GELİŞİMSEL OKUL DANIŞMANLIĞI

Okul danışmanları görevlerin! yerine getirebilmelerinde diğerlerinden farklı ilkeler ve vizyona sahip olmalıdır, önleme görevi gelişimsel danışmanı klinikteki uygulayıcılardan ayırır. Bir problemi ortaya çıkmadan önce önlemenin hem okul ortamı hem de toplum için önemli katkıları vardır. Erken uyarı işaretleri ve etkin müdahale uzun süreli olumlu sonuçlar ortaya çıkarır. Üzerinde durulan gençlerin sağlıklı olması, sorumlu vatandaş olmaları, olumlu yönde güçlendirilmeleri ve verimliliklerinin artırılmasıdır.
Gelişimsel Okul Danışmanının Görevleri
1. Gelişimsel rehberlik ve danışmanlık programının düzenlenmesi ve geliştirilmesi liderliğin! üstlenmek.
2. öğrencilere bireysel danışmanlık hizmetleri vermek.
3. öğrencilere küçük grup danışmanlığı hizmetlerini vermek.
4. Büyük grup rehberlik birimlerini, toplantılarım ve faaliyetlerim düzenlemek ve yol göstermek.
5. öğretmen ve öğrencilerden birbirine yardım edenleri" eğitmek ve koordine etmek.
6. öğrencilerin özel ilgi ve ihtiyaçları konusunda velilerle, öğretmenlerle ve yöneticilerle görüşmek.
7. Rehberlik ve danışmanlık işlemlerinde öğretmenlere ve yöneticilere danışmak.
8. öğrenci ihtiyaçlarına göre rehberlik birimleri oluşturmak.
9. öğretmenlerin danışman öğretmen olarak görev yapmalarım sağlayacak bir programı oluşturmak ve koordine etmek.
10. öğretmenlerin danışmanlığı ile ilgili program süresince bir rehberlik birimine veya toplantısına bir öğretmenle birlikte önderlik etmek.
11. öğretmen danışmanlara, danışmanlık ve davranış değişikliği konusunda profesyonel kaynak olarak hizmet etmek.
12. Özel ihtiyaç ve problemleri olan öğrencilerin belirlenmesine ve onlar için alternatif eğitim veya rehberlik hizmetleri bulunmasına yardım etmek.
13. Rehberlik ile ilgili öğretmen ve diğer personelin gelişim programlarım koordine etmek.
14. Rehberlik ile ilgili diğer hizmetler olan öğrenci değerlendirme, danışma, toplum kaynakları, özel eğitim ve yerleştirme gibi çalışmaları koordine etmektir.
Bu Görevler Altında Okul Danışmanının Rol ve Fonksiyonları
1. Danışmanlık
2. Rehberlik
3. Koordinasyon

1. Danışmanlık: Danışmanlık, bireylerin problemler aracılığıyla düşün-melerine, daha fazla bilgi ve beceri kazanmalarım, daha tarafsız ve kendine güvenli olmalarına yardım eden bir işlemdir. Danışmanın öğrenciyle veya küçük bir öğrenci grubu ile güvenilir çalışma ilişkisi kurduğu kompleks ve yardımcı bir işlemdir. Burada ağırlıkla üzerinde durulan problem çözme, karar verme, öğrenme ve gelişme ile ilgili kişisel amacın keşfedilmesidir. Danışman insanlara, diğer insanlarla çalışırken daha etkin olmaları konusun-da yardımcı olur.
Danışmanlık, öğrencilerin profesyonel eğitimli bir danışmanla birlikte bir güven ortamında duygularım, düşüncelerin! ve davranışlarım sergiledikleri kişisel bir ilişki ve etkileşimi tanımlamak üzere kullanılan bir terimdir. Okul danışmanlığı bir eğitim temeline sahip olup kapsam ve süreç açısından sınırlıdır, işlemin öğrenciler üzerinde uzak erişimli etkileri olabilir ancak danışmanlık bir tür psikoterapi şekli değildir. Danışmanlık birey olarak bir öğrenciye veya öğrenci grubuna verilebilir. Onları diğer yardımcı işlemlerden ayırmak için rehberlik ve danışmanlık teriminin net tanımlarım verme girişimleri olmasına rağmen, farklar keyfidir ve bazen uygulamada bunu savunmak zordur.
Danışmanlık problemi olan bir kişinin bireysel destek aldığı ve bu desteğin genellikle özel bir görüşme şeklinde olduğu bir süreç olarak algılanmıştır. Bu kavram, okul danışmanlarınca her şeyi dışarıda bırakan ve sadece kendisine özgü bir anlamı olan yapıda kullanılmamıştır. Danışmanlık kavramı, danışmanlık mesleğinde özel bir yardım işlemini tanımlamak için kullanılır. Bu işlemde ilişki güven temeli üzerine kurulmuştur ve burada esas olan olayların ve yaşantıların kişisel anlamının vurgulanmasıdır. Danışmanlık davranışların ve bilgilerin genel yorumlama güvenmekten daha çok kişisel farkındalık, kişisel ilgiler, kişisel tutumlar ve kişisel hedefler üzerinde odaklanır. öğrenmeyi, insan davranışlarım ve kişiler arası ilişkileri kavramlaştıran felsefî ve kuramsal bir temeli vardır. Danışmanlık, profesyonel olarak eğitilmiş kişi tarafından gerçekleştirilen profesyonel bir iş olarak düşünülmektedir.
Bazı lise öğrencilerinin meslekî planlama konusunda daha fazla bilgi almak istediklerim varsaydığımızda; öğrenciler okulun rehberlik bölümünde bir danışmanla bir araya gelebilirler. Rehberliğin bir parçası olarak kendilerine bir takım bilgiler verilebilir veya daha fazla meslekî kaynağın bulunabileceği yerlere yönlendirilebilirler, îş alanlarının özellikleri konusunda konuşabilir veya kendi amaçlarının bazı iş alanlarıyla ilgili olup olmadığım inceleyebilirler. Benzer ilgileri olan diğer öğrencilerle grup rehberlik faaliyetlerine katılabilirler. Eğer aynı öğrenciler hayal kırıklığına uğramışlar ise veya seçimlerinden endişe duyuyorlarsa veya karar vermelerine engel olan uç noktada endişe y aşıyorlarsa, o zaman daha fazla kişisellik içeren yoğun müdahale gibi danışmanlık uygun olabilir, öğrenciler grup halinde yine toplanabilirler ancak danışmanlıkta tartışma muhtemelen kişisel olarak daha yoğun yani kişisel alana odaklı ve problem merkezli olacaktır. Danışman,


