Savunma mekanizmaları, özellikle iç çatışmalardan kaynaklanan kaygı karşısında kişiliği korur. Çatışma içten gelen güçlerin başlatmak istediği bir davranış ve eylemin, yine içten gelen güçler tarafından engellenmesidir. He­men her tutumda, davranışta, eylemde, her türlü ruhsal olayda, bilinçli olan ya da olmayan karşıt güçler vardır. O hâlde her türlü ruhsal olayda çatışma olabilir. Bu nedenle insan yaşamının her anında çatışma sonucu doğan kay­gı ve kaygıya karşı kişiliği savunan düzenlemeler olmaktadır. Kişilik için önemli olan kaygı değil, buna karşı kullanılan savunma mekanizmalarının ni­teliği ve kaygıdan kurtulmak için bulunan çözüm yollarıdır. Savunma meka­nizmaları iç engellemelerin oluşturduğu kaygıyı ancak geçici olarak azaltır; iç çatışmalara akılcı ve gerçekçi çözüm yolları bulununcaya kadar benliği korur.
Savunma mekanizmalarını ayrı ayrı sınıflandırmak kuramsaldır. Bunların arasındaki sınırlar kesin ve keskin değildir. Savunma mekanizmalarının önem­li bir bölümü insanların günlük davranışlarında görülür. Ancak bunlardan birkaçı etkinlik ve üstünlük kazanırsa bireyin gerçekle bağlantısını ve uyu­munu bozar. Böylece savunma mekanizmalarının bir bölümü türlü hastalık belirtilerinin ortaya çıkmasında rol oynar.
Savunma mekanizmaları genel olarak benliğin karşılaştığı tehlikeyle baş etme, savaşma ya da bu tehlikeden kaçıp kurtulma biçiminde işler. Benlik iş­levlerinden olan savunma mekanizmalarını "savunma ve uyum" mekanizma­ları olarak anlamak ve kişide başarılı uyum davranışlarını da güdüleyen ruh­sal süreçler olarak kabul etmek gerekir.
Savunma mekanizmalarının otuz kadar türü vardır. Bunlardan önemlileri üzerinde durulacaktır.