Psikiyatride tedaviler sadece hastalığa göre değil hastanın özellikleri de dikkate alınarak düzenlenir. Aynı hastalığı bulunan tüm hastalar için aynı tedavi yöntemleri uygulanmaz. Tedaviler, ilaçlar ve terapi yöntemleri olarak kısaca ikiye ayrılabilir. Hastanın durumuna göre,

1- Sadece ilaç tedavisi,

2- İlaç tedavisine ilave terapi yöntemleri,

3- Ya da sadece terapi yöntemleri gerekli olabilir.

İLAÇ TEDAVİLERİ

 Psikiyatride kullanılan ilaçlar kabaca, depresyon ve panik bozukluÄŸu gibi hastalıklarda kullanılan antidepresanlar, akıl hastalıklarında kullanılan antipsikotikler, duygu-durum düzenleyicileri, bunaltı, sıkıntı gideren anksiyolitikler ve uyku saÄŸlayan ilaçlar olarak gruplanabilir. Hekim hastasının gereksinimine göre uygun ilaçları ve kullanma süresini belirler. Psikiyatride kullanılan tüm ilaçların ya da çoÄŸunun bağımlılık yapan ilaçlar olduÄŸu düşüncesi yanlıştır. Bu tür ilaçlar yeÅŸil reçete ile alınabilir. Hasta hekimin doz ve süre konusundaki önerilerine uyduÄŸu takdirde bağımlılık söz konusu deÄŸildir. Hastanın, hastalık belirtilerinin yatışmasına güvenip, ilaçlarını hekimin önerdiÄŸi süreden önce kesmesi hastalıkların tekrarlamasına neden olmaktadır.

TERAPÄ°LER

BÄ°REYSEL TERAPÄ°LER

 Psikanaliz ve Psikanalitik Psikoterapiler

 Hastalık belirtilerini düzeltmekten çok, kiÅŸilikte köklü deÄŸiÅŸimler oluÅŸturmayı amaçlayan terapi türleridir. Terapistin özel eÄŸitim almasını ve kendisinin de analizden geçmesini gerektirirler. Klasik psikanaliz 3–6 yıl gibi uzun bir süre haftada en az 4 görüşmeyi gerektirir. Kısa süreli psikanalitik yönelimli psikoterapiler de geliÅŸtirilmiÅŸtir ve yaygın olarak uygulanmaktadır. Fobiler, obsesif-kompulsif bozukluk, bazı hafif depresif bozukluklar, bazı kiÅŸilik ve dürtü kontrol bozuklukları ile Cinsel Sorunların tedavisinde kullanılmaktadır.

 Davranış Terapisi

 Hastalık belirtilerini gidermeye odaklanarak davranışları deÄŸiÅŸtirmeyi amaçlar. Uyumsuz alışkanlık ya da davranışlar söndürülüp yerine uygun ve sıkıntı doÄŸurmayan davranışların konulması esasına dayanır. Sistematik duyarsızlaÅŸtırma, olumlu pekiÅŸtirme ve söndürme, itici koÅŸullama, alıştırma, giriÅŸkenlik eÄŸitimi ve sosyal beceri geliÅŸtirme gibi yöntemler kullanılır. Fobiler, panik bozukluÄŸu ve agorafobi, obsesif-kompulsif bozukluk, yeme bozuklukları, psikosomatik hastalıklar ve cinsel iÅŸlev bozuklukları en çok kullanıldığı alanlardır.


BiliÅŸsel (Kognitif) Terapi

Bu terapi yöntemini oluşturan görüşler açısından, insanın duygusal tepkileri karşılaştığı olayları algılama, tanıma ve yorumlama biçimine bağlıdır. Hastalıklar da çocukluk çağında edinilen yanlış algılama, değerlendirme ve düşünmeye dayanır. Amaç, hastanın olumsuz algılama ve değerlendirmelerinin farkına varmasını, bu kalıpların değiştirilmesini sağlamaktır. Böylece, hastaya yeni seçenekler ile dünyaya ve geleceğe daha esnek bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılır. Depresyon, anksiyete bozuklukları ve cinsel işlev bozukluklarında kullanılır.


Destekleyici Psikoterapi

Psikiyatrik sorunların tümünde kullanılabilen yararlı bir yöntemdir. Hastanın güçlüklerle mücadele yöntemlerinden olumlu olanların pekiştirilmesi ve geliştirilmesi hedeflenir. Uyumlu ve olumlu yönleri desteklenir.

GRUP TERAPÄ°LERÄ°

Genellikle 8-10, bazen de daha az sayıda hastanın katıldığı gruplarla tedavi sürdürülür. Amaç,hastaların birbirlerini ve kendilerini anlayıp, sorunlu davranışlarının farkına varmalarıdır. Bu sırada hasta sorunlu davranışlarını değiştirme yollarını da görür. Genellikle haftada bir toplanılır ve 1–2 saat kadar sürer. Grup terapileri bireysel terapilerle birlikte de uygulanabilir. Tedavi deneyimli bir terapistin önderliğinde ilerler. Psikodrama da bir çeşit grup terapisidir. Grup üyeleri yaşanan olayları oynayarak canlandırır, sonra değişik biçimlerde yeniden oynayarak yeni seçenekleri ve çözüm yollarını görürler. Grup terapileri, fobiler, anksiyete bozuklukları, Cinsel Sorunlar, kişilik bozuklukları ve bazı akıl hastalıklarında başarıyla uygulanabilir.

AÄ°LE TERAPÄ°LERÄ°

Burada amaç, aile üyelerinin çatışma ve sıkıntılarını azaltmak, birbirlerine olan gereksinimin farkına varmalarını sağlamak, aile üyelerinin bireysel olarak ve topluca dış sorun ve yıkıcı güçlerle baş etme yeteneklerini güçlendirmektir. Genellikle haftada bir tüm aile fertlerinin katılımıyla yapılır.

EVLÄ°LÄ°K TERAPÄ°SÄ°

Sosyal, duygusal, cinsel yada ekonomik çatışmaları olan çiftlerin, etkileşim ve davranışlarını değiştirmeyi, kişilik gelişimi ve olgunlaşmayı özendirmeyi amaçlayan bir terapi türüdür.Bireysel, har iki eşin de katıldığı birleşik yada grup terapisi şeklinde yürütülebilir.Bireysel terapiler sorunları çözmekte yetersiz kaldığında, eşler istediğinde ve sorunun başlamasına evlilik olayları neden olduğunda tercih edilir.


SEKS TERAPÄ°SÄ°

Vajinismus, aÄŸrılı cinsel iliÅŸki, orgazm bozuklukları, erken boÅŸalma, sertleÅŸme sorunları ve cinsel istek sorunlarının çözümünde uygulanan, daha önce sözü edilen terapi tekniklerinin yerine göre hemen hepsinin kullanılabildiÄŸi, ayrıca kendine has teknikleri olan bir terapi çeÅŸididir. Terapistin özel eÄŸitim almış olmasını gerektirir.