Unutmanın nedenleri de kuramların açıklamalarına bağlıdır. Bazı psiko¬loglara göre unutmanın nedeni engelleyici etkidir. Bu etki iki şekilde olur: 1, Geriye doğru engelleyici etki (geriye ket vurma), 2. İleriye doğru engelle¬yici etki (ileriye ket vurma).
Öğrenmeden önce ya da sonra yer alan başka bir öğrenme, hatırlama ve geri getirmeyi olumsuz yönde etkileyebilir. Söz konusu öğrenmeden önce yapılmış bir öğrenmeden kaynaklanan etkiye ileriye doğru, sonra yapılmış bir öğrenmeden kaynaklanana geriye doğru engelleyici etki denilir. Örnek olarak 30-40 kişinin bulunduğu bir sınıfa giren öğretmen öğrencilerin ismi¬ni sorup öğrenir. Daha sonra başka bir sınıfta aynı şeyi yapar. İlk sınıfta öğ¬renilen isimleri hatırlama gücü daha sonraki sınıfta öğrenilenlerin etkisi al¬tında bozulur. Bu geriye doğru engelleyici etkidir. Bunun tersi de olabilir o zaman ileriye doğru engelleyici etki söz konusudur. Yani, önce öğreni-lenler sonra öğrenilenlerin hatırlanmasını güçleştirebilir.
Öğrenmeyle hatırlama arasındaki geçen süre içinde yeni bir öğrenmenin gerçekleşmesi, ilk öğrenilenlerin bellekte saklanmasına olumsuz bir etki ya¬par ve ilk öğrenilenleri hatırlama miktarı düşer. Buna "geriye doğru engelle¬yici etki" ya da "geriye ket vurma" denir. Bu olgu aşağıdaki gibi bir deney dü¬zeniyle araştırılarak saptanmıştır.

Deney Grubu   (A) Öğrenmesi   (B) Öğrenmesi   (A)nın Hatırlama Testi
Kontrol Grubu   (A) Öğrenmesi   DÄ°NLENME   (A)nın Hatırlama Testi
Böyle bir çalışmada iki gruba da (A) öğrenmesi yaptırılmış, daha sonra de¬ney grubuna (B) öğrenmesi yaptırılırken kontrol grubu dinlenmeye bırakıl¬mış, yeni bir öğrenme yapmamıştır. Bir süre sonra uygulanan hatırlama testi sonucunda deney grubunun, kontrol grubuna göre daha az şeyi hatırladığı görülmüştür. Diğer bir deyişle sonraki öğrenme önceki öğrenmenin hatır¬lanmasına ket vurmuştur.
"İleriye ket vurma" ya da "ileriye doğru engelleyici" etki olarak tanımlanan durumdaki deney düzeni ise aşağıda görüldüğü şekilde hazırlanır:

Deney Grubu   (A) Öğrenmesi   (B) Öğrenmesi   (B)nin Hatırlama Testi
Kontrol Grubu   DÄ°NLENME   (B) Öğrenmesi   (B)nin Hatırlama Testi
Burada deney grubu (A) öğrenmesini yaparken kontrol grubu dinlenir. Sonra her iki grup da (B) öğrenmesini yapar. (A) öğrenmesini yapan deney grubu, yalnızca (B) öğrenmesini yapan kontrol grubuna göre (B) öğrenme-sini daha az hatırlar. Başka bir deyişle önceki öğrenme sonraki öğrenmenin hatırlanmasını bozmuş, ket vurmuştur.
İleriye ve geriye ket vurma ya da bozucu etkinin olup olmaması, iki öğ-renme işlemi arasındaki benzerliğe bağlıdır. Eğer iki öğrenme malzemesi bir¬birine çok benziyorsa bozucu etki çok az olur ya da olumlu aktarma olur; öğ¬renilen malzemeler hem daha kolay öğrenilir hem de daha kolay hatırlanır. Bunun tersine, iki öğrenme malzemesi birbirinden çok farklıysa bozucu et¬ki, ket vurma çok az olur. Çünkü birbirine benzemeyen iki öğrenme arasın¬da olumlu ya da olumsuz aktarma çok az olur. En fazla bozucu etki, iki öğren¬me malzemesinin birbirine az çok benzediği durumda ortaya çıkar.


Freud'un kuramına göre bastırma mekanizması da unutma nedenidir. Bi¬rey, kendini rahatsız eden konuları bilinçaltına iterek bu kaygıdan kurtulmak ister. Bilinçaltına itilen olayların hatırlanması oldukça güçtür.
Bazı kuramlara göre öğrenilenlerin kullanılmaması unutma nedenidir. Uygulamaya giren bilgiler zaman zaman tekrarlandığı veya alışkanlık hâline geldiği zaman unutulmaz. Kullanılmayan bilgilerin kayıtlı olduğu sinir hücre¬lerinin sinaptik bağları zayıftır. Bu nedenle hatırlamak oldukça güçtür.
Öğrenmeyi koşullanmayla açıklayan görüşlere göre de koşullanmanın sönmesi bir unutmadır. Organizma, koşullu uyarıcı ile koşullu tepki arasın-daki bağı unutur. Artık beklenen tepkiyi göstermez.
Bu nedenlerin yanı sıra bazı bellek bozuklukları unutma nedenidir.
Bellek yitimi (amnezi) çeşitli organik veya psikolojik nedenlerle hatırla-ma gücünün yitirilmesidir. Bellek yitimi kısmi veya genel olabileceği gibi, kı¬sa süreli veya süresiz de olabilir.
Diğer bir unutma nedeni, beyin hücrelerinin yıpranmasına bağlı olarak gelişen organik bozulmalardır. Organik bozulmalar; yaşla ilgili yıpranma-lar, beynin bazı bölgelerine yeterli kan gitmemesine bağlı yıpranmalar ola-rak ortaya çıkar. Bunun yanında yeterli protein sentezinin yapılamaması bilgilerin kodlanmasını engeller. Kodlanamayan bilgiler kısa zamanda ta-mamen unutulur.