|
hemsireler
|
 |
« : Åžubat 19, 2008, 03:40:14 ÖS » |
|
Birey baÅŸkalarından ÅŸu ya da bu ÅŸekilde etkilenir. ÖrneÄŸin, bir kiÅŸi okuduÂÄŸu bir romanı hiç beÄŸenmemiÅŸ olabilir. Oysa iki yakın arkadaşının romandan övgüyle söz etmeleri ve ona romana iliÅŸkin fikrini sormaları üzerine biraz duÂraksayıp çok beÄŸendiÄŸini söyleyebilir. Grup normlarının bireyin davranışlaÂrı üzerindeki kısıtlayıcı etkisine sosyal ket vurma denir. Odada tek başına ders çalışan bir öğrenci, annesi odaya girince dikkatle kitabının üzerine eÄŸilebilir. Burada bireyin davranışı "sosyal davranış", onu oluÅŸturan etki de "sosÂyal etkidir". Sosyal davranış da bir davranıştır. Ancak bu davranış sosyal etki ile oluÅŸmuÅŸ bir davranıştır. Bir grupta bulunma ve grubuyla bütünleÅŸme ihtiyacı bireyi benzer biçimlerde davranmaya yöneltir. Bu tür davranışlar biÂreyin bir grup içinde olması ve grup içinde olmak istemesinden kaynaklanır. Toplumsal gruplar belli bir amacı gerçekleÅŸtirmek için bir arada yaÅŸayan inÂsanlardan oluÅŸur. Birlikte yaÅŸamak ortak bir kültürü paylaÅŸmayı gerektirir. Yüz yüze iliÅŸkilerin yoÄŸun olduÄŸu gruplarda etkileÅŸim de fazladır. İnsanlar hem birbirlerinden çok farklıdır hem de birbirlerine çok benzerÂler. Davranış, düşünce, duygu, deÄŸer yargıları ve tutumlarımız sınırsız deneÂbilecek kadar çeÅŸitlidir. Bir kiÅŸinin düşünce, tutum, duygu, eÄŸilim ve davraÂnışlarının bütünü sadece o kiÅŸiye aittir. BaÅŸka hiç kimsede aynı deÄŸildir. EÄŸer kiÅŸiler farklı ulus, din ve kültüre aitse çeÅŸitlilik daha da fazlalaşır. Bir kültürün onayladığı, normal saydığı bir davranış, baÅŸka bir kültürde onaylanmayan, anormal sayılan bir davranış olabilir. Bir toplumda beÄŸenilen atılgan, giriÅŸÂken kiÅŸilik tipi bir baÅŸka toplumda yadırganabilir. Sosyal psikolojide kiÅŸisel farklılıklardan çok, benzer davranışlar üzerinde durulur. Bir kültürün üyeleri arasındaki benzerlikler, benzer öğrenme ve yaÂÅŸantılardan kaynaklanır. Benzer davranışlar toplum içinde bireylerin kolayca etkileÅŸim ve iletiÅŸim kurmalarını saÄŸlar. ÖrneÄŸin; bir toplum içinde yaÅŸayan herkes farklı bir dili konuÅŸsaydı ya da aynı sözcüklere farklı anlamlar yükle-seydi, iletiÅŸim olanaksız hâle gelirdi. Sosyal etki, gruba uyma davranışını oluÅŸturur. Uyma davranışı da sosyal davranışın düzenli olmasını saÄŸlar. Sosyal davranış düzenli olduÄŸunda, bireyÂler hem kendi davranışlarını ona göre ayarlayabilir hem de baÅŸkalarının davÂranışlarını önceden tahmin edebilirler. Böylece çatışmasız ve uyumlu bir sosÂyal etkileÅŸim oluÅŸur. Toplumlar davranışlarda uygunluk ve düzen saÄŸlamak için belirli normlar (kurallar) geliÅŸtirirler. Çocukluktan baÅŸlayarak bütün bireyler bu normları öğÂrenir ve uygularlar. Bazen ortak öğrenme ya da zorunluluk olmaksızın insanÂlar uyma davranışı gösterirler. ÖrneÄŸin; caddede birkaç kiÅŸinin gökyüzüne baktığını gören diÄŸer insanlar da gökyüzüne bakma eÄŸilimindedir
|