Böbrek Kanseri Nedir?

Böbrek Kanseri (Adenokarsinom), böbrek içinde yer alan ufak idrar kanalcıklarından köken alır.

Böbrek kanseri (renal hücreli kanser, adenokarsinom) böbrek içinde yer alan ufak idrar kanalcıklarının içini döşeyen epitel hücrelerinden kaynak alır. Böbrek içindeki yaklaşık 1 miilyon adet küçük süzgeçlerden kan içindeki maddeler süzülür. Bu sıvı, böbrek içinde yer alan ufak kanalcıklardan geçerken vücut tarafından yeniden emilir ya da fazla maddeler atılır ve sonunda dışarı attığımız net idrarı oluşturur. Oluşan idrar böbrekteki toplayıcı havucukların kanalıyla ana havura (pelvis) ve oradan da üreter isimli kanal ile bir sure depolanacağı mesaneye (idrar torbasına) iletilir.

Böbrek kanseri de denilen adenokarsinom, küçük idrar kanalcıklarından (tübül) kaynaklanırken, böbrekteki havuz ve üreter kanalından kaynaklanan değişici epitel hücreli kanser adı verilen farklı bir formu da gelişebilir.

Sigara ve aşırı ağrı kesici kullanımı böbrek kanser riskini arttırır

Böbrek kanser gelişiminde risk faktörleri:
Sigara kullanımı
Uzun süreli yüksek dozda ağrı kesici kullanımı
Genetik (Heredite) risk.
Örneğin: von Hippal Lindau Semdromu veya herediter papiller renal hücreli kanser gibi böbrek kanseri tanımlanmıştır.

Böbrek kanserinde en sık karşımıza çıkan klinik belirti idrarda kanama ve karında ele gelen sert kitledir.

Sıklıkla idrarda kanama, karında kitle gibi belirtilerin yanında diğer belirtilere de neden olabilir. Erken evredeki böbrek kanserlerinde genellikle hiçbir belirti olmamaktadır. Ve bu hastaalr genelde başka nedenlerle yapılan ultrasonografi ya da radyolojik tetkikler sırasında rastlantısal olarak tanınır.
Aşağıdaki bu belirtilerde böbrek tümörü yönünden değerlendirme gereklidir.
• İdrarda kanama
• Karında ele gelen sert kitle
• Böbrekte uzun süreli ve geçmeyen ağrı
• İştah kaybı
• Kilo kaybı
• Kansızlık (anemi)

Böbrek kanserinin değerlendirilmesinde ve teşhisinde batın ve böbreklerin incelenmesi gereklidir.

Bu incelemeler
• Fizik muayene ve hikaye: Ailede böbrek kanseri hikayesi var mı? Başka risk faktörleri var mı? Karında ele gelen kitle var mı?
• Kan analizlerinde: Böbrek kanserine eşlik etmesi beklenen belirtiler bulşunmkata mı? Anemi ya da hiperkromazi, kanda yüksek kalsiyum, karaciğer fonksiyonlarında bozulma gib.
• İdrar analizinde: İdrar da kanama var olup olmadığı ortaya konulmalı.
• Ultrasonografi: Böbreklerin ultrasonografi ile değerlendirilmesi ilk planda en önemli tanı yöntemini oluşturmaktadır. Şüphe edilen kitle (Şekil-1) genellikle Doppler ultrasonografi ya da ideal oalrak bilgisayarlı tomografi ile ya da manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile kesinleştirilir.


