|
hemsireler
|
 |
« : Åžubat 28, 2008, 04:24:13 ÖS » |
|
Besin vücuda enerji, yapıcı malzeme saÄŸlar. Sindirim de besini o tomatik çalışma sayesinde vücutça kullanılacak hale getirmek, gerekli olanları da depolamak demektir. Sindirim sistemi yiyece¬ğin içinden geçtiÄŸi sindirim borusudur. Ağızdan baÅŸlar, makatta sona erer. Sindirim borusunun boyu 6-9 metre arasında deÄŸiÅŸe¬bilir. Bu boru vücutta kapladığı kısma sığabilmek için kıvrılmış dönmüş, bükülmüş haldedir. Sindirime yardımcı olan organlar da karaciÄŸer, böbrekler, pankreas, dalaktır. Yemek yendiÄŸi andan itibaren, vücuttan geçebilmesi için 15-20 saat arası vakit gerekir. Yemek borusunun otomatik büÂzülüp açılması sayesinde yemek aÅŸağıya doÄŸru iner. Yemek boru-' sunun böyle büzülmesi yukarıdan aÅŸağıya doÄŸru devam eder. Her saniyede iki buçuk santimde-bir büzülme olur. Hem bu büzülme öyle etkilidir ki insan baÅŸ aÅŸağı bile dursa yemek borusunda-ki sıvılar yine de mideye iner. Mideye inen proteinler, karbonhidratlar, yaÄŸlar parçalanarak daha küçük protein parçacıklarına, glikoza, aminoasitlere, yaÄŸ asitlerine, gliserine dönüştürülür. Bu hem kimyasal, hem de mihaÂniki bir çalışmadır. Midenin çeperlerinden sindirici sıvılar çıkar. Bu sırada mide kasılıp açılarak parçalanmış besinleri incebarsa-ğın baÅŸlangıcı sayılan oniki parmak barsaÄŸma yollar. Midenin asitli olması çoÄŸu zaman bir problemdir. Buna dokuların oldukÂça sert hidroklorik asit çıkarması neden olur. Bazan yiyecek parÂçacıktan sayesinde bu asit sulanır, nötr hale gelir. Ama, midenin çeperini daima içinde alkali olan sıvılar korur. Sindirimin hemen hemen hepsi ince barsaklarla kalmbarsak-larda yapılır. Yine bu besinlerden gereklilerin emilip vücuda alınÂması da barsakların iç çeperlerince saÄŸlanır. DeÄŸerli besin maddeÂlerinin ayrılıp seçilmesi iÅŸini de enzimler yapar. KARACİĞER : Vücudun en büyük tek organı karaciÄŸerdir. AğırÂlığı ortalama 2 kilodur. Kimse karaciÄŸersiz yaÅŸayamaz. KaraciÄŸer kızıl kahverengi, yumuÅŸak dokudan meydana gelmiÅŸ, yuvarlak bölümleri olan, üstü elyaflı sert bir tabakayla kaplanmış bir orÂgandır. Bu organın ilginç bir yönü de iki ayrı kaynaktan kan alÂmasıdır. Organa temiz atardamar kanı geldiÄŸi gibi sindirim sonuÂcu barsaklardan besinleri taşıyan kan da gelir. Dinlenirken vüÂcuttaki kanın dörtte-biri karaciÄŸerdedir. Egzersiz sırasmda bu kanın 6-12 desilitresi karaciÄŸerden ayrılabilir. KaraciÄŸer metaÂbolizmanın ana organıdır. Bu organın iÅŸlevleri çok önemli olduÄŸu gibi yapmakta olduÄŸu iÅŸlerin 500 kadar olduÄŸu da hesaplanmışÂtır. KaraciÄŸer kendi dokularını yenileyecek durumdadır, kendiÂsini yenileÅŸtirme gücü de fevkalâde yüksektir. BÖBREKLER : İki böbrek de kandaki her türlü iÅŸe yaramaz ÅŸeyi içine alabilen süzgeçlerdir. Böbrekler aynı zamanda istenilen ÅŸeyÂleri de tekrar kana verirler. Vücuda zararh olan maddeleri süzerek idrar halinde atarlar, vücudun tuz ve sıvı ihtiyacını ayarlarlar,vücut sıvılarının hafifçe alkalinli olmasını saÄŸlarlar. PANKREAS VE DALAK : Bu organlar, gerekli sindirim sıvılaÂrını onikiparmak barsağına dökerler. Günlük sıvı ihtiyacı 6-9 desilitredir. Pankreasın bir bölümü salgı bezi sayılır; bu kısım insulin çıkarır.
|