öğrencilerin mesleki planlarım etkileyen asıl faktörleri tanımlamak için onlara yardımcı olmak üzere onların duygularım ve değerlerim daha derinlere inerek ortaya çıkarmak amacıyla sorular sorup, özel prosedürler kullanabilir. Bu durumda, danışmanlık hem bir işin gereği hem de yardım sürecidir. Danışman iş veya hizmetim ve onun öğrencilere yardım etme biçimim tanımlar. Danışmanlık ve rehberlik ikisi birlikte yardım işlemi anlamına geldiklerinde, danışmanlığı rehberlikten daha özel ve daha kişisel olarak değerlendirme eğilimi vardır, bununla birlikte, bu kişinin algılarına ve yaşadığı tecrübenin anlamına bağlıdır. Yoğunluk ve kişisel anlam genellikle hazır bulunuşlukla ilgili olup, danışmanlar ve öğretmenler tarafından planlanandan daha fazla deneysel anın bir ürünü olabilir.
Danışmanlık Ne Değildir?
Danışmanlık ve psikoterapi kavramları birbirlerinin eş anlamlısıymış gibi kullanılmaktadır. Danışmanlık ve psikoterapi arasındaki bilinen en yaygın fark danışmanlığın normal işlem aralığında/sürecinde/olan öğrenciler için olduğudur. Danışmanlıktaki problemler kişinin psikoterapide bulabilecekleri kadar ciddî ve karmaşık olabilse de, danışmanlık, mevcut durumlar , ilgili duygular ve davranışlar üzerinde durur. Saklı anlamları, kökü derinlerde olan çatışma kaynaklarım veya uzun süre devam eden psikolojik problemleri açığa çıkartmak için fazla gayret sarf edilmez. Danışmanlık genellikle öğrenciler ile tıbbî olmayan veya düzeltmeye gidilmeyen bir ortamda gerçekleşir. Psikoterapide ise daha ciddî ve daha kronik problemleri olan ve okulda müdahale edilemeyen hastalarla tıbbî ve klinik ortamlarda gerçekleştirilir. Psikoterapi tipik biçimde daha yoğun ve daha uzun süreli olup, geçmişin daha detaylı incelenmesi yoluyla içgörü kazanmak için daha fazla çaba gerektiren bir iştir.
Danışmanlık ve psikoterapi, aynı kişiler arası dinamikleri, yardımcı becerileri, işlem değişkenlerini ve davranışa yönelik amaçları paylaşabilirler. Okul danışmanları özel olarak psikoterapistlere giden öğrencilere rehberlik ve danışmanlık hizmeti sağlayabilirler. Müdahalenin yapıldığı ortam, müdahalede bulunanın iş unvanı ."'kuramsal yaklaşımlar ve yaklaşım farklı olabilir ama arzu edilen çıktılar aynı olabilir. Okul danışmanları psikoterapist olarak eğitim almış olsalar, öğrencilere ileri düzeyde bazı karmaşık tedavi teknikleri kullansalar bile, burada yapılan müdahaleye yine de danışmanlık adı verilir çünkü yapılan iş okulda olmaktadır. Danışmanlıktan kaynaklanan davranış ve kişilik değişiklikleri okul ortamının dışına (aşabilir, ancak okul danışmanları Uk oiarak öğrencilerin olumlu farklar geliştirmelerine ve daha iyi öğrenen kişiler olmalarına yardım edebilme ile ilgilenirler.
Genel olarak okul danışmanının işinin akademik öğrenme ve okula uyum konularında olması tercih edilmektedir. Terapiye ihtiyacı olan öğrenciler olmasına rağmen, danışmanlardan istenen okul ortamı ile ilgili problemler ortaya çıktığında bunlarla ilgilenip öğrencilere destek olmalarıdır. Danışmanlar, gerçekten ciddî problemli öğrenciler olduğunda, bu kişileri ilgili uzmanlarla iletişim kurmaya teşvik ederler.

Rehberlik, danışmanlık ve öğretim, eğitim süreçleri ile ilgilidir ve bütün bunlar öğrencilerin öğrenmelerine yardımcı olurlar. Eğer bir fark var ise rehberlik ve danışmanlık kişisel ilgiler, problemler, anlamlar, yaşantılar, davranışlar ve amaçlar üzerinde çok daha fazla durur. Çünkü öğretmenler akademik programı öğretme konusunda okul kurallarına karşı sorumludur ve sınıftaki öğretim daha konuya yönelik ve ürün merkezlidir. Kişisel ilgi ve amaçları açıklama ve onları kolaylaştırmadan daha çok öğretime yönelik ve yönlendiricidir. Sınıf öğretimi öğrencilerin çoğunluğu tarafından amaçlanır ve rehberlik ve danışmanlıktan daha fazla yargısal ve değerlendiricidir. Bunun-la birlikte, etkili danışmanlar öğrencilere yardım etmek için öğretimi, eğitimi, yönlendirmeyi ve bilgilendirmeyi kullanırlar. Danışmanlar, okul öğretmenleri ve diğer personel gibi. temelde öğrencilerin okul içinde ve dışında sorumlu ve üretken vatandaşlar olarak kendi potansiyellerinin farkına varmaları konusuyla ilgilenirler.
a. Bireysel Danışmanlık: Bir problem veya konu üzerinde çalışan bir danışman ile bir öğrenci arasındaki özel etkileşimdir. Okul danışmanları, öğrencilerin, özel ilgileri üzerinde yoğunlaşmalarına, amaçları ile ilgili kararlar vermelerine ve kendilerim geliştirmelerine yardım etmek üzere zamanlarının çoğunu bireysel olarak öğrencilerle çalışarak geçirirler. Bir çok (durumda bu yardım ilişkileri danışmanlık olarak tanımlanır; çünkü onlar güvenilir, devamlı işlemlerdir. Bununla birlikte danışmanlarla öğrenciler arasındaki her ilişki danışmanlık olarak belirlenemez. Bazı ilişkiler danışmanların öğrencilerine meslekî kariyer yapmalarına, çeşitli konularda karar vermelerine yardım etmek için bilgileri, materyalleri ve diğer bilgileri paylaştığı bilgi toplantılarıdır. Bu ilişkiler rehberlik olarak tanımlanmaktadır .
Bireysel danışmanlıkta, danışan kişi canım sıkan veya problem olan bir endişesin! söyler. Bireysel danışmanlık geleceğe yönelik planlara ve hedeflere yönelir, fakat genellikle çare bulma amaçlıdır. Danışan kişi belirli bir endişeyi açığa çıkarmak, bunu çözme seçeneklerin! bulmak, bir plan ya da strateji seçmek ve duruma çare bulmak için yardım arar. Bireysel danışmanlıkta genellikle danışmanlar ile danışanlar arasındaki sözlü etkileşime güvenilir. Çünkü bu ilişkiler büyük ölçüde hem danışmanın hem de danışanın sözlü becerisine dayanır. Bu yöntem herkese, her durumda elverişli olan bir yöntem değildir, örneğin sözlü anlatımları sınırlı olan ilköğretim okulu birinci kademe öğrencileri bireysel danışmanlıktaki konuşma ilişkisinden yararlanamaz. Çocukların sözlü anlatımda sınırlı oldukları yerde danışmanlar bireysel ilişkilerden yararlanabilirler; fakat bu görüşmelerin amacı çocuk ile gözlem ve oyun yolu ile toplanan bilgi arasında ilişki kurmaktır. Bu bilgiler, danışmanların çocuğa, veliye ve öğretmene yardım edecek uygun hizmetler konusunda karar vermelerine yardımcı olur.
Danışmanlar bazen sözlü olmayan etkileşimlere, terapi oyunlarına ve örnekleme tekniklerine dayalı bireysel danışmanlıkta başarılı olabilirler. .Danışmanlar, yüz yüze olmanın çocukla danışmanlar arasında güven oluşmasına yardım ettiğinden harcanan zamanı faydalı bulurlar. Bu ilişkiden