• Bilgisayarlı tomografi: Enine kesitlerle tüm karın içi organalrın aynı anda deÄŸerlendirilmesini saÄŸlamaktadır. Ayrıca özellikle damardan verilen kontrast madde ile, böbrekte ultrasonografi ile belirlenen kitlenin o kontrast maddeyi tutup tutmadığı ile kitlenin damarsal zengiliÄŸi açısından da fakir edinilir. Ayrıca kitlenin böbrek içindeki lokalizasyonu, ebadları kesin olarak vurugulanırken, bunların detayı planlanacak cerrahi tedavi açısından önemlidir. Böbrek kenarına doÄŸru, ana damarlarla yakın iliÅŸkisi olmayan sınırlı bir tumor kitlesinde sadece tümörün alınarak geride kalan saÄŸlam böbrek dokusunun kurtarılması çok önemlidir. Özellikle iki taraflı böbrek kanseri vakalarında gerideki saÄŸlam böbrek dokusunun kurtarılması hastanın diyalize ihtiyaç göstermemesi için hayati önem taşımaktadır. 

• MR Görüntüleme: Özellikle bilgisayarlı tomografinini kullanılamadığı bazı durumlarda teşhis ve az once sözü edildiği gibi, tümörün böbrek içindeki damarsal yapılarla olan ilişkisini değerlendirmede yardımcıdır.
• Biopsi: Bazı vakalarda teşhis konusunda çok şüphe varsa gündeme gelebilir ve genellikle bilgisayarlı tomografi rehberliğinde yapılabilir. Ancak biopsinin değerlendirmede sıkıntıları vardır. Bunlardan en önemlisi patolojik değerlendirme için alınan materyal genellikle yeterli olamamakta ve bu nedenle de teşhiste kesinlik söz konusu olmamaktadır.

Günümüzde yaklaşım bilgisayarlı tomografi ya da MR görüntüleme ile böbrek tümörü tanısı almış bir hastaya cerrahi eksplorasyonu uygulamak ve cerrahi eksplorasyon sırasında değerlendirme ile kesin tanıyı koyarak cerrahi tedaviyi tamamlamaktır.

Prognozu (gelecekteki hastalığa bağlı yaşam süresini) ve nasıl bir tedavinin uygulanması gerektiğini etkileyen faktörler vardır.

Bu faktörlerin başında
• Hastalığın klinik evresi
• Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu gelir


Böbrek kanserinin klinik durmunun, gelişiminin ne derecede olduğunun kolaylıkla anlaşılması ve tedavilerinin planlanması için evreleme sistemi kullanılır. Evreleme sisteminde en önemli parametreler tümörün boyutları ve tümörün böbrek ve çevre dokusu ile olan ilişkisi yanında uzak dokulara yayılıp yayılmadığıdır. Büyük boyutlardaki ve uzak organlara yayılmış böbrek kanserinin tedavisinde laparoskopik cerrahiden çok açık cerrahi tercih edilebilir.


Böbrek Kanseri Evreleri Nelerdir?

Evre-T1a Böbrekte sınırlı (böbrek kapsülünü aşmamış) 4 cm.’den küçük tumor
Evre-T1b Böbrekte (böbrek kapsülünü aşmamış) 4-7 cm arasında ebadları olan tümör

Evre-T2 Böbrekte sınırlı (böbrek kapsülünü aşmamış) ancak 7 cm.den büyük tümör

Evre-T3a Böbrek kapsülünü aşmış ve böbreküstü bezine sirayet etmiş tümör
Evre-T3b Böbrek kapsülünü aşmış ve böbrek toplar damarına sirayet etmiş
Evre-T3c Böbrek kapsülünü aşmış ve büyük ana toplar damarda tümör dokusu

Evre-T4 Böbrek etrafındaki yağ dokusunu saran zarı (Gerota fasiyası) aşmış


Evre 1 ve 2 olan böbrek tümörlerinde böbrek ve çevre yağ dokusu ile tamamen çıkartılması (Radikal Nefrektomi) artık hemen hemen tüm vakalarda laparoskopik olarak yapılmaktadır. Laparoskopik cerrahi konusunda oldukça ileri merkezlerde Evre-3 olgularda da laparoskopik cerrahi uygulanmaktadır.

Böbrek kanseri (Adenkarsinomu) kemoterapiye ve radyoterapiye dirençlidir. Bu nedenle tek tedavi yaklaşımı radikal nefrektominin uygulanmasıdır.