Psikosomatik hastalıklar, ruhsal sıkıntı ve gerginliklerin neden olduğu, otonom sinir sisteminin işleyişlerini sağladığı organlarda ortaya çıkan işlev bozukluklarıdır. Bu hastalıklar genel olarak iki gruba ayrılır:
Bedensel durumu etkileme olasılığı bulunan, ruhsal etkenlerin neden ol­duğu bozukluk ve hastalıklar,
Bedensel durumu kesin olarak etkileyen, ruhsal etkenlerin yol açtığı bo­zukluk ve hastalıklar.
Birinci grupta hemen bütün hastalıklar yer alabilir. Çarpmalarda, düşme­lerde, kazalarda bile aşırı kaygı, öfke, sıkıntı gibi duyguların; dikkatsizlik, dü­şüncesizlik, mantıksızlık gibi zihinsel işlev bozukluklarının rolü olabilir. Araş­tırmalar bastırılmış, engellenmiş duygu ve heyecanların kansere yatkın bir yapı oluşturduğunu ortaya koymuştur. Tüberküloz basiline karşı direncin azalması, duyarlılığın artması, duygu alanındaki değişikliklerle yakından ilgi­lidir. Birçok mikrobik hastalıkta bile, bağışıklığı ve direnci azaltan duygu ve heyecan bozuklukları saptanmıştır.
İkinci grupta, kaygı ve strese bağlı olarak ortaya çıkan psikosomatik bo­zukluklar ve hastalıklar yer alır.
Bedensel, ruhsal, toplumsal kaynaklı zararlı etkenler organizmada işlevsel değişmeler meydana getirir. Organizmanın zararlı etkene karşı bu tepkisi oto­nom sinir sisteminde, iç salgı bezlerinde, bağışıklık sisteminde de işlevsel de­ğişiklik yapar. İşte bu değişikliklerin biri, birkaçı ya da tümü, psikosomatik bozuklukların, hastalıkların temelini oluşturur.
Özellikle benliğin gelişim aşamalarında yaşanan saplantılar, takıntılar ve kişilik yapısı, organizmada psikosomatik bozuklukların görülmesine neden olabilir.
En sık görülen psikosomatik hastalıklar şunlardır: deri hastalıkları, kas-ke-mik sistemi hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları, dolaşım sistemi, sindi­rim sistemi, üreme sistemi hastalıkları, iç salgı bezleri hastalıkları.