elde edilen bilgi danışmanın en uygun işlemi seçmesine yardımcı olur. Bununla birlikte bireysel danışmanlıkta başarılı bir etkileşim için sözel becerisi yetersiz olan bir çocuğun başardı bir danışmanlık ilişkisi için gerekli olan diğer gelişim becerileri de yoktur. Davranış yönünden olgunluk ve bilişsel gelişim bireysel danışmanlığın başarılı olması için bir öğrencinin sözel becerilerim tamamlayan iki alandır. Dikkatim bir konuda toplayamayan öğrencilerin bu davranışsal becerileri bireysel danışmanlıktan önce elde etmesi gereklidir. Aynı zamanda, eğer öğrenciler kendi davranışları ile başarılı bir gelişme arasındaki ilişkiyi anlamazlar ise veya sorumluluk, özgür irade, kabul edilme gibi kavramları anlayamazlarsa burada açıklanan bireysel danışmanlıktan yararlanamayacaklardır.
Danışmanların çok sayıda öğrenciden sorumlu oldukları okullarda, bireysel danışmanlığın uygulanıp uygulanamayacağı konuşu zamanın bulunmasına da bağlıdır. Tipik bir şekilde, bireysel danışmanlık oturumlarının süresi, öğrencinin yasma ve gelişim seviyesine bağlı olarak 20 dakika ile bir saat arasında değişmektedir. Eğer bir okulda öğrencilerin çoğu bireysel danışmanlıktan yararlanıyorsa, ayrılan zaman değerlidir ve bu öğrencilere, velilere, öğretmenlere yapılacak diğer hizmetlerin süresini de azaltır. Bu durumda, okul danışmanları daha çok sayıda öğrencinin ihtiyacının karşılanması için gruplar oluşturarak danışmanlık hizmetleri verir.
b. Grup Danışmanlığı: Grup danışmanlığı, belirli konuları ele almak, gelişim amaçları ile birbirini desteklemek için düzenli olarak toplantılar yapan birkaç öğrenciden oluşur. Bu toplantılarda danışman tartışmaların yapılmasını kolaylaştırır, grubun bütün üyelerine destek verir, yardım amacıyla yapılan işlemleri yönlendirir. Grup danışmanlığı değişik şekiller alabilir, geniş bir program içinde diğer hizmetleri tamamladığından dikkatli bir planlamayı gerektirir.
Danışmanlar geniş kitlelere ulaşmak için gruplardan yararlanır. Danışmanların grupları oluşturmaları, grup üyelerini seçmeleri, grup işlemlerim planlamaları için pek çok yol vardır. Bazen danışmanlar belirli öğrencilerin benzer ihtiyaçları olması nedeniyle gruplar oluşturmaktadır. Danışmanlar grup danışmanlığının bireysel danışmanlıktan daha yararlı olduğuna inanmaktadır, örneğin bir ilköğretim danışmanının, annesi ve babası ayrılmış olduğu için kendisine gönderilen öğrencileri olabilir. Danışman öğrencilerle tek tek görüştükten sonra, karşılaştıkları kriz durumlarında birbirlerini desteklemeleri, duygularım paylaşmaları için bir grup oluşturmalarım ister. Bu yolla gruplar oluşturarak, danışmanlar ortaklaşa duyulan endişeleri danışmanlık için esas alırlar, her grup üyesinin desteğin! ve yardımım rica eder, grup üyelerinden esas endişeleri üzerinde durmalarım ister ve dolayısı ile daha çok sayıda öğrenciye ulaşmak için zamanı daha etkin olarak kullanırlar.
Grup danışmanlığının, danışmanlık literatüründeki önemli yerine rağmen, pek çok danışman grup danışmanlığım kendi okullarında uygula-maya karşıdır. Bu durum, okullardaki yoğun ders programları nedeniyle

