Bilinçli olmanın "uyanıklık, haberdarlık" gibi kavramlarla eş anlamlı ol¬duğunu belirtmiştik. İnsanlar dış ortamla ancak belirli bir uyanıklık içinde ilişki kurabilirler. Kişinin algılayabilmesi ve algıladıklarını yorumlayarak uy¬gun davranışta bulunabilmesi için "dikkatli uyanıklık" durumunda olması gerekir. Dikkatli uyanıklık durumunda dikkat yoğun, davranışlar anlamlı ve etkilidir. Bilinç en uyanık durumdadır ve duygular normal tempodadır. Or¬ganizmada bu durumun sağlanması için fizyolojik temeller gereklidir. Bi¬lincin dikkatli uyanıklık durumunda olması için öncelikle duyu organları¬nın sağlıklı çalışması, sinir sisteminin iletim görevini gereği gibi yerine ge¬tirmesi gerekir. Böylece çevreden ve kendimizden gelen uyaranlar algıla¬nabilir. Yapılan araştırmalarda, duyu yolları bozuk olan canlılarda uykuya eğilim olduğu saptanmıştır.