Kanun No:1219
(RG:14 Nisan 1928 / 863)

BİRİNCİ BÖLÜM

HEKÄ°MLER

Madde:1-Türkiye Cumhuriyetinde hekimlik yapmak ve ne biçimde olursa olsun hasta tedavi edebilmek için Türkiye Tıp Fakültesinden diploma almak ve Türk olmak gereklidir.

Madde:2-Yukarıdaki maddede yazılı diplomanın geçerli olabilmesi için diplomasının Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı'nca onaylanmış ve kaydedilmiş olması gereklidir. Hekimlik yapmak isteyen asker hekimler de diplomalarını onaylatır ve kayıt ettirirler. Ancak zorunlu hizmetlerini yaptıkları sürece diplomaları alıkonulan hekimler bu süre içinde dahi hekimlik yapmaya izinlidirler.

Madde:3-Yukarıdaki maddelerde belirtilen hekim diploması ile cerrahi veya alt dallarında uzman olduğuna dair bu yasanın tanımları gereğince gerekli belgeleri olmayan hiçbir kimse cerrahi ameliye yapamaz. Küçük cerrahi ameliyelerini her hekim yapabilir. Sağlık Bakanlığı'nca açılan ve yönetilen okullardan mezun olan sağlık memurları ve bu okullara eşdeğer okullardan mezun olup mezuniyet belgeleri Sağlık Bakanlığı'nca onaylanıp kayıt edilenler -yönetmeliklerinde yazılı olanlar ile sınırlı kalma koşulu ile- küçük ameliyeleri yapabilir. Nitelik ve koşulları bu kanunla saptanmış olan sünnetçiler sünnet ameliyesini yapabilirler.

Madde:4-Yabancı ülkelerin tıp fakültelerinden mezun Türk hekimlerinin Türkiye'de hekimlik yapabilmeleri için Sağlık Bakanlığı'ndan ve Üniversite Tıp Fakültesi Profesörler Kurulundan seçilmiş bir jüri tarafından, kimliklerine bakıldıktan sonra, diplomalarının Türkiye tıp fakültesi ders programının ve öğrenim süresinin aynı veya benzeri bir fakülteden bütün sınav dönemleri geçirilerek alınıp alınmamış olduğu araştırılır. Bu koşullarda alınmış olduğu anlaşılan diplomalar kabul edilip, Sağlık Bakanlığı'nca onaylanarak kütüğe geçirilir ve sahiplerinin hekimlik yapmalarına izin verilir. Bu koşullara uygun olarak alınmamış diplomaların sahipleri tıp fakültesi profesörler kurulunca seçilmiş bir jüri karşısında, Sağlık Bakanlığı’ndan gönderilecek bir görevli de bulunduğu halde teori ve pratikten bir sınav geçirirler. Bu sınavın şekli Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlıkları tarafından beraberce kararlaştırılır. Ancak Türkiye Tıp Fakültesi öğrenim süresine ve ders programlarına göre okumamış olanlar eksiklerini tamamlamak üzere tıp fakültesinde okuduktan ve staj gördükten sonra sınava girerler. Sınavları başaranların hekimlik yapmalarına usulüne göre izin verilir.

Madde:5-Özel muayenehane açmak veyahut evinde hasta görmek suretiyle hekimlik yapmak isteyen her hekim hasta kabulüne başladığından itibaren en çok bir hafta içinde isim ve kimliğini, diploma gün ve sayısını muayenehanesinin adresini ve varsa uzmanlık belgesini mahallin en büyük sağlık makamına kayıt ettirmek ve muayenahenenin nakli halinde en az 24 saat önce nakil durumunu bildirme zorundadır.

Madde:6-Bir yerde hekimlik yaptığını kayıt ettiren hekim o yeri terk ettiği veya ne sebeple olursa olsun muayenehanesini kapayarak hekimlik yapmaktan vazgeçtiği takdirde en az 24 saat önce, kayıt edilmiş olduğu sağlık dairesine başvurarak kaydına işaret ettirir.

Madde:7-Tümü veya bir kısmı Türk olan memur kullanan özel ve kamu kuruluşları ile Türk hastaları tedavi eden herhangi bir hayır ve sağlık kurumunda çalıştırılacak hekimlerin birinci ve ikinci maddelerde gösterilen nitelikleri haiz olması gerekir. Yetmiş yedinci maddede zikredilen yabancı hekimler bu hükümden müstesnadır.

