Unutmada önemli olan bir diğer etken, bir öğrenmeyi gerçekleştiren kişi¬nin ne ölçüde güdülendiğidir. Kişi için belirli bir öğrenmeyi gerçekleştirmek önemliyse, bunu yapmak için istekliyse, daha iyi bir öğrenme gerçekleştirir ve bunun sonucunda unutma daha az, hatırlama daha çok olur.
Öğrenme sırasında öğrenme işlemi yarıda kesildiğinde, tamamlanan öğ¬renmelere kıyasla daha fazla hatırlama olur. Buna "Zeigarnik olgusu" denir. Bu konuyla ilgili deneysel araştırmalarda deneklere bir dizi öğrenme görevi verilmiştir. Bunların bazısı deneyci tarafından yarıda kesilmiş, bir bölümü de tamamlatılmıştır. Aradan zaman geçtiğinde yarıda kesilen öğrenmelerin, ta¬mamlananlardan daha iyi hatırlandığı görülmüştür. Zeigarnik, deneğin yarı¬da kesilmeyi başarısızlık olarak yorumladığını, bunun denekte gerginlik ya¬rattığını, bir öğrenmeden başka bir öğrenmeye geçince bu gerginliğin sürdü¬ğünü ve unutmayı azalttığını ileri sürmüştür. Bir lokantada yapılan bir araştır¬mada, garsonların hesabı henüz ödenmeyen yemek siparişlerinin hepsini hatırladıkları, hesaplan ödenen siparişleri hatırlamadıkları saptanmıştır.
Genellikle doğrulanan Zeigarnik olgusu, öğrenme durumunda kişilerin ki¬şilik özelliklerine göre bazen doğrulanmayabilir. Örneğin; kendini her zaman başarılı olmaya güdüleyen, kusursuzluğu kendine amaç edinen bir kişi öğre¬nimin yarıda kesilmesini başarısızlık olarak yorumladığında, unutması da fazlalaşabilir. Ayrıca eğer tamamlanmayan iş çok zorsa ya da kişiyi çok fazla tedirgin ediyorsa kişi bilinçsiz olarak unutma eğiliminde olabilir.
Öğrenmeyle hatırlama arasındaki geçen zaman aralığında kişinin neler yaptığı, hatırlama miktarını etkiler. Örneğin; bir öğrenme malzemesi %100 öğ-renildikten sonra kişinin uyuması ya da başka işlerle uğraşması hatırlanan mik¬tarı değiştirir. Kişi uyanık kaldığında hiçbir işle uğraşmasa bile, etrafında olup bitenler onu etkiler. Bu da hatırlama anında olumsuz etki yaratır. Bu konuda yapılan çalışmalarda, öğrenmeden sonra uyuyan kişilerin uyumayanlara gö¬re daha çok hatırladıkları görülmüştür.