grup oturum programlarının yapılmasındaki güçlükten kaynaklanmaktadır. öğretmenler ders saatlerinden alınmasına karşıdır, danışmanlar gruplarla çalışmak için ders saatine çok az engel olacak zaman bulma kaygısını taşırlar. Danışmanlar, öğretim programım aksatmadan uygun programlar yapmak için, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin önerilerini de dikkate almalıdırlar.
c. öğrenci Danışmanlığı; Okul danışmanlığı programında hizmet edilen üç gruptan ilki öğrencilerdir, öğrenciler kişiliklerini, sosyal, eğitimsel ve meslekî gelişimlerim etkileyen kritik konularla karşılaştıklarında, danışmanların öğrencilere birey ve grup danışmanlığı için zaman ayırmaları gerekir. Aile yapısının devamlı değişmesi, nedeniyle çocuklar ve gençler düşüncelerim paylaşacakları, doğru bilgi alacakları ve uygun karar ver-melerine yardım edecek birine ihtiyaç duyarlar. Bu kritik yardım ilişkisinin etkili olması için doğal olarak özel ve bireysel olması gerekir. Zamanla öğrenciler endişelerin! diğer öğrencilerle paylaşmaktan rahatlık duyabilirler, fakat onlar bu görüşmelerin yine de özel olarak kalmasını isteyeceklerdir.
Kapsamlı okul danışmanlığı programları çok sayıda öğrencinin ihtiyacına hizmet edilmesi üzerinde yoğunlaştığından, danışmanlar danışmanlık ilişkilerim kısa tutmaya çalışmaktadırlar. Bu nedenle ihtiyaç halindeki öğrenci ve aileler okul danışmanları tarafından akıl ve ruh sağlığı uzmanlarına, kamu hizmeti yapanlara, başvurulacak kaynak olarak hizmet eden kişilere yönlendirilir, öğrencinin ne zaman bu kaynaklara başvuracağı ve yönlendirileceği kararı aşağıdaki sorular ile belirlenir:
l. öğrenciler ile şu andaki yardım ilişkilerinde yeterli ilerleme sağlanıyor mu?
2 Bu öğrenciye yardım etmek için okul danışmanı yeterli eğitimi ve bilgiyi almış mı
3. Bu öğrencinin baş vuracağı daha uygun kaynak var mı ?
4. Danışmanlık programındaki diğer hizmetler bireysel ilişkiye ayrılan zaman nedeniyle ihmal ediliyor mu?
Bu sorular, bütün danışmanlara rehberlik yapar, kime ve ne sürede danışılacağı, eğitim ortamına mı yoksa klinik ortama mı başvurulacağı konusunda yol gösterir. Benzer sorular, veliler ve öğretmenler danışmanlık hizmeti istediğinde de danışmana yol gösterir.
d. Veli ve öğretmen Danışmanlığı: Okul danışmanlarına bazen öğrencilerin endişelerim paylaşmak ve kendi kişisel problemlerinden kurtulmak isteyen veli ve öğretmenler de baş vurur. Böyle anlarda danışmanlar bu istekleri nasıl karşılayacağı konusunda karar verme zorluğu ile karşılaşırlar, Bu durumda okul danışmanının kendisine soracağı ilk soru şudur: Bu hizmeti danışmanlık programı içinde mi yapmalıyım? Daha önce de belirtildiği gibi, okul danışmanları öncelikle öğrencilere hizmet vermelidir. Bu nedenle, eğer başvuru olursa danışmanlar okulda veli veya öğretmen danışmasının hangi yeri aldığım belirlemelidir. Her durum ve her istek kendine özgüdür, bu nedenle tek bir kural uygulanamaz. Sonuç olarak, okul


danışmanları her durumu ortaya çıkış şekli ile ele alır ve ihtiyacı olan kim otursa en uygun hizmeti aramak için ahlakî ve meslekî en iyi kararı verir, Aşağıdakiler danışmanlara en iyi kararı vermelerine yardımcı olan sorulardır:
1. Bu kişiye yardım etme konusunda yeterli miyim ?
2. Beni bu kararı almaya iten herhangi bir meslekî kural var mı?
3. Bu kişiyi göndereceğim başka bir profesyonel kişi var mı ?
4. Ben eğer bu kişiye yardım edersem öğrenciler bundan yararlanacak
mı ?
5. Eğer bu kişiye yardım ödersem bu ne kadar zaman alacak ?
Her okul danışmanına, veli veya öğretmen tarafından yardım isteme amacıyla ara sıra başvurulur. Genellikle danışmanlar isteği tam olarak dinler, kısa sürede nasıl yardım edeceğine karar verir ve o kişinin sorunu için başvuracağı kamu hizmeti yapan yerlerin bir listesin! hazırlar.
2. Rehberlik: öğrencilerle çalışmada öğretmenlerin ve danışman öğretmenlerin daha etkin olmaları için, beceriler geliştirmelerine yardım etmek üzere yapılan bir iş birliği işlemidir. Okul danışmanları sık sık doğrudan danışmanlık gerektirmeyen istekler ile karşılaşır. Zaman zaman danışmanlardan uğraşılan konu hakkında bilgi vermesi, öğretmesi, önerilerde bulunması ve planlama işlemlerim kolaylaştırması istenir. Danışmanlar bu tür istekler ile karşılaştıklarında kurdukları yardım ilişkisi rehberliktir. Rehberlik, okul danışmanları için oldukça yeni ve yakın zamanda dikkat çeken bir iştir. Danışmanlar bireysel ve grup ortamlarında kullanabilecekleri çeşitli rehberlik çalışmaları yapabilmektedir.
Okul Rehberliği: Öğrencilere sunulan bir dizi genel ve kişisel gelişim hizmetleri anlamına gelmektedir. Danışmanlık bu hizmetlerden biridir. Bu hizmetler, öğrencilerin akademik, kişisel, sosyal ve mesleki gelişimleri üze-rinde odaklanan ve spesifik hedefleri olan düzenli bir rehberlik programı aracılığı ile sağlanır. "Rehberlik" terimi aynı zamanda, normal işlem aralığında olan öğrencilerin genel gelişim ihtiyaçları, ilgileri, endişeleri ve davranışlarım vurgulayan yardımcı işlemleri tanımlamak için bir niteleyici olarak da kullanılabilir.
Rehberlik, bireyin potansiyelinin maksimum gelişimim amaçlayan okul programı veya öğretim sürecinde gittikçe yayılan bir güç olarak değerlendirilmiştir. Bu anlamda rehberlik bir genel eğitim felsefesidir veya içinde bireysel eşsizliğin değer bulduğu bir eğitimcinin ruh halidir. Okul çevresine yayıldığında, iyi öğretim iyi rehberlik anlamına gelir. Daha geleneksel anlamda, rehberlik kişisel ve mesleki gelişimi ve okula uyumu amaçlayan tüm hizmetleri bir araya getirip onları kapsayan bir "şemsiye" kavramdır. Bu hizmetler yaygın biçimde, diğer destek personeli olmasına rağmen, öğretmen ve danışmanlar gibi profesyonel eğitimciler tarafından verilir. Tüm okul programım tanımlamak için kullanıldığında, rehberlik öğrencilere, öğret-menlere, velilere ve yöneticilere kişisel desteği ima eden bir kavramdır.

