Duygu ve heyecan bozukluklarında, temelde mizaç ve duygu durumu (ruh hâli) değişikliği vardır. Bu değişiklikler aşırı ve ortama uymayan boyut­lara eriştiğinde duygulanım bozuklukları ortaya çıkar.
Duygulanım bozukluğu, kişinin duygularının haz ya da elem yönünde yo­ğunlaşması sonucu belirginleşir. Duygular haz yönünde artarsa mani, elem yönünde artarsa depresyon adı verilen bozukluklar ortaya çıkar.
Depresyonlar; ruhsal gücün ve uyaranlara karşı duyarlılığın azalması, ça­lışma, girişim ve uyum çabasının kaybolmasıdır. Başka bir deyişle depresyon kişinin bedensel ve ruhsal gücünde, duygu ve heyecanlarında, bilişsel işlev­lerinde gelip geçici bir azalmayı, yavaşlamayı ve çöküntüyü anlatır.
Depresyonlar, yetişkinlerin ruhsal bozuklukları arasında ön planda yer alır ve bütün toplumlarda yaygındır. Değişik istatistik araştırmalara göre ki­şinin ömür boyunca depresyon geçirme olasılığı, %8-25 arasında değiş­mektedir. Bir yılda tedavi gerektiren tüm depresyon vakaları yüz kişide 2-5 arasında görülür.
Depresyon, değişik yakınma ve belirtilerle ortaya çıkan, insanı yaşam is­teklerinden uzaklaştıran, önemli bir ruhsal bunalımdır.
Depresyonlu insanda, olup bitenlere ilgi duyma, bunlardan zevk alma azalır. Uyku düzeni, yeme içme isteği, cinsel istekleri ya azalır ya da hiç ol­maz. Çalışma gücü zayıflar. Hasta, karamsar, kötümser duygular içinde, ken­dini suçlu, günahkâr ve yetersiz görür. Dikkatini bir konu üzerinde toplaya­maz, düşünceleri dağılmış, belleği zayıflamıştır. Kimileri ölüm ve intihar dü­şünceleriyle yaşamlarına son verirler.
Mani; temel özelliği, aşırı neşeli, sevinçli, şen, taşkın (ofori) ya da kızgın, öfkeli duygu durumudur. Buna ek olarak çağrışım ve düşüncelerde hızlan­ma; büyüklük iddiaları ve bencillik; uykusuzluk; yemek yeme ve cinsel istek­lerde artma; çevresini rahatsız edecek kadar hareket ve konuşma görülür.