Her algılanan ve öğrenilen olay, kişi ya da nesne bellekte bir iz bırakır. Bellekte saklanan bu izlerin yardımıyla daha önce algılanan ya da öğrenilen olay, kişi ve nesnelerle yeniden karşılaşıldığında bunların tanınması olanağı doğar. Buna tanıma denir. Tanıma belleğin en ilkel ve temel işlevidir.
Bir ya da daha çok kez görülen kişi, nesne, olaylar; yaşanan deneyimler ve öğrenilen bilgiler, istendiğinde bellekte yeniden canlandırılabilir. Buna ha¬tırlama denir. Hatırlamada öğrenilenlerin bazı bölümleri unutulabilir, bazı bölümleri değiştirilebilir ya da çarpıtılabilir. Hatırlama, belleğin tanımadan daha ileri ve üst düzeydeki bir işlevidir.
İyi öğrenilmiş, sık sık tekrarlanmış ve hatırlanmış bellek izleri alışkanlıkla¬rı oluşturur. Alışkanlıklar hiçbir hatırlama çabasına ve düşünmeye gerek du¬yulmadan yapılan otomatik davranışlardır. Örneğin; yürümeyi, yüzmeyi öğ¬rendikten sonra artık işlem basamakları tek tek hatırlanmaz, davranış otoma¬tik olarak gerçekleşir.
Hatırlamayı ölçmek için en basit yol, öğrenilen malzemenin ne kadarının hatırlandığını bulmakla olur. Örneğin; bugün 20 tane Fransızca sözcük öğren¬sek ve yarın yalnız 13'ünü hatırlasak öğrendiklerimizin yüzde 65'ini hatırlamış oluruz.