karşılığı yasa ve yönetmelikte yer almadığı gerekçesi ile yetki sınırlarını aşan bir girişim olarak kabul edilebilir.
   
B.   Hemşireler çiçek aşısını ve acil hallerde gerekli pansumanları kimseye danışmadan
yapabilecekleri gibi, müdavi tabibin tavsiyesi üzerine sağlık kurumlarında ve dışarıda hastalara deri altına, adale içine  ve damar içine şırınga yapmaya yetkilidirler.Bu sebeple sorumlulukları şırınganın tatbikinde ki bilgisizlik, dikkatsizlik ve ehliyetsizlik halleri ile sınırlıdır.


   İlgili maddede hemşireler geçmiş dönemin sağlık gündemi içinde önemli yer tutan çiçek aşısını yapmakla yetkili kılınıyor. Günümüzde çeşitli aşı uygulamaların gerçekleştiren hemşirelerin meslek yasasında yer almayan bu işlevleri icrai davranış olarak mı kabul edileceği yoksa  herhangi bir komplikasyonda, yetki sınırlarını aşan bir uygulayıcı olarak sorumlu tutulup tutulmayacağı açık değildir


   Hemşirelik Kanunu Acil hallerde gerekli pansumanı kimseye danışmadan yapar cümlesi ile, hemşireyi acil durumlarda ilk yardım girişimlerini uygulamada yetkili kılarken, bu durum Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 119. Maddesinin “b” bendinde ‘ hemşireler hizmetin acil olduğuna karar vermeleri durumunda, ilgiliyi davet etme ve gelmesini sağlama yetkisine sahiptir’ şeklinde açıklanmaktadır. Hemşireler tarafından yapılacak herhangi bir acil girişimden söz edilmemektedir. Bu durumda servislerde  24 saat süreli hastalarla karşı karşıya kalan hemşireler, hastalarda gelişen acil durumlarda, gerekli girişimlerde bulunarak, ilk müdahale yapmaları halinde  yönetmeliğe aykırı davranmış olacak ve  ‘emir nizam  ve talimatlara riayetsizlikten’ suçlanacak, ya da yaşam riski altında bulunan hastaya müdahale yapması için  ‘ilgiliyi’ bulmaya çalışacak. Bu süreç içinde hastada oluşacak bir komplikasyon yada ölüm halinde hemşire herhangi bir şekilde sorumlu tutulacağı belirsiz.