Ortalama olarak vücudunuzdaki 5 litre kanı kalbiniz durmadan pompalıyarak dolaşım sistemine verir. Kan vücut ağırlığının % 10'u kadar tutar. Kan alyuvarlar, akyuvarlar, plateleüer ve plazmadan oluşan bir doku sayılır. Bunda plazmanın miktan yüzdeelliden biraz fazladır.
Alyuvarlarda emoglobin vardır. Emoglobin akciğerlerden ok-sijeni alarak dokulara taşır. Oksijen taşırken kan da, atardamarlar da parlak kırmızıdır. Akyuvarlar daha hafif, epeyce de şeffaftır. Akyuvarlar sayıca alyuvarlardan daha az, daha değişiktir. Akyu-varlar, hızla hareket etmek, bakterileri, diğer yabancı maddeleri yemek, ya içlerine almak sayesinde bulaşıcı hastalıklarla sava-şırlar. Akyuvarlann ana görevi budur. Ancak, çok fazla sayıda alyuvarlar çok az akyuvarlar kadar tehlikeli olabilir. Lösemi deni-len kan kanserinde alyuvarlar çok fazlalaşırlar. Kandaki platelet-ler alyuvarlardan daha küçükse de sayıca daha fazladır. Platelet-ler kanm pıhtılaşmasına yardım ederler, böylece bir çizik, kesik yüzünden kan kaybederek ölmemizi önlerler. Platelefler hemen kesiğin, yaranın olduğu yere toplanarak görev yaparlar. Plazma hücrelerden oluşmamıştır. Bunun % 90'ı su, kalanı da proteinler, tuzlarla kanın yükü sayılan besleyici maddeler, hormonlar,zarar¬lı maddeler, antikorlardır. Çoğu zaman hasta bir insana alyuvar¬lardan çok plazma gerekir.
Kanm en önemli görevi ulaştırmadır. Kan bütün yolculukların-da her hücre için hayati önemi olan suyu taşır, akciğerlerden aldığı oksijeni hücrelere götürür, hücrelerden aldığı karbon diyoksidi de akciğerlere taşır. Yine hücrelere beslenmelerini sağlayan maddeleri iletir, orada biriken zararlı maddeleri de alıp götürür. Kan hormonları dağıtur, antikorları dolaştırır, sıcaklığı sıcak bölgelerden alarak soğuk kısımlara götürür. Kan vücudun her işlevinde rol oynar, vücudun durumunu da belirtir. Test yapılan maddeler içinde sağlığınızı en kesin olarak ortaya koyan da yine kandır.
Ana pompalama istasyonu sayılan kalp bir yumruk büyüklü-gündedir, ağırlığı da yanm kilodan azda. Genellikle sanıldığı gibi göğsün tamamiyle solunda yatmaz. Daha çok, göğsün ortasına doğru bir yerde bulunur, hacminin üçte-biri de sağ tarafta kalır. Kalbin iki pompası vardır, ikisinin de çalışması birbirine benzer. Biri kanı akciğerlere yollar, öbürü kanı vücudun kalan kısımlarına gönderir. Kalp her sefer ikili bir ses çıkararak dakikada ortalama 70 defa çarpar; her normal solukta 4 defa. Vücut yorucu iş yap¬tığı zaman kalp atışları hızlanır, kanı daha hızlı pompalamaya başlar.
'Tansiyon" denilen şey atardamarlardaki kanın basıncıyla kalpten geçen kanın atardamar çeperlerine yaptığı basıncın öl-çülmesidir. Bu, kalbin çalışmasına, yani sistolik basınca, bir de küçük atardamarların gelen kana direnişlerine, diyastolik basınca bağlıdır. Bunlardan ilki daima ikinciden büyüktür. Onun için de önce ilki, sonra ikincisi kaydedilir. Yirmi yaşlarındayken genel¬likle ilki 12, ikincisi 8 olarak görülür. Tansiyon yaşla yükselir. Onun için de sık sık ölçülmelidir. Kan basıncının çok azalması, yani fazla düşük tansiyon, tansiyon çıkmasından, yani yüksek tansiyondan daha çabuk ölüme yol açabilir. Beyne giden kanda kısa süre için bir azalma olacağı için insan bayılır. Hele beyne gi¬den kan çok kısa süre için durursa o zaman beyin zarar görür.
Bir vücut belirli ağır bir zarar görmeden kanının dörtte-birini kaybedebilir. Bir kan vermede 6 desilitre kan kullanılır. Onun için, yılda üç, dört defa bukadar kan bağışında bulunabilir, hiç de zararını görmezsiniz.