Bir programı tanımlamaya ek olarak, rehberlik ara sıra yardımcı bir işlem olarak da kullanılmıştır, örneğin meslekî rehberlik bir bireyin bir mesleği seçmesine, o mesleğe girmesine ve o meslekte ilerleme kaydetmesine yardımcı bir süreç olarak tanımlanabilir. Rehberlik aynı zamanda öğrencinin bilgilendirildiği ve kendisine kişisel bir hedefe doğru aşama aşama nasıl ilerleneceğinin söylendiği bir öğretim süreci olarak da tanımlanabilir, örneğin öğrenciler ders seçme konusunda rehberlik alabilirler. Bir iş görüşmesinin nasıl yapılacağı konusunda öğrencilere önerilerde bulunulabilir. Rehberlik, yapısal öğrenme etkinliklerim veya öğrencileri kendilerin! ve başkalarım daha iyi anlamaya götüren ve onlara rehberlik eden grup dersleri olarak da tanımlamak üzere kullanılmıştır.
Böylece; rehberlik programı, rehberlik hizmeti, rehberlik faaliyeti, rehberlik dersi, rehberlik personeli, rehberlik danışmanı ve rehberlik materyalleri gibi terimler karşımıza çıkmıştır.
Genel olarak, rehberlik iki veya daha çok kişinin bir amaç belirlediği, bir hedef ortay a koyduğu, bu hedefe ulaşmak için stratejiler planladığı, bu stratejileri uygulamak için sorumluluklar verdiği bir ilişkidir. Rehberlik ilişkilerinde işlemleri yürüten kişi rehber, diğer kişi veya kişiler danışanlardır. Okul rehberliğinde, öğrenciler, öğretmenler ve veliler danışanlardır, örneğin bir anne okul danışmanına çocuğunun okuldaki durumunu sorabilir. Sonraki rehberlik ilişkisinde danışman rehber olur, veli de danışan kişidir, ilişkinin amacı ise çocuğun okuldaki gelişim durumu ile ilgili bilgi almaktır.
3. Koordinasyon: öğrencilerin yararlanacağı ve okulla toplum birimleri arasında bir irtibat olan dolaylı hizmetlerin yönetilme işlemidir. Bu hizmetler ölçme, yerleştirme ve her seviyede bir üst eğitimi ve sonrasını planlama olabilmektedir.



maşım etkilediğim öne sürmüşlerdir. Daha sonra haya-tın belirli evrelerinde gelişimsel görevleri öğrenmede başarısız olanların sonraki görevlerde de zorluk çekeceği kabul edilmiştir. Bunu kabul etmemek ve toplumdan itiraz edilmesi hayal kırıklığına uğramak ve mutsuz olmaktır.
Jean Piaget'in eserinde çocuğun bilişsel gelişimi üzerinde durulmuştur. Piaget ve meslektaşları zihinsel gelişimin, gelişim evrelerinde ortaya çıktığı sonucuna varmışlardır. Her evre bir öncekine bağlı olduğundan, hiçbir evre dışta bırakılmamalıdır. Belirlenen dört evre şunlardır:
, \
"Sensomotor C O ile 2 yaş arası) ""işlem öncesi C 2 ile 7 yaş arası) "Somut işlemler ( 7 ile 12 yaş arası) "Formal işlemler (12 yaş ve yukarısı)
Örneğin Piaget'in kuramına göre, çocuğun okula başlaması, zihinsel faaliyetleri gerçekleştirmek için sembollerin kulle yardımcı olan dahil olmaktadır. Çocuklar görünüşte özelliklerin değişebildiğini fakat bazı faktörlerin aynı kaldığım öğreniyorlar. Problem çözme ilköğretim okulunun ikinci kademesi yıllarında gelişir, çünkü düşünceler daha tümden gelim şeklinde olabilir ve gelecek üzerinde yoğunlaşır.
Röbert Havighurst 1948 yılında, gelişimsel görevler üzerinde yoğunlaşan insan gelişimi konusunda bir kuram ortaya çıkarmıştır. "Gelişimsel görev bireyin hayatinin belirli bir süresinde ortaya çıkar, bu görevin başarı ile yapılması mutluluğa ve sonraki görevlerinde de başarıya götürür, oysa başarısızlık mutsuzluğa, toplumun kabul etmemesine ve sonraki görevlerinde zorlukların olmasına götürür "CHavighurst, 1972, s: 2). Havighurst gelişim evrelerinin ana hatları ve bu dönemler içindeki gelişimsel görevleri aşağıdaki gibi belirlemiştir:
Bebeklik ve ilk çocukluk (0-5 yaş)
1. Yürümeyi öğrenmek
2. Katı yiyecekleri almayı öğrenmek
3. Konuşmayı öğrenmek
4. Tuvaletim yapmayı öğrenmek
5. Cinsiyet farkını öğrenmek
6. Toplumsal ve fiziksel gerçekleri tarif etmek için kavramları oluşturmak ve dili öğrenmek
7. Anne baba ve kardeşlerle duygusal ilişkiyi öğrenmek, ilişkileri ayırt etmek
8. Okumaya hazır olmak
9. Doğru ve yanlışı ayırt etmeyi öğrenmek, vicdan duygusunu geliştirmek