Madde:8-Türkiye'de hekimlik yapmak için bu yasada gösterilen nitelikleri haiz olanların genel olarak hastalıkları tedavi hakkı vardır. Ancak herhangi bir tıp dalında uzman olmak ve o ünvanı ilan etmek isteyen hekimin Türkiye Tıp Fakültesinden veya Sağlık Bakanlığı'nca kabul ve ilan edilecek kuruluşlardan verilmiş veyahut yabancı ülkelerin tanınmış bir hastane veya laboratuvarından verilip Türkiye Tıp Fakültesince onaylanmış bir uzmanlık belgesi olmalıdır.

Madde:9-Uzmanlık belgelerinin nasıl alınacağı ve bu hususta uyulması gereken kurallar, bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra Sağlık Bakanlığı'nca düzenlenecek bir tüzük ile saptanır.

Madde:10-Usulüne uygun olarak akademik unvan almamış veya sekizinci maddede belirtilen belgeleri bulunmayan bir hekimin tıp eğitimi ve uzmanlığı ile ilgili ünvanları kullanması ve bunları veya gerçeğe uymayan diğer nitelikleri herhangi bir yolla ve biçimde ilan etmesi yasaktır.

Madde:11-Mahkemeler bilirkişi olarak bu kanun ile Türkiye'de hekimlik yapma yetkisini haiz hekimlere başvurabilir. Bilirkişi olan hekimlere nasıl başvurulacağı ve bunlara verilecek ücret ve tazminat miktarları hakkında Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlıklarınca müşterek bir yönetmelik çıkarılır.

Madde:12-Hekimlik yapmak üzere bir yerde kayıt olan herhangi bir hekimin, dükkan ve mağaza açarak, her türlü ticaret yapması yasaktır.

(…)

Bir hekimin ikametgahı ayrık olmak üzere çeşitli yerlerde muayenehane açarak hekimlik yapması yasaktır.

Madde:13-Bir kişinin beden ve ruh durumu hakkında yalnızca, bu yasa gereğince hekimlik yapma yetkisi olan hekimler rapor düzenleyebilir. Türkiye'de hekimlik yapma yetkisi olmayan hekimlerin raporları geçerli olamaz.

Madde:14-22:Yürürlükten kalkmıştır.

Madde:23-Genel ve yerel anestezi ile yapılan bütün ameliyelerin kesinlikle, uzmanlık belgesi olan bir hekim ile beraber diğer bir hekim tarafından yapılması gereklidir. Uzman bulunması ve çağrılması olası olmayan yerlerde yapılması zorunlu ameliyeler ile acil ve olağanüstü durumlar bu hükmün dışındadır.

Madde:24-Mesleklerini uygulayan hekimler hastalarını kabul ettikleri yer ile muayene saatlerini ve uzmanlıklarını bildiren ilanlar verebilirler. Diğer biçimde ilan, reklam ve benzerlerini yapmaları yasaktır.

Madde:25-Diploması olmadığı halde -çıkar sağlama amacı ile de olmasa nasıl olursa olsun, hasta tedavi eden veya hekim ünvanını kullanan kişi bir aydan altı aya kadar hapis ve 750 TL'dan 15.000 TL'ya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Yapılan uygulama sonucu Türk Ceza Kanunu'nca daha ağır ceza gerektiren bir suç olmuş ise, o eyleme uygun ceza verilir.

Madde:26-Bu yasaya uygun olarak hekimlik yapma yetkisi olmayan veya her ne suretle olursa olsun, meslekten men edilen bir hekim mesleğini uygularsa, 750 TL'dan, 6.000 TL'ya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır.

Madde:27-5, 6, 10, 12, 15, 23, 24'üncü maddelerin hükümlerine uymayan hekimler 150 TL'dan 3.000 TL'ya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır.

Madde:28-Ağır hapis veya beş seneden fazla hapis veya ömür boyu kamu hizmetinden men veya meslek ve sanatı kötüye kullanma suretiyle işlenmiş bir eylemden dolayı iki kez mahkemece meslek ve sanat uygulamasının durdurulması cezası alanlar veya meslek uygulamasına engel ve iyileşmeyecek bir ruh hastası olduğu saptanan hekimler Sağlık Bakanlığı’nın önerisi ve Yüksek Onur Kurulu kararı ile mesleklerini uygulamaktan yasaklanır ve diplomaları geri alınır.

