bilinç kaybının en ileri durumu komadır. sözlü uyaranlara ek olarak, komadaki kişi ağrılı uyarılara da cevap vermez. kolunun güçlü bir şeklide cimdiklenmesine, hatta cildine batırılacak bir iğneye hiçbir tepki vermez. beyin hücreleri canlılığını hala koruyor olmakla beraber, hiçbir uyarıya cevap çıkartamayacak ölçüde sıkıntıdadır.

koma nedenleri nelerdir?
- ağır kafa darbeleri (kafada darbe izleri, sebepsiz püskürür stil kusma)
- beyin kanamaları ve inme (cebinden tansiyon ilacı çıkabilir, yüz ve vücut simetrisi bozuktur)
- beyin tümörleri (düzensiz, şiddetli baş ağrıları ve çeşitli belirtiler)
- beyin zarının iltihabi hastalıkları (yüksek ateş, ciltte döküntüler)
- ilaç zehirlenmesi (etrafta boş ilaç şişesi ya da enjektör, kusmukta ilaç)
- aşırı alkol alımı (nefesinde alkol kokusu)
- karaciğer yetmezliği (ince, bitkin bir vücut, vakit zaman şişmiş bir karın)
- üre birikimi (cilt renginde değişiklik, zihinsel problemler, halsizlik)
- şeker hastalığı (nefesi meyva kokar, kalp hızlı, cilt kuru ve sıcaktır, karın ağrısı kusma)

komadaki kazazedenin özellikleri:
- yardım isteyemez, basitçe zarar görebilir
- dikkatli incelenmezse öldüğü sanılabilir
- solunum ve dolaşımın bozulma riski vardır
- soluk yolu her an tıkanabilir
- her an kusabilir
- göz kapağı refleksi bozulmuştur
- öğürme ve öksürük refleksi çalışmayabilir

komada ilkyardım:
• soluk yolu açık tutulur, hava yolu borusu konur ,yan çevrilir
• solunum durmuşsa suni solunum yapılır
• komaya neden olan etken ortadan kaldırılır
• vücut ısısı korunur
• sıvı verilmez
• ideal pozisyonda sevk edilir.