Bebeklik ve ilk çocukluk ( 0 - 5 yaş )
1. Basit oyunlar için gerekli olan fiziksel becerileri öğrenmek
2. Başkasına karşı iyi davranışlar oluşturmak
3. Yaşıtları ile iyi geçinmeyi öğrenmek, aile çevresinden ev dışındaki gruplara gitmek
4. Tolerans ve sabır becerilerim öğrenmek
5. Erkeğe ve kadına ait uygun toplumsal rolleri öğrenmek
6. Okumada, yazmada ve hesaplamada temel becerileri geliştirmek
7. Günlük hayat için gerekli olan kavramları geliştirmek
8. Vicdan, ahlak ve değer ölçülerim geliştirmek
9. Kişisel bağımsızlığı elde etmek
10. Yaşantı ve taklit yolu ile sosyal gruplara ve kurumlara karşı davranışlar geliştirmek
Gençlik (12-18 yaş)
1. Aynı yaştaki kız ve erkek arkadaşlarıyla yeni ve daha olgun davranışlar kazanmak
2. Toplumca kabul edilmiş kadına ve erkeğe ait davranışları öğrenmek
3. Kendi vücut yapışım kabul etmek ve etkin şekilde kullanmayı öğrenmek
4. Duygusal yönden anne ve babasından ve diğer yetişkinlerden bağımsız olmayı öğrenmek
5. Ekonomik bağımsızlık için mesleki hedefler ortay a koymak
6. ilgileri, yetenekleri ile ilgili bir meslek seçmek ve onun için hazırlanmak
7. Evlenmeye ve aile hay atma hazırlanmak
8. Vatandaşlık için beceriler ve kavramlar geliştirmek
9. Toplumsal yönden sorumluluk ve davranışları istemek ve elde etmek, toplumsal değerleri göz önünde bulundurmak
10. Davranışlara rehber olarak değerleri ve ahlak sistemin! kazanmak
11. Gerçekçi hedefler ortay a koymak ve bu hedeflere ulaşmak için planlar yapmak.
Yetişkinlik öncesi (19-30 ya|)
1. Arkadaş seçmek, içten ilişkiler geliştirmek
2. Eşle yaşamayı öğrenmek
3. Aile hay atma başlamak
4. Çocuk doğurmak
5. Evi idare etmek
6. Bir mesleğe başlamak
7. Vatandaş sorumluluğu almak
8. Cana yakın sosyal grup bulmak

Orta Yaş
1. Yetişkin olarak vatandaşlık ve toplumsal sorumluluğunu üstlenmek
2. Ekonomik yönden bionomik yönden biı oluşturmak ve devam ettirmek
3. Gençlerin sorumlu, mutlu yetişkinler olmalarına yardımcı olmak
4. Yetişkinler için boş zaman faaliyetleri geliştirmek
5. Orta yaşın psikolojik değişmelerim kabul etmek ve onlara uyum sağlamak
6. Yaşlanmaya uyum sağlamak
Olgunluk
1. Fiziksel gücün ve sağlığın azalmasına uyum sağlamak
2. Emekliliğe ve gelirin azalmasına uyum sağlamak
3. Eşin ölümüne alışmak
4. Aynı yaş grupları ile açık ilişkiler kurmak
5. Toplumsal zorunlulukları yerine getirmek
Erik Erikson gelişimde herkesin krizler veya çatışmalar yaşadığım, çatışmaların düzeltilmesinin bireyin kişiliğinin gelişmesinde önemli rol oynadığım vurgulamıştır. Hepimiz günlük yaşantımızda bazı olaylar karşısında diğerlerine göre daha buhranlı olabilir ve ömür boyu hareketlerimizi etkileyen karmaşık davranışlar dizişi ortay a koyabiliriz.
Erikson'un görüşüne göre insanın psikososyal gelişiminin sekiz evresi vardır. Her evre kritik öğrenme deneyimleri sunar. Örneğin yeni yürümeye başlayan çocuklarda kendi kendini yönetme ihtiyacı önemlidir (Onu ben yaparım sendromu). Fakat yaşam boyunca insanlar hayatın her evresindeki yeni ilişkide ifade edeceği özerklik derecesin! test etmeye devam etmelidir.
Erikson'un eseri duygusal gelişim için iyi bir başvuru kaynağıdır. Erikson'un 8 gelişim evreleri şunları kapsar:
1. Evre Güven (Doğuştan 2 yasma kadar)
2. Evre özerklikC2-4 Yaş)
3. Evre Girişim C4-6 Yaş)
4. Evre Çalışkanlık (6-12 Yaş)
5. Evre Kimlik kazanma(12-18 Yaş)
6. Evre Cinsel faaliyetler (18-25 Yaş)
7. Evre üretkenlik (25-50 Yaş)
8. Evre Bütünleşme (50 yaş ve yukarısı)
Zamanın ve değerlerin değişmesine, tıp dünyasının mucizelerinin insan ömrünü uzatmasına rağmen Erikson'un insanın yaşı kavramı hala geçerlidir. Erikson, eğer farklı yaşlardaki görevler yerine getirilemezse, her dönemde olumsuz duyuşsal sonucun ortaya çıkacağım belirtmiştir. Yukarıda belirtilen 8 duyuşsal davranış evrelerinin olumsuz yönleri ise şunlardır:

1. Güvensizlik
2. Şüphe ve utanma
3. Suçluluk
4. Aşağılık duygusu
5. Şaşkınlık
6. Dışlanma
7. Durgunluk
8. Ümitsizlik'tir.
örneğin bir genç okula başladığında kendini incelemeye ve akran ilişkilerine daha çok ihtiyaç duyar, insanın kimliğim veya diğer kişilerden farklı olduğunu bilmesi önemli bir duygusal 4tir. Bireyin kendini incelemesi de, bireyin anlayış seviyesine, kişisel geçmişine, daha sonraki evrelerdeki başarısına, geleceği sezinlemesine ve öğrendiği becerilere bağlı olarak değişir.
Ahlakî gelişim konusunda uzun zamandan beri yapılan araştırmada, Lawrence Kohlberg (Kohlberg ve Turiel, 1971) damşmanlara ve öğretmenlere yardımcı olan üç seviyeli, altı dönemli bir metot geliştirmiştir. Kohlberg'in teorisi davranışlardaki ahlakî unsurun nasıl olduğunu göstermeyi denemiştir. Her evredeki düşünme şekli aşağıda verilmiştir:
Gelenek öncesi: Kişinin ihtiyaçlarnıın karşılanmasına dayanır.
1. Evre: Cezalandırma ve itaat. "Bunu yapacağım, cezalandırılmak istemiyorum."
2. Evre: Yarar gözeten. "Benim için bir şey yaparsan onu yapacağım."
Geleneksel: Grup normlarına ulaşılmasına dayanır.
3. Evre: iyi kız ve erkek. "Seni memnun etmek için bunu yapacağım."
4. Evre: Kanun ve emir. "Bunu yapacağım çünkü bu benim görevim."
Gelenek sonrası: Ahlakî prensiplere dayanır.
5. Evre: Toplumsal antlaşma. " Bunu yapacağım çünkü bu çoğunluğun iyiliği içindir."
6. Evre: Evrensel ahlak. "Bunu yapacağım çünkü vicdanım bana bunun doğru olduğunu söylüyor".
Don Süper ise, eserini 5 gelişimsel evreye dayandırmıştır. Bunlar :
a) Düzenleme ile ilgili evre (Doğuştan 14 yasma kadar)
b) Araştırma evresi (15 yaşından 30 yasma kadar)
c) Gerçekleştirme evresi (30 yaşından 50 yasma kadar)
d) îstikrar-dengeleme evresi (50 yaşından 65 yasma kadar)
e) Tetkik (65 yaşından sonra)

