İSTANBUL - ABD’de aspirin ve romatizma ilaçlarının sık kullanımının yüksek tansiyona yol açarak, kalp krizi ve felç geçirme riskini artırdığını saptayan araştırma, Türkiye’de de masaya yatırıldı. ABD’de harvard üniversitesi’nde 16 bin kişi üzerinde yapılan bir araştırmada her gün aspirin ve ağrı kesici kullanımının yüksek tansiyona yol açarak felç ve kalp krizi riskini artırdığı saptandı. Araştırmaya göre etken maddesi parasetomol olan ilaçları sık sık kullanan kişilerin yüksek tansiyon sorunu yaşaması olasılığı yüzde 34, aynı oranda aspirin kullananların yüzde 38, romatizma ilaçları kullananlarınsa yüzde 26 oranında artıyor. Bu ilaçlardan haftada 15 adet kullananların yüksek tansiyon hastası olma olasılığıysa yüzde 50 artış gösteriyor.

Koruyucu ve tedavi amaçlı bu ilaçları kullanan milyonlarca hastayı tedirgin eden bu araştırmaya Türk bilim adamları da açıklık getirdi. Bayer tarafından düzenlenen bilgilendirme toplantısına katılan bilim adamlarına göre sık sık günde 1.5 gramı aşan miktarlarda ağrı kesici kullanımı kan basıncını artıyor ve yüksek tansiyonunun kontrolünü zorlaştırıyor.

KİMLER ASPİRİN KULLANABİLİR?
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü öğretim üyesi Prof. Dr. Vedat Sansoy, aspirin ve romatizma tedavisinde kullanılan ilaçların sağlıklı kişilerde kısa süreli kullanımının sakıncalı olmadığına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Hipertansiyonu olanlarda günde 1.5 gramı aşan parasetomol, aspirin ve romatizma ilacı kullanımı kan basıncını artırıyor. Yüksek tansiyonu kontrolü zorlaştırıyor. Ancak koruyucu amaçlı olarak günlük 100 miligram kullanımı sakıncalı değil. Kalp krizi geçirmekte olan ve daha önce geçirmiş hastalara aspirin öneriyoruz. İnme geçirmekte olan hastalara hemen aspirin vermiyoruz. Pıhtıya bağlı inme geçirmekte olanlar veya geçirenler, beyin damarlarında geçici süreli pıhtılaşmaya bağlı tıkanma olanlar kullanmalı. Bazı inmeler kanama sonucu olduğu için aspirin kullanımı sakıncalı olabilir. Ayrıca koroner damarlarına balon yapılan, stent konulan hastalar, koroner by-pass cerrahisi geçirenler, bacak ve boyun damarlarında hastalık bulunanlara aspirin kullanmalarını öneriyoruz.. Ayrıca şeker hastalığı kalp damar hastalığı açısından çok riskli bir durum. 40 yaşın üzerinde ve ek bir risk faktörü olan (sigara, kan yağlarında bozukluk, tansiyon, ailede kalp hastalığı) daha olan şeker hastaları damar hastalıkları saptanmasa dahi aspirin kullanmalı.”

KALP KRİZLERİNDE ASPİRİN KULLANIMI
Prof. Dr. Vedat Sansoy, aspirin gibi kan sulandırıcı ilaçların acil durumlarda da kullanıldığını hatırlatarak şöyle konuşuyor:
“Kalp krizi geçirirken hastalara 300 miligram aspirin çiğnetiyoruz. Ancak bu aspirinin midedede eriyen aspirin olması gerekiyor. Bağırsakta çözünen aspirini kullanmıyoruz. Hasta kalp krizi geçirdikten sonra 75 ile 162 miligram arasında değişen dozlarda aspirin veriyoruz. Durumu şöyle özetleyebiliriz. Herhangi bir damarında ateroskleroz ya da halk arasındaki adıyla damar sertliği bulunan tüm hastalar aspirin kullanabilir. Bu hastaların kalp krizi geçirme riski bu sayede yüzde 25-30 oranında azalıyor.”

ASPİRİN KULLANMAMASI GEREKENLER
Her ilaçta olduğu gibi önemli yan etkileri de olan aspirini kullanmaması gereken bir risk grubu da bulunuyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Öner Süzer, “Aspirine alerjisi olanlar bu ilacı kullanmamalı.Ayrıca gastrit, ülser, mide kanaması öyküsü olanlar, kanama bozukluğu görülenler, astım, kontron edilemeyen yüksek tansiyon, şiddetli karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalara aspirin önerilmiyor. Bunların yanısıra gebeliğin son üç ayında ve viral enfeksiyon geçiren çocuklarda da aspirin kullanılması sakıncalı.” diye konuştu.

KALP DAMAR HASTALARININ AĞRI KESİCİ KULLANIMI
Araştırmalar kalp damar hastalığı olan kişilerin baş ağrısı, ya da eklem ağrısı nedeniyle sık ve yüksek dozda ağrı kesici kullanmalarının kalp krizi riskini artırdığını ortaya koyuyor. Bilim adamları kalp damar hastalarına öncelikli olarak parasetomol ve aspirin önerdiklerini çok gerekmedikçe romatizma ilaçlarının kullanılmasını istemediklerini belirtiyor.