Bir teste dayanarak karar verirken testin "iyi" bir test olması gerekir. Bu¬nun için de test geçerli, güvenilir, normlara uygun ve standart olmalıdır. Şim¬di bu özelliklere kısaca değinelim.
Geçerlik: Geçerli bir test, ölçmek istediği nitelik neyse onu ölçen testtir. Başka bir deyişle test, zekâyı ölçmek için geliştirilmişse zekâ ölçmelidir.
Bir testin geçerli olup olmadığını belirlemek için ölçmek istenilen niteli-ğin bağımsız bir ölçütü gereklidir. Böylece test sonuçları ölçütle kıyaslanarak testin geçerli olup olmadığı bilinebilir. Örneğin, müzik yeteneğini ölçen bir testin geçerliğini saptamak için test, müzik okullarına devam eden kişilere uygulanır ve bu kişilerin testten elde ettikleri sonuç, ölçüt olur. Bir okulda ye¬tenek testinin geçerliği öğrencinin okuldaki notları ölçüt alınarak araştırılır. Öğrencilerin testte aldıkları puan yüksekse ve yine bu öğrenciler devam et¬tikleri okulda başarılıysalar, testin geçerli bir test olduğu söylenebilir.
Güvenirlik: Güvenilir olan bir test, tekrar uygulandığında aynı sonucu verir. Bir testin güvenilir olması demek, test uygulanan kişilerin aldıkları pu-anların, test yinelendiğinde aldıkları puanlarla aynı olması demektir. Test uy¬gulanan kişinin doğal olarak ilk uygulamadaki test puanının tam aynısını al¬ması beklenemez. Ama oldukça yakın puan alması testin güvenirliğini artırır.
Normlar: Puanları yorumlamakta rehberlik eden test puanlarına "norm" adı verilir. Normlar şu şekilde oluşturulur: Söz konusu olan test çok sayıda deneğe uygulanır. Bu uygulama grubu, daha sonra testin uygulanacağı grupla benzer özellikler taşır. Bu gruptan elde edilen puanlar normal, nor-malin üstü ve normalin altı gibi belirlemeleri yapmak için dayanak oluştu-rur. Örneğin; 8 yaşındaki çocuklar için bir test geliştirilirken test önce 8 ya¬şında çok sayıda çocuktan oluşan temsil edici bir gruba uygulanır. Böylece 8 yaşındaki çocukların elde ettiği ortalama puan bulunur. Diyelim ki, 15 problemin 6'sı ortalama olarak doğru çözülmüşse 8 yaş grubunun bu test için normu 6 doğru yanıt olarak kabul edilir. Daha sonra test uygulanıp 8 yaşındaki çocukların puanlarını değerlendirirken bu norm sayısına daya-narak yorumlar yapılır.
Standardizasyon: Bir psikolojik testten elde edilen sonuçların gelecekte¬ki davranışları yorumlamada ya da tanı koymada bir değer taşıyabilmesi için test uygulaması standart işlemle yapılmalıdır. Nasıl ki testi değerlendirirken belirli tek bir yöntem kullanılıyorsa, testin uygulanması da belirli tek bir yön¬temle yapılmalıdır. Bütün koşullar tam ve tutarlı olarak aynı şekilde korunur¬sa puandaki değişiklikler bize bireyle ilgili olarak bireydeki özelliklere ilişkin bilgi verebilir. Testin güvenilir sonuçlar vermesi için talimata uyularak belirli bir düzen ve zaman sınırlaması gibi koşullar değişmeden, aynı biçimde uy¬gulanmalıdır.
İyi bir zekâ testi, normları tespit edilmiş, geçerliği ve güvenilirliği bilinen ve değerleri oldukça yüksek olan testlerdir. Bu testlerden istenen nitelikte so¬nuçlar alabilmek için uygulayıcı ve değerlendiricilerin bu konuda uzman ol¬maları gerekir.
En iyi test bile farklı kültürde uygulanamaz. O kültür için testin uyarlan¬ması ve standart normlarının tespit edilmesi gerekir. Aksi hâlde yanlış sonuç¬lar alınabilir.