Yaş sınırları genel tanımlayıcı ise de, bunlar tahminidir ve bireyden bireye değişebilir. Ayrıca bu yaşlar modern tıptaki ilerlemelerin sonucu insan ömrünün uzaması gibi toplumdaki yeni gelişmelerden etkilenebilir. Gençlerin 50 yıl öncesine göre daha hızlı olgunlaştığı, bu olgunlaşma değişmelerinin hayat evrelerindeki gelişmeyi etkileyebileceği de bilinmektedir.
öğrenciler, farklı basamaklara uygun temel beceri ve görevlerin öğretilmesi halinde, belki de yaşam boyu öğrenme becerilerim ve davranışlarım kazanacaklar, böylece yaşamlarım kontrol ve başarı duygusu hissetmeleri kaçınılmaz bir sonuç olacaktır. Bu sonuç yaşamın daha olumlu bir deneyimi olacaktır.
insan gelişimi karmaşıktır ve başka yerlerde çok daha detaylı olarak tartışılmaktadır, özet olarak pek çok kuramcı insan gelişimim oldukça modelleşmiş, düzgün ve farklı işlem olarak görür. Bunlar insan gelişiminin, kişinin hayatında yer alan kültürel güçlerden ve olaylardan etkilendiğim kabul ederler. Ayrıca insan gelişimi, bireysel farklılığı hesaba katmalıdır.
BENLİK KAVRAMI
Benlik kavramı, insan gelişimi ve öğrenmesinde önemli bir değişken olarak bilinmektedir. Hem benlik kavramı hem de benlik saygısı insanların konuşma şeklinin ve birbirleri ile etkileşiminin ürünüdür. Benlik kavramı geliştiğinde farklı davranışlar ve kişisel tarz şekillenir ve bunlar öğrenme sürecinin parçası olurlar, öyle görünüyor ki kişinin nasıl öğrendiği ve daha sonra olgun bir yetişkin olmasını etkileyen önemli davranışları; kendisi, başkaları, okul ve toplumda, aile içinde ve okula devam ettikleri büyüme döneminde şekil almaktadır, öğrencinin okuldaki başarısı doğrudan benlik kavramı ile ilgilidir. Bu nedenle benlik kavramım dikkate almadan gelişimsel görev ve evreleri düşünmek yetersiz olabilir.
Oliver, Hoover ve Hazler'e göre sosyal problemleri olan çocukların, özellikle saldırgan ve yıkıcı davranışları olanların benlik kavramı seviyesinin düşük olduğunu kabul etmek yanlıştır, öğretmenlerin düzensiz ve uygunsuz davranışları; kendine güven ve benlik saygısının olmayışına bağladıkları bilinmektedir. Aksine, kabadayılık gibi bazı kabul görmeyen davranışlar daha üstün sosyal statüler getirebilir. Gelişimsel okul danışmanları antisosyal davranışın bir amaca hizmet ettiğim ve benlik kavramı ile ilişkili bir olgu olduğunu kabul etmektedirler.



ÖĞRENME ÎÇIN GELİŞİMSEL ŞARTLAR
1960'lı yıllarda kişiler arası ilişkiler çok yakından incelenmiştir. Bu incelemeler mahremiyetin araştırılması olarak adlandırılmış bir atandı, însan ilişkileri ve insanların birbirini nasıl etkilediği konusunda bir dürtü vardı. Bu yıllar insan ilişkilerinin ortaya çıktığı yıllardı ve bu yıllarda çok çeşitli duygusal gruplar ortaya çıkmıştır.
Bu dönemde öğretmenlerle öğrenciler arasındaki etkileşim araştırılmaya başlanmış ve bütün bu araştırmalardan sonra, öğretmen-öğrenci ilişkilerinin niteliğinin öğrenimi etkilediği ve öğrencilerin en iyi şekilde insanların birbirini olumlu yönde etkilediği bir çevrede öğrendiği sonucu çıkarılmıştır.
Kişisel ilişkiler daha iyi veya daha kötü olabilir. Cari Rogers ve diğer düşünürler (örneğin Carkhuf ve Berenson) danışmanlık ve terapi gibi yardım ilişkilerinde arzu edilen şartlara dikkat çekmişlerdir. Aynı şartlar öğretme ve anne babalık için de doğrudur. Bu yardım etme şartlarına, özen gösterme, anlayış, kabul ediş, saygı gösterme, güvenirlik dahildir.
öğrenme 41®"'^! açıklamak için, bazı yazarlar, "duyuşsal" ve "bilişsel" atan üzerinde durmuşladır (Bloom gibi). Fakat kişisel katılım ve duygu olmadan herhangi bir şeyin anlam veya değerin! öğrenmek imkansızdır. Sınıfta veya danışmanın ofisinde olsun öğrenme en iyi şekilde her iki alana da duyuşsal ve bilişsel önem verildiğinde ortaya çıkar.