Madde:29-68:Diş hekimleri, ebeler, sünnetçiler ve hastabakıcı hemşireler ile ilgilidir.

Madde:69-Hekimler, dişhekimleri, dişçiler ve ebeler bu yasada açıklanmayan ve diğer yasa ve tüzükler ile kendilerine verilen tüm görevlerin yapılması ile yükümlüdürler.

Madde:70-Hekimler, diş hekimleri ve dişçiler yapacakları her çeşit ameliye için hastanın, hasta küçük veya hacir altında ise, veli veya vasisinin önceden rızasını alırlar. Büyük cerrahi ameliyeler için bu rızanın yazılı olması gereklidir(Veli veya vasisi olmadığı veya bulunamadığı veya üzerinde ameliye yapılacak kişi görüş belirtecek durumda değil ise, rıza koşulu aranmaz). Tersine davrananlardan, ilgilinin şikayetine bağlı olma koşulu ile 300 TL'dan 6.000 TL'ya kadar hafif para cezası alınır.

Madde:71-Hekimler, dişhekimleri, dişçiler ve ebeler ile hastalar arasında tedavi ücretinden dolayı doğacak anlaşmazlıklarda -anlaşma konusu olan ücret ne olursa olsun- Sulh Mahkemelerine başvurulur. Yalnız iki yıl geçerse bu hak kaybolur.

Madde:72-Mesleklerini uygulayan hekim, diş hekimleri, dişçiler ve ebeler, örneğine göre Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen, yerel sağlık yöneticilerince onanmış, hastaların ad ve kimliklerini kayıt için basılan bir protokol defteri tutma zorundadırlar. Bu defterlerdeki kayıtlar, ücretten doğan davalarda sahibi lehine delil sayılabilir. Şu kadar ki, iddiaya kanıt olan kaydın doğru olmadığı belgeler ve diğer güvenilir kanıtlar ile kanıtlanabilir.

Madde:73-Protokol defterinde bozmalar(tahrifat) yapan ve gerçeğe aykırı bilgi yazan hekimler, dişhekimleri, dişçiler ve ebeler ceza yasasının 345'inci maddesi uyarınca cezalandırılır.

Madde:74-Sağlık Bakanlığı gerekli görülecek bölgelerde ücret anlaşmazlıklarında mahkemelerce gözönüne alınmak üzere en az ve en çok tedavi ücret tarifeleri düzenleyebilir.

Bu bölgeler tabip odaları sınırları ile sınırlıdır.

Madde:75-Tıp mesleklerinin uygulanmasından doğan suçlarda mahkemelerin uygun göreceği bilirkişinin rey ve görüşüne başvurma özgürlükleri saklı kalmak koşulu ile Yüksek Sağlık Şurası'nın görüşü sorulur.

Madde:76-Ölen hekim, dişhekimi, dişçi, ebe, sağlık memuru ve hastabakıcıların diploma veya mezuniyet belgeleri veya ruhsat belgeleri alınarak Sağlık Bakanlığı'nca seçilen bir kurul önünde iptal edildikten sonra ailelerine geri verilir.

Madde:77-Türkiye'de yasalara dayanan kazanılmış hakları tanınmış olan yabancı hekimler, dişhekimleri, dişçiler ve ebeler mesleklerini bu yasa hükümleri çerçevesinde uygulayabilirler.

Madde:78-Bu yasanın yürürlüğe girdiği günden başlayarak "Belediye Hekimliği Uygulamaları hakkındaki 7 Rebiülahir 1278 (1862) günlü tüzük ve bu yasaya aykırı olan bütün hükümler yürürlükten kalkmıştır.

Madde:79-Yürürlükten kalkmıştır.

Madde:80-Bu yasada yazılı para cezası, hafif hapis ve bir seneye kadar hapis cezasını gerektiren eylemlerin mahkemesi sulh mahkemelerinde ve daha ağır ceza gerektiren eylemlerin mahkemesi asliye mahkemelerinde görülür.

Madde:81-Bu yasa yayınlandığı gün yürürlüğe girer.

Madde:82-Bu yasanın hükümlerini uygulamaya Sağlık ve Sosyal Yardım, Adalet ve Milli Eğitim Bakanları görevlidir.