|
hemsireler
|
 |
« : Åžubat 12, 2008, 10:50:33 ÖS » |
|
1974 yılında Selye, belirli ölçüler içinde olumlu ve yararlı olan, uyumun sürdürülmesine yarayan stresi "iyi stres" (eustress) olarak adlandırmıştır. Selye'ye göre, belirli ölçüler içinde stres organizmanın çalışması, davranışÂta bulunması, geliÅŸmesi için gereklidir. Havalar soÄŸudukça insanın kalın ve sıkı giyinmesi, kalorifer, soba yakması; terleyince soyunması iyi stresin inÂsana saÄŸladığı yararlara örnektir. Sınıf geçmek için zorlanan öğrenci, bu duÂrumu iyi kullanırsa baÅŸarılı olur, sınıfını geçer. Romanı, öyküsü, oyunu üzeÂrinde çalışırken zorlanan yazar, zorlanmadan kaynaklanan açık bilinç, odakÂlasan dikkat ve doÄŸru iÅŸleyen düşünce süreciyle daha yaratıcı olur, güçlü ve kalıcı ürünler verir. İyi stres, insanın çaba göstermesini, çalışmasını, baÅŸarısını saÄŸlar. Bu tür bir zorlanma olmasaydı, öğrencinin ders çalışmasını, sınava hazırlanÂmasını, sporcunun yarışmadaki üstünlüğünü, insanın saygınlık kazanmak için çalışmasını gerektiren ruhsal güç olmaz ve buna baÄŸlı etkinlikler gerÂçekleÅŸemezdi. İşten çıkarılan, sınıfta kalan, bir yakınını yitiren kiÅŸinin yaÅŸadığı stres "köÂtü stres"tir. KiÅŸi sürekli ve yoÄŸun olarak kötü stresle karşılaşırsa organizmasıÂnın dengesi bozulur. Bedensel ve ruhsal rahatsızlıklara direnci azalır. İyi stres kiÅŸiyi yaÅŸama baÄŸlarken kötü stres kiÅŸiyi yaÅŸamdan uzaklaÅŸtırır. Bazı durumlarda olayın iyi yönlerini öne çıkararak kötü stresi iyi strese dönüştürmek mümkün olabilir. ÖrneÄŸin; ertelenen üniversiteye giriÅŸ sınavıÂnın yarattığı gerilimden; soru tarzını öğrenmiÅŸ olmak, eksikliÄŸini hissettiÄŸi konularda kendisini yetiÅŸtirmek için daha uzun zamana sahip olmak gibi olumlu yönler öne çıkarılabilir. Strese yatkın kiÅŸilik özellikleri: Strese (zorlanmaya) yatkın kiÅŸiler süÂrekli kaygılıdırlar. Bu kiÅŸiler, duygu ve düşüncelerini sürekli denetler ve bastırırlar. Kendilerine ve baÅŸkalarına güvenleri yoktur. Hep "en iyi olmak", "en baÅŸarılı olmak", "en doÄŸruyu yapmak" gibi kusursuzluÄŸu arayan bekÂlentileri vardır
|