|
hemsireler
|
 |
« : Åžubat 19, 2008, 03:35:10 ÖS » |
|
Birey-çevre etkileÅŸimini inceleyen bilim dalma sosyal psikoloji adı veriÂlir. Sosyal psikoloji tanımlarının bir bölümü "bireyin davranışını" ön plana alarak, "Sosyal psikoloji, bireylerin davranışlarını sosyal ve kültürel ortam içinde inceler." tanımı ile bireyi vurgulamaktadır. İkinci grup tanımlarda ise "sosyal çevre" vurgulanır. ÖrneÄŸin; "Sosyal psikoloji, sosyal çevre tarafından kontrol edilen, etkilenen ve sınırlandırılan insan davranışını açıklar." tanımı "sosyal çevreyi" ön plana çıkarmaktadır. Bu iki ayrı görüşte sosyal psikologÂların birleÅŸtikleri bazı ortak noktalar vardır. Sosyal psikoloji, ne sadece kiÅŸiÂnin güdüleri, algıları, geçmiÅŸ deneyimleri gibi iç yaÅŸantılarıyla ne de yalnızÂca grup, kültür gibi dış etkilerle sınırlanabilir. Sosyal psikoloji, birey-çevre etÂkileÅŸimi açısından sosyal davranışı inceler. Çünkü, ne birey ne de toplum birbirinden ayrılabilir. Toplum, bireyi doÄŸumundan ölümüne kadar etkiler. Birey de toplumu etkiler. Psikolojik olayların ortaya çıkışında ve sürmesinde, uyumlu ya da çatışÂmak insan iliÅŸkilerinde "insanın insanı etkilemesi" en önemli rolü oynar. İnÂsanın baÅŸka kiÅŸi ya da kiÅŸilerden etkilenerek davranışta bulunmasına sosÂyal davranış denir. Sosyal davranış, sosyalleÅŸme (toplumsallaÅŸma) sonucunda ortaya çıkar. ToplumsallaÅŸma, bir insanın diÄŸer kiÅŸilerle iliÅŸki kurması sonucunda topÂlumdaki davranış örneklerini benimsemesi ve onlara uymasıdır. ÖrneÄŸin; çocuk yemek yemeyi öğrenir. Ancak yemek yeme tarzı sosyal davranıştır. ÇatalÂla, kaşıkla, bıçakla, elle, çubukla yemek toplumdan öğrenilen davranış biçimÂleridir. Sosyal davranışlar, bireyin baÅŸkalarından etkilenmesiyle ortaya çıkan davÂranışlardır. ÖrneÄŸin; bir mitinge durgun olarak katılan birey bir süre geçtikÂten sonra yanında bulunan kalabalığın etkisiyle coÅŸkulu hareket etmeye baÅŸÂlar. Burada bireysel bir davranış vardır. Ancak bu davranış baÅŸkalarının etki-lemesiyle oluÅŸmuÅŸ bir davranıştır. Bu nedenle bir sosyal davranışın oluÅŸması için her zaman "yüz yüze iliÅŸki" gerekmez. ÖrneÄŸin; arkadaşına armaÄŸan alan birey, arkadaşı yanında olmadığı hâlde, beÄŸenisini dikkate alarak armaÄŸan seçiminde bulunur. Sosyal psikoloji bireylerin birbirlerinden nasıl etkilendiÂÄŸini de araÅŸtırır. Sosyal davranışlardaki benzerlik toplumsal uyumu oluÅŸturur. Aynı olaylar karşısında aynı tür tepkiler gösteren insanlar ortak davranış kalıplarını oluÅŸÂturur. Bireylerin grup üyelerine benzemek, grubu benimsemek eÄŸilimine özÂdeÅŸleÅŸme denir. Benimsenen sosyal davranışlara karşıt tavır geliÅŸtirenlerse topluma uyum göstermez ve toplumdan dışlanır.
|