Etkili bir gelişimsel rehberlik ve danışmanlık programının başlatılması için okul rehberlik ve danışmanlık ekibinin seçimi ve ondan yararlanılması öncelikle üzerinde durulması gereken önemli bir konudur, Bu ekip yıl boyunca öğrencinin ihtiyaçlarının belirlenmesine yardımcı olur ve çeşitli rehberlik programları ve faaliyetleri önerir. Rehberlik ve danışmanlık ekibi belirli rehberlik ve danışmanlık işlemlerim başlatmadan önce öğretmenlerden destek sağlayabilir. Bu destek geri bildirim araç ve teknikleri ile sağlanır. Ekip, öğrencilere rehberlik ve danışmanlık hizmetinin verilmesinden sonra daha etkin çalışılıp çalışılmadığını belirlemek amacıyla düzenli aralarla toplanır.
Bu ekip :
1. Rehberlik materyallerim ve faaliyetlerim inceler.
2. Stratejiler belirleyerek, birimler arasında koordinasyonu sağlar.
3. Rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine ihtiyaç duyan hedef kitleyi belirlemek için öğrenci verilerin! inceler.
4. Rehberlik programının değerrogramının değerardım eder.
5. Rehberlik programı, değişik görüşler tartışılarak hazırlanır.
6. Danışmana kaynak ekip olarak hizmet eder.
Her okul danışmanı yıllık rehberlik planı hazırlar. Yıllık planın, rehberlik ve danışmanlık ekibi ile birlikte hazırlanması planın etkili olması açısından önemlidir. Bu plan, rehberlik ve danışmanlık ekibi tarafından belirlenen hedeflere ulaşması için hazırlanmış bir rehberlik birimi önerisidir. Plan; sınıf rehberliği, küçük gruplar vb. çeşitli rehberlik hizmetlerinin yapılma tarihlerim, danışman dışında diğer kaynaklarca sağlanan faaliyetleri belirtir. Plan ayrıca program değerlendirme işlemlerim de kapsar. Plan tamamlandığında okulun bütün personeli bu planı bilmeli ve planı yazılı olarak bulabilmelidir. Kapsamlı rehberlik planı okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve diğer destekleyici personelin, velilerin, rehberlik ve danışmanlık ekibim temsil eden diğer üyelerin ortak çabasının ürünüdür. Bu birim çalışmalarım bir "Kalite Geliştirme Ekibi" olarak sürdürür.
Rehberlik ve Danışmanlık Ekibi Üyeleri ve Kuruluşu
1. Danışman öğretmenlerden bir tanesi ekip lideri olarak görev yapar.
2. Müdür yardımcıları arasından gönüllülük esası ile bir temsilci belirlenir.
3. Gönüllülük esası ile sınıf rehber öğretmenleri (danışman öğretmen) arasından üç temsilci öğretmen, öğretmenler kurulunda belirlenir.
4. öğrenci grubunu temsil edebilecek yapıda iki öğrenci temsilcisi, sınıf temsilcileri arasından öğrenciler tarafından seçilerek belirlenir.

5. Gönüllülük esası ile iki Okul Koruma Derneği üyesi, Koruma Derneği'nin toplantısında seçilerek belirlenir.
Bu ekibin görevlerim yerine getirebilmesi için okul müdürü ve öğretmenlerin bazı örnek rol ve fonksiyonları ise şunlardır:
Okul Müdürünün Görevleri
"Okul müdürü, eğitim lideri olarak gelişimsel rehberlik ve danışmanlık
programının başarıyla uygulanmasında anahtar kişidir.
"Rehberlik programına liderlik yapar.
"Okul müdürü, okul danışmanının rolünü ve fonksiyonunu anlar ve bunlara dayalı olarak gelişimsel rehberlik ve danışmanlık programının başarısını değerlendirir.
" Programın uygulanması için yeterli zaman, yer ve materyal sağlar.
"Yeterli imkanların ve materyallerin sağlanması, yazı işlerine yardım edilmesi gibi kolaylaştırıcı önlemleri alır.
"Danışmanın aldığı eğitimi ve yeteneklerim etkin bir şekilde kullan-masına olanak verilmesini sağlar.
"Okul müdürleri program geliştirmeye katkıda bulunurlar.
"Okuldaki yöneticiler; danışmanlar, öğretmenler ve öğrenciye hizmet sunan diğer birimler arasında destek ve iş birliği ilişkilerim kurar ve programın felsefesini ve yapışım velilerle ve halktan kişilerle görüşür.
"Okulun öğrencileri ve okul personeli arasında ortaya çıkan özel konular veya endişeler hakkında rehberlik ve danışmanlık kuruluna danışır.
"Okul personelim, kapsamlı gelişimsel okul rehberlik programına katılmaları konusunda destekler.
"Rehberlik ve danışmanlıkta yeniliğe yardımcı olan bir ortam sağlayarak program geliştirmeyi kolaylaştırır.
"Okul yönetimim, gelişimsel rehberlik programının önceliklerim, programın görevliler ve danışmanların zamanı ile ilgili isteklerim, etkin bir programın maliyetim, ihtiyaç duyulan bina ve materyal vb. ihtiyaçlarım anlar ve destekler.
"Program konusunda bilgili ve destekçidir.
"Gelişimsel danışmanlığı anlamalarının ışığında karar verecek politikalar ve işlemler oluştururlar.
"Danışmanın rol ve işlevim yazılı olarak belirler.
öğretmenlerin Görevleri
"Okulda kapsamlı gelişimsel rehberlik programım geliştirir ve uygular. "Daha etkin ve yeterli öğrenime ihtiyaç duyan öğrencilerin belirlenme-
sine yardım eder.
"Danışman öğretmen (sınıf rehber öğretmeni) olarak bu öğrenciler ile
çalışır, onlarla bireysel ve grup olarak görüşür.

"Danışman öğretmen programı grubundaki her öğrenciyi kişisel olarak tanır.
"öğrenciyi eğitim yönünden gelişimi, sınıftaki durumu, disiplin ve genel bilgi yönünden takip eder.
"Öğrencinin velisini tanır ve okul ile ev arasında irtibatı sağlar, iletişimi kolaylaştırır.
"öğrenci grubu bireyleri arasında bağlılık kurarak birbirlerine kaynak görevi yapmalarım sağlar.
"Sınıf rehberliği ötesinde yardıma ihtiyacı olan öğrencilere yardım çarelerim arar ve öğrenci ihtiyaçlarım belirler,
"Rehberlik ve danışmanlık kurulunda önerilerde bulunur, öğrencinin ihtiyaç duyduğu rehberlik hizmetleri konusunda danışmanlara ve diğer okul personeline danışır.
"öğrencilere rehberlik faaliyetleri ve kısa danışmanlık hizmetleri verecek olan personel geliştirme programlanma katılır.
"öğretmenler, kapsamlı rehberlik programının uygulanmasında hayatî rol oynar.
"Uygun iletişim ve başvurular yoluyla öğretmenler öğrencilerle danışmanlar arasındaki etkileşimi kolaylaştırır.
"öğretmenler, danışman ile öğrenci görüşmesi için fırsat sağlayarak programa destek verir.
"öğretmenler danışmanın, öğrencilerin duygusal ve sosyal gelişimlerin! ve iyi durumda olmalarım sağlayacak programın uygulanmasında yardımcı olarak doğrudan katkıda bulunur.
"Programın etkili olması için gelişimsel rehberlik ve danışmanlık programım destekler, öğretmenlerin destekleriyle, uzmanlıklarıyla rehberlik ve danışmanlığın çocuğun eğitiminin bütünleyici bir parçası olması sağlanmış olur.